Elmi şəkildə sübut olunub: Musiqi, əslində, diqqətinizi cəmləməyə kömək edir

Əslində, çoxlu araşdırmalar musiqinin duyğulara geniş təsir göstərdiyini qeyd etsə də, onun idrak üzərində təsiri tam aydın deyil. Bununla belə, bir çox musiqi platformalarında diqqəti və konsentrasiyanı artırdığını iddia edən çalğı siyahıları var. Bununla belə, Nyu-York Universitetinin Musiqi və Səs Tədqiqat Laboratoriyasının (MARL) tədqiqatçıları vurğulayırlar ki, bu cür məzmunun təsirləri hələ də böyük ölçüdə sınaqdan keçirilməyib.

 “Sherg.az” “tr.mashable.com”a istinadən xəbər verir ki, son araşdırmada elm adamları musiqinin 200-ə yaxın iştirakçının əhvali-ruhiyyəsinə və performansına təsirlərini müqayisə ediblər. Psixologiya sahəsində istifadə edilən sözügedən test insanların diqqətini mərkəzi stimula və onu müşayiət edən “yan” siqnala yönəltmək qabiliyyətini ölçür. Bu çərçivədə elm adamları, seçilmiş çalğı siyahıları ilə yanaşı, Billboard Hot 100 siyahısı və ofis mühiti səslərindən ibarət olan “sakit ofis səs-küyü” videolarının da test nəticələrinə təsirlərini müqayisə ediblər. Tədqiqatda istifadə edilən xüsusi “iş axını” musiqisi musiqi terapiyası proqramında oxşar adlandırılmış pleylistdən götürülüb. Pleylist güclü ritm, sadə tonallıq, mülayim dinamizm və girişdə qeyd etdiyimiz 6000 herts-dən aşağı yayılan spektral enerji ilə xarakterizə olunub. Bunun əksinə olaraq daha zəif ritmə, daha yavaş tempə və aşağı dinamizmə malik olan “dərin fokus” sisteminin təsiri də araşdırılıb. Test bu cür aparılıb: İştirakçılar klaviaturadan gördükləri massivin ortasındakı oxun hansı istiqamətdə olduğunu seçirlər. Konqruent tərtibatda bütün oxlar eyni istiqamətdə təqdim edilir, uyğun olmayan tərtibatda isə orta ox digərlərindən fərqli istiqamətə işarə edir. Neytral düzümdə mərkəzdəki oxdan başqa göstəricilər kvadratla təmsil olunur. İştirakçının heç bir istiqaməti seçməməli olduğu “No-Go” adlanan qaydada oxun sağında və solunda olan markerlər “X” işarəsi ilə göstərilir. Bu ardıcıllıqlar iştirakçılara qarışdırılmış şəkildə göstərilir və iştirakçıların mümkün qədər tez sağa və ya sola basması və ya cavab verməməsi gözlənilir. Sözügedən araşdırmada iştirakçılara dörd fərqli serialdan 18 seriya (cəmi 72) göstərilib. Şərtlərin yarısında ox sağa, digər yarısında isə sola işarə edirdi. Alimlər müəyyən ediblər ki, “iş axını” siyahısı iştirakçıların əhvali-ruhiyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşması ilə nəticələnib. İş axını siyahısının əhvali-ruhiyyəyə təsiri keçən həftə iştirakçıların bildirdiyi narahatlıq, depressiya və ya stress səviyyələrindəki dəyişikliklərdən asılı olmayaraq baş verdi. "Bu onu göstərir ki, iş axını siyahısı insanlar emosional sıxıntı keçirdikdə belə əhvali-ruhiyyəni idarə etməkdə təsirli ola bilər" dedi tədqiqatçılar. Tədqiqatda qeyd olunub ki, iş axını pleylistini dinləyən iştirakçılar "daha sürətli cavab veriblər". "Bu, iş axını musiqisinin yüksək səviyyədə narahatlıq səbəbindən diqqəti cəmləməkdə çətinlik çəkən insanlar üçün faydalı ola biləcəyini göstərir".  Alimlərin fikrincə, tapıntılar musiqi dinləmənin şifahi öyrənmə, yaddaş və diqqət kimi koqnitiv funksiyalara faydalı təsir göstərə biləcəyini göstərən çoxsaylı araşdırmalara uyğundur: Biz göstəririk ki, öyrənmə zamanı diqqəti və konsentrasiyanı dəstəkləmək üçün xüsusi olaraq “güclü ritm, sadə tonallıq, geniş spektral enerji və orta dinamizm”dən ibarət instrumental musiqi əhvali-ruhiyyəni yaxşılaşdırır və idrak tələb edən tapşırıq zamanı emal sürətini artırır. Tədqiqatçılar həmçinin qeyd edirlər ki, sözügedən araşdırma ilə xüsusi hazırlanmış musiqi bu kontekstdə rutin tapşırıqlar zamanı əhvali-ruhiyyəni və performansı tənzimləmək üçün istifadə edilə bilər.