Icma.az
close
up
RU
Elm adamlarından qorxudan ssenari: Dünya əhalisinin yarısı 2064 ə qədər yox olacaq

Elm adamlarından qorxudan ssenari: Dünya əhalisinin yarısı 2064 ə qədər yox olacaq

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

2064-cü ildə qlobal əhali çöküşü yaşana bilər.

Ölkə.Az xarici KİV-ə istinadla xəbır verir ki, bu barədə "Chaos, Solitons & Fractals" jurnalında yayımlanan araşdırmada deyilir.

Milan Universitetindən professor Alessio Zakkon və onun mərhum həmkarı Kostya Traçenko tərəfindən hazırlanmış bu yeni model bəşəriyyətin Neolit ​​dövründən müasir dövrə qədər 12.000 illik inkişaf səyahətini vahid qeyri-xətti tənlik ilə birləşdirir.

Klassik demoqrafik modellərdən fərqli olaraq, bu yeni sistem tarixdə müxtəlif artım mərhələləri arasında təbii keçidi izah edə bilər. "Traçenko-Zakkon tənliyi" olaraq da bilinən bu riyazi əsas əslində şüşə və amorf bərk cisimlər kimi nizamsız materialların fizikasından ilhamlanıb.

Başqa sözlə, atomların zamanla hərəkətini təsvir edən fizika qanunları insan cəmiyyətlərinin əsrlər boyu necə böyüdüyünü və sarsıla biləcəyini parlaq şəkildə göstərir. Model həm Sənaye İnqilabının partlayıcı artımını, həm də 1970-ci illərdən bəri yavaşlayan əhali artımını mükəmməl şəkildə təsvir edir.

Bu təəccüblü araşdırma həm də demoqrafiyanın ən məşhur və qorxulu proqnozlarından birinə işıq salır. 1960-cı ildə Heinz von Foerster və komandası dünya əhalisinin 2026-cı ilə qədər nəzarətdən çıxacağını proqnozlaşdırdılar və bu proqnozu "qiyamət günü" adlandırdılar.

Lakin qlobal doğum nisbətlərinin azalması ilə bəşəriyyət bu imkanı itirdi. Bununla belə, Zakkonun araşdırması xəbərdarlıq edir ki, nəzarətsiz artım və ya əksinə, kəskin azalma müəyyən şərtlər altında yenidən ortaya çıxa bilər.

Tədqiqatçılar deyirlər ki, mövcud tendensiya tək başına fəlakət yaratmayacaq. Ancaq Yer kürəsinin daşıma qabiliyyəti birdən-birə zərbələrə məruz qalarsa, işlər dəyişir.

Tədqiqata görə, çökməyə səbəb ola biləcək potensial fəlakətlər bunlardır:

• Geri dönməz iqlim çöküşü 

• Dağıdıcı qlobal pandemiyalar 

• Böyük beynəlxalq münaqişələr və müharibələr

• Qida, su və enerji kimi əsas resursların tükənməsi

Tədqiqatçılar ən pis ssenarini nəzərə alaraq, Yerin dayanıqlı daşıma qabiliyyətinin birdən-birə 2 milyard insana düşdüyünü fərz etdilər. Bu dəhşətli ssenariyə görə, riyazi model dünya əhalisinin çox sürətli bir şəkildə dağılacağını və bəşəriyyətin təxminən 2064-cü ildə yarıya qədər azala biləcəyini proqnozlaşdırır.

Başlıq həyəcanverici səslənsə də, elm adamları çox açıq bir xəbərdarlıq edirlər: Bu, proqnoz və ya hava proqnozu deyil. Model insan əhalisinin dinamikasının ani ekoloji və ya sosial fəlakətlərə nə qədər həssas ola biləcəyini göstərmək üçün nəzərdə tutulmuş illüstrativ riyazi ssenaridir. Beləliklə, çantalarınızı yığıb sığınacaqlara qaçmaq üçün heç bir səbəb yoxdur. Hazırkı əhali meylimiz nisbətən sabitdir və üfüqdə qaçılmaz çöküş yoxdur. Alimlər ümid edirlər ki, bu tənlik mümkün gələcəkləri araşdırmaq və cəmiyyətləri daha davamlı yolda saxlamaq üçün güclü xəbərdarlıq işarəsi kimi istifadə oluna bilər.

Billurə

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:399
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 27 May 2026 18:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri