Icma.az
close
up
RU
Ərəbə görə dost itirməyə dəyəz: Mavi Marmaradan sonra növbəti gərginlik

Ərəbə görə dost itirməyə dəyəz: Mavi Marmaradan sonra növbəti gərginlik

Adelet.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Türkiyə ilə İsrailin arasında bir dəfə də belə böyük gərginlik olmuşdu.31 may 2010-cu ildə adı tarixə "Mavi Mərmərə hücumu" kimi düşən , İsrail Müdafiə Qüvvələrinin Qəzzaya humanitar yardım aparan altı gəmiyə hücumunu xatırlayanlar var.
Deməli, altı gəmidən beşi heç bir ciddi insident yaşanmadan İsrail tərəfindən ələ keçirildi. 800 sərnişini olan Mavi Mərmərə gəmisində 10 sərnişin gəmiyə minən İsrail komandoları tərəfindən öldürüldü. Hücum zamanı İsrail Müdafiə Qüvvələrinin on komandosu və təxminən 60 fəal yaralanıb.

Türkiyə bu hadisədən sonra İsraillə münasibətlərini dayandırdı və münasibətlərin normallaşması üçün üç şərt qoydu; İsrailin hadisəyə görə üzr istəməsi, hücumda həyatını itirənlərin ailələrinə təzminat ödənilməsi və İsrailin Qəzza blokadasına son verməsi .
Hadisədən 3 il sonra İsrail Türkiyədən rəsmən üzr istədi və təxminən altı il yarım sonra İsrail 20 milyon dollar təzminat ödədi.
Sonra münasibətlər düzəldi.
Qəzza İsrail tərəfindən bombalanandan sonra - yəni 2023-cü ildən başlayaraq yenidən Türkiyə-ilə İsrail arasında soyuq yellər əsməyə başladı.
Amma ticarət əlaqəsi yüksək olaraq qalmaqda davam edirdi. Baxmayaraq ki, türk mediasının 80 faizi İsraili "düşmən" hesab edir, Azərbaycanın da ona dost münasibəti ilə yanaşmasına hədəf seçib “Azərbaycan sionist rejimlə birləşib” deyə təhqir və tənqid edirdilər, amma Türkiyənin İsraillə ticarət əlaqələrini görməzdən gəlirdilər. Amma dərin araşdırmalardan sonra məlum olub ki, Türkiyə İsrailə ən çox məhsul ixrac edən ölkələr siyahısında 5-ci pillədə qərarlaşıb. Statistikaya görə, 2024-cü ildə Türkiyədən İsrailə 2,868 milyard dollarlıq məhsul ixrac olunub. Azərbaycan isə həmin siyahıda ilk 15-likdə belə yoxdur.
Bu faktı dünyaca nüfuzlu “Əl-Cəzirə” nəşri üzə çıxartdı.
Bir başqa faktda deyilir ki, "İsrail 2023-cü ildə 5,4 milyard dollarlıq ticarət həcmi ilə Türkiyənin ixracat siyahısında 13-cü yerdədir. Bununla belə, 2023-cü ildə İsrailə ixrac əvvəlki illə müqayisədə təxminən 23 faiz azalıb. 2024-cü ilin birinci rübündə isə Türkiyənin İsrailə ixracatı 21,6 faiz azalıb. Ümumiyyətlə, Türkiyə-İsrail ticarət həcmi son 20 ildə 6 dəfə artıb. Hətta Qəzzada əməliyyatların başladığı oktyabr ayında ixrac özündən əvvəlki ilin eyni ayına görə 29 faiz artdı, idxal yüzdə 59 faiz azaldı. 2000-2022-ci illər arasında iki ölkə arasında ticarət balansı həmişə Türkiyənin xeyrinə olub.
Amma ötən gün İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Osmanlı İmperiyası tərəfindən XX əsrin əvvəllərində törədildiyi iddia olunan qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıdığını açıqlayandan sonra gərginlik 2010-cu ildəki kimi pik həddə çatdı.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bu gün elan edib ki, Türkiyə hava məkanını İsrail təyyarələri üçün bağlayır:" İsraillə iqtisadi və ticarət əlaqələrimizi tamamilə kəsmək qərarına gəldik və hava məkanımızı İsrail təyyarələri üçün bağladıq”.
P.S. Türkiyə qardaşdır, İsrail dost! Heç birinin ayağına daş dəyməsini istəmərəm. Hər ikisnin də bir-biri ilə dost olmasını arzulayıram. Səbəb nə olur , olsun! 21 ərəb dövləti, ümumilikdə 354.503 milyon ərəbin qorumadığı öz soylarından olan fələstin ərəblərini qorumursa bu Türkiyənin də problemi olmamalıdır. 1916- ildə ərəblərə ingilislərin, fransızlar əsarətindən qorumağa gəlmiş Osmanı İmperiyasının 400 min əsgərindən 300mini öldürərərək onların başların kəsmişdilər. Fransa və Böyük Britaniya işğalçılarının yalan vədlərinə inananaraq türklərə xəyanət etdilər. Ərəblər üçün dostu, müttəfiqi itirmək lazım deyil.

 Səlibçi  tarixçilər yazır:Türk Ordusu Dera və Dəməşq istiqamətində şimala çəkilərkən, Dera Tafas kəndi ətrafında Lourens yanındakı ərəb qoşunlarına hücum etdi. Döyüşçülər! Aranızda ən yaxşınız ən çox türkü öldürəndir. Siz əsir düşməyəcəksiniz. Təslim olmaq istəyən hər kəsi öldürəcəksən. Hamısını öldürün! Hamısını öldürün!? Sonra ərəb sərkərdələri olan Təllal, Auda və Nasır bədəvi əsgərlərinə eyni şəkildə dedilər: “Əsir götürməyin! Bütün türkləri öldürəcəyik! — deyə mr etdi və icra etdi. Həmçinin Təllal geri çəkilmiş türk əsgərlərini təqib edərkən, «Su, su» deyən türk əsgərinin başına güllə vurub öldürdü və yol boyu gücdən düşmüş digər türk əsgərlərini adamları ilə birlikdə amansızcasına qətlə yetirdi.

 “Bütün cəsədləri bir çuxura atdılar və kəsilmiş başları sayaraq onların nə qədər olduğunu bilmək üçün düşərgəyə gətirdilər. Yalnız Misir xəlifəsinin səfirlərinə məxsus dörd ata yüklənmiş başlar sahilə göndərildi (1979-cu ildə İstanbulda nəşr olunan Tarixi Həqiqətlər kitabı-


Əntiqə Rəşid

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:120
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 29 Avqust 2025 18:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri