Eynşteyn doğru deyib: Marsda zaman daha sürətlə keçir

Alimlər Marsda zamanın Yer kürəsindən daha sürətlə keçdiyini kəşf ediblər; bu fərq Marsın daha zəif cazibə qüvvəsinə sahib olması səbəbindən gündə təxminən 477 mikrosaniyə təşkil edir. Bu dəqiq zaman fərqini bilmək, gələcəkdə Marsa gedəcək astronavtların və planetlərarası kommunikasiya sistemlərinin sinxronizasiyası üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, alimlər Marsda zamanın Yer kürəsinə nisbətən daha sürətli keçdiyini göstərən təəccüblü bir kəşf ediblər. Yeni araşdırmaya görə, Marsdakı saatlar Yer kürəsində ölçüldükdə hər 24 saata təxminən 477 mikrosaniyə (saniyənin milyonda biri) daha sürətli işləyir.

Bu zaman fərqi Ayda müşahidə olunan fərqdən dəfələrlə böyükdür və bu, gələcək insanlı Mars missiyaları və planetlərarası kommunikasiya üçün yeni çətinliklər yaradır.

Albert Eynşteynin Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsinə görə, zamanın axma sürəti bir bölgədəki cazibə qüvvəsinə bağlıdır. Güclü cazibə sahələrində saatlar daha yavaş, zəif cazibəsi olan yerlərdə isə daha sürətli işləyir. Məsələn, dağ zirvəsində yaşayanlar dəniz səviyyəsində yaşayanlara nisbətən çox kiçik bir fərqlə daha sürətlə yaşlanır.

Marsda zamanın sürətlənməsinin iki əsas səbəbi var:

Zəif cazibə qüvvəsi: Marsın səth cazibəsi, Yer kürəsinin dəniz səviyyəsindəki cazibəsindən təxminən beş dəfə azdır. Bu, Marsdakı saatların sürətlənməsinə səbəb olan ən böyük faktordur.

Orbital sürət: Bir planetin orbital sürəti artdıqca zamanın axışı sürətlənir. Marsın orbital sürəti Yer kürəsindən daha yavaş olsa da, zəif cazibənin sürətləndirici təsiri bu yavaşlamanı əhəmiyyətli dərəcədə kompensasiya edir.

Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutundan (NIST) olan fiziklər Neil Ashby və Bijunath Patla bu fərqi hesablarkən Marsın Yerin və Ayın cazibə təsiri ilə yaranan yumurta formalı orbitini də nəzərə alıblar.

Analizlər göstərir ki, Marsda zaman orta hesabla 477 mikrosaniyə daha sürətlə keçir, lakin bu dəyər Mars ili boyunca gündəlik təxminən 226 mikrosaniyə qədər dəyişir. Bu günlük dalğalanma, Marsın elliptik orbitindən və qonşu cisimlərin dəyişən cazibə təsirlərindən qaynaqlanır.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu nəticələr gələcəkdə Günəş Sistemi üzrə standart saatın yaradılmasına və planetlərarası “internet” üçün sürətli kommunikasiya kanallarının qurulmasına kömək edəcək. Lakin Patla əlavə edir ki, bu böyük dalğalanmalar dəqiq zaman sinxronizasiyasını çətinləşdirir.

Qadir, Bizimyol.info