Icma.az
close
up
RU
Fermer ziyan edir, kartof soğan əkib becərmək istəmir EKSPERT

Fermer ziyan edir, kartof soğan əkib becərmək istəmir EKSPERT

Sherg.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İdxala üstünlük verənlər monopoliyanı qoruyur


Azərbaycan Türkiyədən soğan idxalını bərpa edib. Bu barədə Report.az məlumat verib. Məlumata görə, ümumilikdə ölkəmiz 5,96 milyon ABŞ dolları dəyərində 14 821 ton soğan idxal edib. 2025-ci ilin yanvar-mart ayları ərzində isə Azərbaycan təzə və ya soyudulmuş şalğamaoxşar soğan, səpmə soğan və soğan-şalotun həm ixracını, həm də idxalını həyata keçirib. Valyuta.az-ın xəbərinə görə, hesabat dövründə ümumilikdə 4628,8 ton məhsul idxal olunub. İdxalın ümumi dəyəri 1860,12 min ABŞ dolları təşkil edib. 


Əsas idxal ölkələri Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan, İran və Niderland olub. İdxal soğanın ən çox alındığı ölkə Özbəkistandır; ümumilikdə 1796,57 ton. Məhsulun dəyəri 718,63 min dollar təşkil edib. Beləliklə, 1 kiloqram üçün orta qiymət 0,40 dollar və ya 68 qəpik olaraq hesablanıb. İndi də Türkiyədən soğan alırıq. Bir müddət əvvəl paytaxt marketlərində Volqoqrad soğanı satışda idi. Başqa ölkələrin soğanına da möhtac qaldıqsa, vəziyyət yaxşı deyil, demək. Əti, toyuğu, lap kartofu da bir kənara qoyaq. Yəni ölkəmizdə soğan da yetişdirə bilmirik? 



İdxaldan asılı qalmağımızın səbəblərini Sherg.az-a iqtisadçı Rauf Qarayev izah etdi: 

- İdxaldan asılılığı azaltmağın əsas yolu yerli istehsalın artırılmasıdır. Bu, təsdiqə ehtiyacı olmayan aksiomadır. Bunu hökumət də bilir, məmurlar da anlayır, lakin təəssüf ki, bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmır. Yerli istehsal niyə azdır, niyə inkişaf etmir, çünki fermerlərə lazımi səviyyədə kömək göstərilmir, subsidiya ayrılmır. Kəndliyə min-bir əziyyətlə kartof-soğan əkib-becərmək sərf etmir. Sahədən ucuz alınan məhsul şəhərə çatanda bahalaşır. Kəndli də görür ki, onun becərdiyi məhsula dəyər verən yoxdur, əkib-becərmək istəmir. Fermerlərə toxumla, dərmanlarla, əkin, becərmə mərhələsində lazımi dəstək verilməlidir. Ancaq dəstək yoxdur. Fermerlər su qıtlığından əziyyət çəkir, sahələri suvara bilmədiklərini deyirlər. Bu problem illərdir ki, davam edir. Suvarma üçün nəzərdə tutulan su harasa başqa məqsədlər üçün axıdılır, kəndlinin torpaq sahəsinə çatmır. Susuz şəraitdə hansı məhsuldarlıqdan danışmaq olar? Bəzi ərazilər var ki, orada dəmyə torpaqlardır, məhsul əlavə suvarma aparılmadan yetişdirilir. Amma məlumdur ki, dəmyə üsulu ilə məhsuldarlıq yüksək olmur. Yəni bu, yerli tələbatı ödəyəcək səviyyədə ola bilməz. Tələbatın ödənməsi üçün geniş sahələrdə kartof-soğan əkilməli, becərilməlidir. Bu isə hazırkı şərtlərlə mümkünsüzdür. Toxumların çoxu xaricdən alınır, yerli toxum istehsalı yoxdur. Toxumçuluq inkişaf etdirilmir. Suvarma problemi bütün bölgələrdə kəskin şəkildə özünü göstərir. Məhsuldarlıq da aşağı düşür. Yığım zamanı da problemlər yaranır. Məhsulun xeyli hissəsi sahədə toplanmamış qalır, ya da yığılan məhsul standartlara uyğun olmayan soyuducu anbarlara toplanır, orada qeyri-adekvat şəraitdə xarab olur, çürüyür, beləliklə, böyük ölçüdə məhsul itkisi baş verir. Göründüyü kimi problem bir deyil, iki deyil, çoxdur. Bütün bunlar bazarda məhsul qıtlığına və bahalaşmaya, eyni zamanda idxaldan asılı qalmağımıza səbəb olur. 


R.Qarayev qeyd etdi ki, məhsulun tədarükündə ortaya çıxan problemlər də fermerlərin xarici bazarlara üz tutmasına səbəb olur:

- Soyuducu anbarların sayı çox azdır. Soyuducu anbarlara əlçatanlıq aşağıdır. Bölgələrin heç də hamısında soyuducu anbarlar tikilməyib. Çox yerdə yoxdur. Anbarda məhsulun saxlanma qiyməti də bahadır. Bu səbəblərdən fermerlər payızlıq kartofu elə payızda da xaricə satırlar ki, əldə qalıb xarab olmasın, ziyana düşməsinlər. Anbarlarda ehtiyat toplanmadığına görə qıtlıq yaranır. Fermerlərə münasib güzəştlər edilməlidir ki, məhsulu soyuducu anbarlarda saxlaya bilsinlər, tələbat artdıqca, bazara çıxarsınlar, məhsulu yerli bazarda satmağa meyilli olsunlar. Bütün bu problemlərin həll yolları əlbəttə vardır, lakin nədənsə, müəyyən qurumlar, bazarı monopoliyada saxlayanlar özlərinə sərf edən variantı seçir, idxala üstünlük verirlər. İdxal olunan məhsulsa heç də həmişə keyfiyyətli olmur. Ölkəmizdə keyfiyyətli kartof, soğan sortları yetişdirilməsi üçün münbit şərait var. Hövsan soğanı hansı ölkənin soğanından keyfiyyətdə geri qala bilər? Bolqoqrad soğanından pis olmayacaq, hər halda. Bütün resurslar işə salınmalıdır ki, yerli istehsal artsın. İdxalın qarşısı ancaq bununla alına bilər, qiymətlər də ucuz olar.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 07 Avqust 2025 10:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri