Enerji Təhlükəsizliyi və Milli İnkişaf MƏQALƏ

Azərbaycanda enerji sisteminin inkişafı son illərərzində dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimiformalaşmış və ölkənin iqtisadi, siyasi və strateji gücününmühüm dayağına çevrilmişdir. Enerji sektoru təkcə iqtisadiartımın mənbəyi deyil, eyni zamanda Azərbaycanınregional və qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş kimimövqeyini möhkəmləndirən əsas amillərdəndir. Bu inkişafyolu isə təsadüfi deyil, dərin tarixi əsaslara, uzaqgörənstrategiyaya və ardıcıl dövlət idarəçiliyinə söykənir. MüasirAzərbaycan enerji siyasətinin təməlində Ulu Öndər HeydərƏliyevin misilsiz tarixi xidmətləri dayanır. XX əsrinsonlarında ölkə müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdənsonra ağır siyasi və iqtisadi böhran şəraitində enerjisektorunun dirçəldilməsi milli xilasin əsasistiqamətlərindən birinə çevrildi. Ulu Öndər neftinAzərbaycan üçün təkcə təbii sərvət deyil, həm dədövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi üçün strateji alətolduğunu dəqiq müəyyənləşdirdi. 1994-cü ildə imzalananvə tarixə “Əsrin müqaviləsi” kimi düşən neft sazişiAzərbaycanın dünya enerji bazarına inteqrasiyasını təminetdi, ölkəyə böyük investisiyaların cəlb olunmasına yolaçdı və milli iqtisadiyyatın bərpası üçün möhkəm maliyyəbazası formalaşdırdı. Heydər Əliyevin uzaqgörən neftstrategiyası yalnız xam neft ixracı ilə məhdudlaşmadı. Bakı–Tbilisi–Ceyhan kimi qlobal əhəmiyyətli boru kəmərilayihələri Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyindəmüstəqilliyini möhkəmləndirdi, ölkəni beynəlxalq enerjixəritəsində mühüm tranzit mərkəzinə çevirdi. Bu siyasətnəticəsində Azərbaycan regional sabitliyə töhfə verən, etibarlı və proqnozlaşdırılan enerji tərəfdaşı kimitanındı.​​​​​​​​​​​​Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi bu strateji xəttPrezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrünçağırışlarına uyğun şəkildə uğurla davam etdirilmiş vədaha da inkişaf etdirilmişdir. Cənab İlham Əliyevinrəhbərliyi dövründə enerji siyasəti yeni keyfiyyətmərhələsinə yüksəlmiş, neft-qaz sektorunda əldə olunanuğurlar elektroenergetika, alternativ və bərpa olunan enerjisahələrinin inkişafı ilə tamamlanmışdır. Enerji təhlükəsizliyiartıq yalnız milli deyil, regional və qlobal kontekstdədüşünülən bir anlayışa çevrilmişdir. Prezident İlhamƏliyevin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən Cənub Qaz Dəhlizilayihəsi bunun ən bariz nümunəsidir. Bu nəhəng enerjilayihəsi Azərbaycan qazını Avropa bazarına birbaşaçıxarmaqla ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini əhəmiyyətlidərəcədə artırmış, Avropanın enerji təhlükəsizliyinintəminində Azərbaycanın rolunu strateji səviyyəyəyüksəltmişdir. Azərbaycan bu gün təkcə enerji istehsalçısıdeyil, həm də enerji təhlükəsizliyinə töhfə verənməsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış edir.​​​​​Son illərdə enerji siyasətində dayanıqlılıq və şaxələndirməəsas prinsipə çevrilmişdir. Neft və qaz gəlirlərinin səmərəliidarə olunması hesabına ölkədə yeni elektrik stansiyalarıtikilmiş, enerji ötürülməsi və paylanması infrastrukturuyenilənmiş, regionların fasiləsiz enerji təminatıgücləndirilmişdir. Eyni zamanda, günəş və külək enerjisikimi bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı dövlətsəviyyəsində prioritet elan edilmiş, bu sahədə beynəlxalqşirkətlərlə geniş əməkdaşlıq qurulmuşdur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun “yaşıl enerji zonası” elan edilməsi Azərbaycanın enerji siyasətinin gələcəyə hesablandığınıaçıq şəkildə göstərir.​​​​​​​​​ Nəticə etibarilə, Azərbaycanda enerji sisteminin inkişafı Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi strateji baxış vəPrezident İlham Əliyevin ardıcıl, praqmatik və gələcəyəyönəlmiş enerji siyasəti sayəsində uğurla davam edir. Bu siyasət Azərbaycanın müstəqilliyini iqtisadi baxımdandaha da gücləndirir, ölkəni regionun aparıcı enerjimərkəzinə çevirir və gələcək nəsillər üçün dayanıqlıinkişafın möhkəm əsaslarını formalaşdırır.

Abil Ağasəfov,

YAP Qəbələ rayon təşkilatının sədri.