Icma.az
close
up
RU
Əsədin sonunu gətirən LAYİHƏ Avropa ərəb qazına QOVUŞA BİLƏCƏK?

Əsədin sonunu gətirən LAYİHƏ Avropa ərəb qazına QOVUŞA BİLƏCƏK?

Bizim media saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Əsəd rejiminin devrilməsi Suriya ərazisindən keçməklə Avropaya çatdırılması nəzərdə tutulan qaz kəmərlərinin çəkilməsi məsələsi də aktuallaşıb. 
Qeyd edək ki, 2001-ci ildə ilk dəfə Qətər qazının Suriya və Türkiyə üzərindən Avropaya çatdırılması məsələsi gündəmə gəlib və məsələ razılaşdırılıb.
Bəşər Əsəd əvvəlcə bu layihəyə müsbət fikir bildirsə də, 2006-cı ildə ona qarşı çıxır.
Belədə, layihə bu illər ərzində kağız üzərində qalır. Həmin layihənin gerçəkləşməsinə Rusiya və İran əngəl olurdu. Moskva düşünürdü ki, Qətər qazı Avropaya çıxsa “Qazprom” buradakı dominant mövqeyini itirəcək. Xatırladaq ki, Ukrayna müharibəsinə qədər Avropanın idxal etdiyi qazın 40 faizi “Qazprom”un payına düşürdü.

İran isə Fars Körfəzində Qətərlə bəzi mübahisəli qaz yataqlarına görə, həm də öz qazını Suriya üzərindən Avropaya çıxarmaq istəməsi səbəbindən Əsədə ciddi təzyiq göstərirdi.
Nəticədə Rusiyanın hərbi bazasının və İranı dəstəkləyən qüvvələrin Suriyada güclü mövqedə olmaları səbəbindən Əsəd Suriyanın mənafeyinə uyğun olan və ona milyardlar qazandıracaq bu layihəyə “yox” deməyə məcbur oldu.
Digər layihə isə Misir qazını əsas xətt ilə İordaniya, Livan və Suriyaya, ayrılmış bir qol ilə İsrailə çatdıran və hazırda işləyən bu xəttin növbəti mərhələdə uzadılaraq Türkiyəyə çatdırılmasını nəzərdə tutun Ərəb Qaz Xəttidir. Sonra isə bu qazın Avropaya çatdırılması da nəzərdə tutulub.


Hətta Türkiyənin ildə 4 milyard kub metr qaz alışını da öhdəliyinə götürən razılıq da vardı. Yenə də Rusiya və İran təzyiqi ilə Əsəd 2009-cu ildə bu razılaşmanın da ləğv olunduğunu bəyan etdi.
İndi isə Suriyada yeni situasiya yaranıb. Əsədin devrilməsinə gətirən səbəblərdən biri də heç şübhəsiz onun bu layihələrə qarşı çıxması olub.
Suriyada yaranan yeni situasiya fonunda görəsən sözügedən layihələr nəhayət reallaşa bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirib ki, postəsəd dövründə Suriyadan keçməsi gözlənilən bu layihələrin gerçəkləşməsi onun maliyyələşməsi və təhlükəsizliyinin təmin edilib-edilməməsindən asılıdır:
“Bu qaz boru layihələri doğrudan da illərdir müzakirə olunur. Suriyada hökm sürən qeyri-sabitlik səbəbindən həmin layihələri həyata keçirməyə maneə olurdu. Suriyada baş verən hadisələrdən sonra ola bilər həmin layihələr gələcəkdə yenidən masaya gəlsin. Amma burada əsas məsələ onun maliyyəsinin kim tərəfindən ayrılması məsələsidir.
Çünki relyefi, coğrafiyanı, həm də boru kəmərlərinin uzunluğunu nəzərə alsaq, bunlar həddən artıq bahalı layihələrdir. Onun həyata keçməsinə milyardlarla dollar vəsait lazım olacaq. Bu səbəbdən maliyyə mənbələri tapılsa, həmin layihələrin gerçəkləşməsi də mümkündür”.
Ekspert qeyd edir ki, maliyyə mənbələrinin tapılması fonunda təhlükəsizlik məsələləri də ortaya çıxacaq:
“Suriya hazırda qeyri-sabit vəziyyətdədir. Bu vəziyyətin hələ bir müddət davam edəcəyi ehtimalı da yüksəkdir.  Çünki ortada müxtəlif silahlı qruplaşmalar, maraq qrupları var. Habelə, müxtəlif ölkələrin fərqli məqsədləri də var. Ona görə də əsas məsələ pul və təhlükəsizlik məsələləridir.
Onlar öz həllini tapandan sonra sözügedən boru kəmərləri də çəkiləcək”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 11 Dekabr 2024 12:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri