Ermənistan siyasi burulğanın astanasında: Paşinyan kilsə gərginliyi artır

Ermənistan növbəti dəfə daxili siyasi burulğanın astanasındadır. Baş nazir Nikol Paşinyanın bütün ermənilərin dini lideri II Qareginin iqamətgahı qarşısında mitinq keçirməsi gözlənilir. Bu addım cəmiyyətin dərin qatlarında yığılıb qalmış narazılıqları alovlandırmaqla yanaşı, dövlət-kilsə münasibətlərində görünməmiş bir qarşıdurmanı gündəmə gətirir.

Bu proses fonunda ölkədə siyasi səhnənin yeni oyunçusu kimi tanınmağa çalışan milyarder Samvel Karapetyan Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin təcridxanasından bəyanat verərək, yeni siyasi qüvvə yaradacağını bəyan edib. Bu təşəbbüsün gərginliyə tamamilə yeni çalar qatacağı isə şübhə doğurmur.

Paşinyanın kilsəyə qarşı hücum etdiyi, müxalifətin isə yenidən təşkilatlanmağa çalışdığı bir vaxtda Karapetyanın siyasi meydanda görünməsi ölkə daxilində balansları kökündən dəyişə bilər. Çünki bu, Ermənistanın gələcəyi uğrunda başlayan ideoloji və institusional mübarizənin ilk səhnəsidir. Yeni partiya həm kilsənin, həm müxalifətin, həm də narazı sosial təbəqələrin bir nöqtədə birləşməsinə səbəb ola bilər. Bu da Ermənistan cəmiyyətində dəyərlər, inanclar və dövlət idarəçiliyi arasında tarazlığı pozmaq təhlükəsini istisna etmir.

Qeyd edək ki, Paşinyan bir müddət əvvəl kilsə rəsmilərinin subaylıq andını pozduqlarını bildirib. Bu səbəbdən tərəflər arasında qarşıdurma şiddətlənib. Bu hadisə Ermənistanda dövlət və kilsə arasında gərginliyin yeni və təhlükəli mərhələyə keçdiyini göstərir. Əvvəllər daha çox kilsə tənqidlər səsləndirirdisə, indi siyasi güc, konkret olaraq baş nazir Nikol Paşinyan açıq şəkildə hücuma keçir. Bu, Ermənistan tarixində çox az rast gəlinən, lakin sarsıdıcı nəticələr doğura biləcək bir mərhələdir.

Görünür, Paşinyan kilsə rəhbərliyini nüfuzdan salmağa, onlara qarşı kompromat yaymağa və müasir Ermənistanın inkişafına mane olan köhnə institut kimi göstərməyə çalışır. Bu isə sadəcə bir siyasi manevr deyil, təşkilatlanmış qarşıdurmadır. Daha dəqiq desək, Ermənistanın gələcəyində kilsənin rolunu sıfıra endirmə cəhdidir. Paşinyanın kilsə rəsmilərini subaylıq andını pozmaqda ittiham etməsi və bunun ətrafında kompromat sızdırmaq planları, bu mübarizənin tək ideoloji deyil, etik və hüquqi çərçivəyə də daşınacağını göstərir. Bu, Paşinyanın uzunmüddətli strategiyasının bir hissəsidir - bununla kilsəni xalqın gözündən salmaq, dəstək bazasını zəiflətmək, onu mənəvi lider yox, korrupsiyalaşmış institut kimi təqdim etmək.

Lakin Ermənistan cəmiyyətində kilsə hələ də böyük mənəvi avtoritetə sahibdir və bu qarşıdurma nəticəsində dini çevrələrin siyasi fəallaşması ehtimalı artır. Əgər Paşinyan kilsəyə qarşı açıq hücum edərsə, bu dəfə kilsə də cavab mövqeyinə keçəcək.

Ermənistanda kilsə ilə siyasi hakimiyyət arasında qarşıdurma tarixən olub. Lakin bu dəfə fərqli cəhət var. Hücumun təşəbbüskarı hökumətdir. Daha əvvəl kilsə tənqid edirdi, indi hökumət hücuma keçir. Belə qalmaqallı və kəskin qarşıdurma ilk dəfədir ki, fiziki məkan, iqamətgah üzərindən aparılır. Bu qarşıdurma Ermənistan cəmiyyətində dəyərlər, inanclar və dövlət idarəçiliyi arasında balansı pozmaq potensialına sahibdir. Görünən odur ki, Paşinyanın geri çəkilmək fikri yoxdur. Bu da yalnız siyasi deyil, bütün sahələrdə Ermənistanı parçalanmaya gətirib çıxara bilər.

Mərahim Nəsib