Icma.az
close
up
RU
Fermer ziyan edir, kartof soğan əkib becərmək istəmir EKSPERT

Fermer ziyan edir, kartof soğan əkib becərmək istəmir EKSPERT

Sherg.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İdxala üstünlük verənlər monopoliyanı qoruyur


Azərbaycan Türkiyədən soğan idxalını bərpa edib. Bu barədə Report.az məlumat verib. Məlumata görə, ümumilikdə ölkəmiz 5,96 milyon ABŞ dolları dəyərində 14 821 ton soğan idxal edib. 2025-ci ilin yanvar-mart ayları ərzində isə Azərbaycan təzə və ya soyudulmuş şalğamaoxşar soğan, səpmə soğan və soğan-şalotun həm ixracını, həm də idxalını həyata keçirib. Valyuta.az-ın xəbərinə görə, hesabat dövründə ümumilikdə 4628,8 ton məhsul idxal olunub. İdxalın ümumi dəyəri 1860,12 min ABŞ dolları təşkil edib. 


Əsas idxal ölkələri Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan, İran və Niderland olub. İdxal soğanın ən çox alındığı ölkə Özbəkistandır; ümumilikdə 1796,57 ton. Məhsulun dəyəri 718,63 min dollar təşkil edib. Beləliklə, 1 kiloqram üçün orta qiymət 0,40 dollar və ya 68 qəpik olaraq hesablanıb. İndi də Türkiyədən soğan alırıq. Bir müddət əvvəl paytaxt marketlərində Volqoqrad soğanı satışda idi. Başqa ölkələrin soğanına da möhtac qaldıqsa, vəziyyət yaxşı deyil, demək. Əti, toyuğu, lap kartofu da bir kənara qoyaq. Yəni ölkəmizdə soğan da yetişdirə bilmirik? 



İdxaldan asılı qalmağımızın səbəblərini Sherg.az-a iqtisadçı Rauf Qarayev izah etdi: 

- İdxaldan asılılığı azaltmağın əsas yolu yerli istehsalın artırılmasıdır. Bu, təsdiqə ehtiyacı olmayan aksiomadır. Bunu hökumət də bilir, məmurlar da anlayır, lakin təəssüf ki, bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmır. Yerli istehsal niyə azdır, niyə inkişaf etmir, çünki fermerlərə lazımi səviyyədə kömək göstərilmir, subsidiya ayrılmır. Kəndliyə min-bir əziyyətlə kartof-soğan əkib-becərmək sərf etmir. Sahədən ucuz alınan məhsul şəhərə çatanda bahalaşır. Kəndli də görür ki, onun becərdiyi məhsula dəyər verən yoxdur, əkib-becərmək istəmir. Fermerlərə toxumla, dərmanlarla, əkin, becərmə mərhələsində lazımi dəstək verilməlidir. Ancaq dəstək yoxdur. Fermerlər su qıtlığından əziyyət çəkir, sahələri suvara bilmədiklərini deyirlər. Bu problem illərdir ki, davam edir. Suvarma üçün nəzərdə tutulan su harasa başqa məqsədlər üçün axıdılır, kəndlinin torpaq sahəsinə çatmır. Susuz şəraitdə hansı məhsuldarlıqdan danışmaq olar? Bəzi ərazilər var ki, orada dəmyə torpaqlardır, məhsul əlavə suvarma aparılmadan yetişdirilir. Amma məlumdur ki, dəmyə üsulu ilə məhsuldarlıq yüksək olmur. Yəni bu, yerli tələbatı ödəyəcək səviyyədə ola bilməz. Tələbatın ödənməsi üçün geniş sahələrdə kartof-soğan əkilməli, becərilməlidir. Bu isə hazırkı şərtlərlə mümkünsüzdür. Toxumların çoxu xaricdən alınır, yerli toxum istehsalı yoxdur. Toxumçuluq inkişaf etdirilmir. Suvarma problemi bütün bölgələrdə kəskin şəkildə özünü göstərir. Məhsuldarlıq da aşağı düşür. Yığım zamanı da problemlər yaranır. Məhsulun xeyli hissəsi sahədə toplanmamış qalır, ya da yığılan məhsul standartlara uyğun olmayan soyuducu anbarlara toplanır, orada qeyri-adekvat şəraitdə xarab olur, çürüyür, beləliklə, böyük ölçüdə məhsul itkisi baş verir. Göründüyü kimi problem bir deyil, iki deyil, çoxdur. Bütün bunlar bazarda məhsul qıtlığına və bahalaşmaya, eyni zamanda idxaldan asılı qalmağımıza səbəb olur. 


R.Qarayev qeyd etdi ki, məhsulun tədarükündə ortaya çıxan problemlər də fermerlərin xarici bazarlara üz tutmasına səbəb olur:

- Soyuducu anbarların sayı çox azdır. Soyuducu anbarlara əlçatanlıq aşağıdır. Bölgələrin heç də hamısında soyuducu anbarlar tikilməyib. Çox yerdə yoxdur. Anbarda məhsulun saxlanma qiyməti də bahadır. Bu səbəblərdən fermerlər payızlıq kartofu elə payızda da xaricə satırlar ki, əldə qalıb xarab olmasın, ziyana düşməsinlər. Anbarlarda ehtiyat toplanmadığına görə qıtlıq yaranır. Fermerlərə münasib güzəştlər edilməlidir ki, məhsulu soyuducu anbarlarda saxlaya bilsinlər, tələbat artdıqca, bazara çıxarsınlar, məhsulu yerli bazarda satmağa meyilli olsunlar. Bütün bu problemlərin həll yolları əlbəttə vardır, lakin nədənsə, müəyyən qurumlar, bazarı monopoliyada saxlayanlar özlərinə sərf edən variantı seçir, idxala üstünlük verirlər. İdxal olunan məhsulsa heç də həmişə keyfiyyətli olmur. Ölkəmizdə keyfiyyətli kartof, soğan sortları yetişdirilməsi üçün münbit şərait var. Hövsan soğanı hansı ölkənin soğanından keyfiyyətdə geri qala bilər? Bolqoqrad soğanından pis olmayacaq, hər halda. Bütün resurslar işə salınmalıdır ki, yerli istehsal artsın. İdxalın qarşısı ancaq bununla alına bilər, qiymətlər də ucuz olar.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 07 Avqust 2025 10:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri