Engin Özer: “Uzunmüddətli sülh saziş imzalanması...”

Ər-Riyadda Rusiya və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında Rusiya-Amerika münasibətlərinin bərpasına və Ukraynadakı münaqişəyə son qoyulmasına yönəlmiş danışıqlar davam edir.

Maraqlıdır, bu görüşdən gözləntilər nədir? Ümumiyyətlə, döyüş əməliyyatlarının aparıldığı vaxtda bu cür görüşlərin baş tutmasının bir mənası varmı? Məhz bu görüş sadəcə, müharibənin bitməsi ilə bağlıdır?

Türkiyəli politoloq, "Ankara-Moskva" ekspert-analitik şəbəkəsinin aparıcı mütəxəssisi Engin Özer "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında bildirib ki, artıq Prezidenti Volodimir Zelenski Münxen Təhlükəsizlik Konfransında Trampın Ukrayna ilə bağlı planı təqdim edib.

Onun sözlərinə görə, hələlik Trampın Ukrayna ilə bağlı konkret sülh planı yoxdur, onun əsas məqsədi münaqişəni dondurmaq və qısa müddətdə atəşkəsə nail olmaqdır:

"Belə ki, son altı ayda bu istiqamətdə ciddi işlər aparılır. İndiki mövcud geosiyasi vəziyyəti nəzərə alsaq, sülh müqaviləsinin imzalanması olduqca çətindir. Çünki Ukrayna və Rusiya arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasına üçün müharibə cinayətlərinə görə məhkəmə prosesləri, torpaqların qaytarılması və ya müharibə təzminatları kimi məsələlər öz həllini tapmalıdır.

Məhz razılaşdırılmamış məsələlərlə üzrə uzunmüddətli sülh saziş imzalanması mümkün deyil. Amma münaqişənin dondurulması və uzunmüddətli atəşkəsə nail olmaq olar.

Qaldı Zelenskinin Trampın Ukrayna ilə bağlı planına qarşı çıxması və Ər-Riyadda keçirilən görüşdə iştirak etmək istəməməsi başadüşüləndir. Çünki bu görüşlə bağlı Ukraynanın mövqeyi bəllidir.

Digər tərəfdən isə Tramp administrasiyası Zelenski ilə işləmək istəmir, ABŞ rəsmiləri açıq şəkildə bunu bəyan edirlər. Onlar Ukraynada tez bir zamanda yeni seçkilərin keçirilməsini və yeni prezidentin seçilməsini istəyirlər. Bu kifayət qədər ciddi problemdir".

Ekspert qeyd edib ki, rəsmi Kiyevin düşünəcəyi daha bir məsələ isə Ukraynanın İngiltərə ilə strateji tərəfdaşlıq qurma planıdır:

"Belə ki, Ukrayna ilə İngiltərə arasında strateji olaraq dağ-mədən sahəsinə istiqamətlənmiş 100 illik bir müqavilə imzalanıb. Bu isə Tramp və Zelenski arasında ciddi fikir ayrılıqlarına səbəb olub.

Səudiyə Ərəbistanının bu məsələdə mövqeyinə gəldikdə, onlar müharibədən sonra Ukraynanın yenidən qurulmasına maliyyə dəstəyi verməyi planlaşdırır. Böyük ehtimalla Səudiyə Ərəbistanı Ukraynanın yenidən qurumasına külli miqdarda investisiya yatıracaq. Onlar xüsusilə kənd təsərrüfatı sahəsinə, eləcə də mədən sənayesinə maraq göstərirlər.

Qeyd edim ki, Rusiya artıq Orta Şərqdə etibar edilə biləcək azsaylı ölkələrdən biridir. Burada iki əsas oyunçu var, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyə Ərəbistanı. Hazırda bu ölkələr Ukrayna ilə Rusiya arasında vasitəçilik rolunu oynaya bilər.

Bildirim ki, Səudiyə Ərəbistanının Tramp administrasiyası ilə, xüsusilə də Səudiyyə vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanla keçmişdən yaxşı əlaqələri var. Buna görə də lazım gələrsə, müəyyən təzyiqlər göstərməklə də müəyyən qədər rol oynaya bilərlər”.

Səbinə Uğur 
"Cebheinfo.az"