Icma.az
close
up
RU
Əsədin sonunu gətirən LAYİHƏ Avropa ərəb qazına QOVUŞA BİLƏCƏK?

Əsədin sonunu gətirən LAYİHƏ Avropa ərəb qazına QOVUŞA BİLƏCƏK?

Bizim media saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Əsəd rejiminin devrilməsi Suriya ərazisindən keçməklə Avropaya çatdırılması nəzərdə tutulan qaz kəmərlərinin çəkilməsi məsələsi də aktuallaşıb. 
Qeyd edək ki, 2001-ci ildə ilk dəfə Qətər qazının Suriya və Türkiyə üzərindən Avropaya çatdırılması məsələsi gündəmə gəlib və məsələ razılaşdırılıb.
Bəşər Əsəd əvvəlcə bu layihəyə müsbət fikir bildirsə də, 2006-cı ildə ona qarşı çıxır.
Belədə, layihə bu illər ərzində kağız üzərində qalır. Həmin layihənin gerçəkləşməsinə Rusiya və İran əngəl olurdu. Moskva düşünürdü ki, Qətər qazı Avropaya çıxsa “Qazprom” buradakı dominant mövqeyini itirəcək. Xatırladaq ki, Ukrayna müharibəsinə qədər Avropanın idxal etdiyi qazın 40 faizi “Qazprom”un payına düşürdü.

İran isə Fars Körfəzində Qətərlə bəzi mübahisəli qaz yataqlarına görə, həm də öz qazını Suriya üzərindən Avropaya çıxarmaq istəməsi səbəbindən Əsədə ciddi təzyiq göstərirdi.
Nəticədə Rusiyanın hərbi bazasının və İranı dəstəkləyən qüvvələrin Suriyada güclü mövqedə olmaları səbəbindən Əsəd Suriyanın mənafeyinə uyğun olan və ona milyardlar qazandıracaq bu layihəyə “yox” deməyə məcbur oldu.
Digər layihə isə Misir qazını əsas xətt ilə İordaniya, Livan və Suriyaya, ayrılmış bir qol ilə İsrailə çatdıran və hazırda işləyən bu xəttin növbəti mərhələdə uzadılaraq Türkiyəyə çatdırılmasını nəzərdə tutun Ərəb Qaz Xəttidir. Sonra isə bu qazın Avropaya çatdırılması da nəzərdə tutulub.


Hətta Türkiyənin ildə 4 milyard kub metr qaz alışını da öhdəliyinə götürən razılıq da vardı. Yenə də Rusiya və İran təzyiqi ilə Əsəd 2009-cu ildə bu razılaşmanın da ləğv olunduğunu bəyan etdi.
İndi isə Suriyada yeni situasiya yaranıb. Əsədin devrilməsinə gətirən səbəblərdən biri də heç şübhəsiz onun bu layihələrə qarşı çıxması olub.
Suriyada yaranan yeni situasiya fonunda görəsən sözügedən layihələr nəhayət reallaşa bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirib ki, postəsəd dövründə Suriyadan keçməsi gözlənilən bu layihələrin gerçəkləşməsi onun maliyyələşməsi və təhlükəsizliyinin təmin edilib-edilməməsindən asılıdır:
“Bu qaz boru layihələri doğrudan da illərdir müzakirə olunur. Suriyada hökm sürən qeyri-sabitlik səbəbindən həmin layihələri həyata keçirməyə maneə olurdu. Suriyada baş verən hadisələrdən sonra ola bilər həmin layihələr gələcəkdə yenidən masaya gəlsin. Amma burada əsas məsələ onun maliyyəsinin kim tərəfindən ayrılması məsələsidir.
Çünki relyefi, coğrafiyanı, həm də boru kəmərlərinin uzunluğunu nəzərə alsaq, bunlar həddən artıq bahalı layihələrdir. Onun həyata keçməsinə milyardlarla dollar vəsait lazım olacaq. Bu səbəbdən maliyyə mənbələri tapılsa, həmin layihələrin gerçəkləşməsi də mümkündür”.
Ekspert qeyd edir ki, maliyyə mənbələrinin tapılması fonunda təhlükəsizlik məsələləri də ortaya çıxacaq:
“Suriya hazırda qeyri-sabit vəziyyətdədir. Bu vəziyyətin hələ bir müddət davam edəcəyi ehtimalı da yüksəkdir.  Çünki ortada müxtəlif silahlı qruplaşmalar, maraq qrupları var. Habelə, müxtəlif ölkələrin fərqli məqsədləri də var. Ona görə də əsas məsələ pul və təhlükəsizlik məsələləridir.
Onlar öz həllini tapandan sonra sözügedən boru kəmərləri də çəkiləcək”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:128
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 11 Dekabr 2024 12:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri