Kəndli niyə həyətində əkin becərmək istəmir? ARAŞDIRMA

Son illərdə kəndlinin həyətyanı sahəsində özü üçün məhsul əkib-becərməyə marağının azalması həm sosial, həm iqtisadi, həm də dövrün dəyişən həyat tərzi ilə bağlıdır.

Milli.Az-ın araşdırmasına görə, əvvəllər kənd həyatı əsasən torpaqla bağlı idi.

İnsanlar ailənin illik ərzaq ehtiyacını öz həyətindən qarşılamağa çalışırdı. Pomidor, xiyar, kartof, soğan, hətta toyuq və mal-qara saxlamaq kənd həyatının adi bir hissəsi idi. İndi isə vəziyyət xeyli dəyişib.

Müasir dövrdə insanlar əvvəlki kimi aylarla torpaqla məşğul olmaq istəmirlər. Çünki zəmanə rahatlıq dövrünə çevrilib. Marketlərdə ilin bütün fəsillərində istənilən məhsulu tapmaq mümkündür. İnsan düşünür ki, səhərdən axşama qədər torpaqla işləməkdənsə, gedib hazır məhsulu almaq daha rahatdır. Xüsusilə gənc nəsildə bu düşüncə daha çox hiss olunur.

Digər tərəfdən, texnologiya və sosial şəbəkələr insanların həyat tərzini dəyişib. Əvvəllər boş vaxtını həyət-bacada keçirən insanlar indi telefon, internet və başqa məşğuliyyətlərə üstünlük verirlər. Fiziki əmək əvvəlki qədər cəlbedici görünmür. Gənclərin çoxu kənd təsərrüfatını gələcək peşə və ya yaşam tərzi kimi görmür.

İqtisadi amillər də mühüm rol oynayır. Toxum, gübrə, su və dərman bahalaşıb. İnsan öz istifadəsi üçün məhsul əksə belə, bəzən çəkilən xərc və zəhmət məhsulun dəyərindən artıq olur. Üstəlik, iqlim dəyişiklikləri, quraqlıq və su çatışmazlığı məhsuldarlığı azaldır. Kəndli bir neçə ay zəhmət çəkib sonda istədiyi nəticəni ala bilməyəndə növbəti il üçün həvəsi qalmır.

Bundan başqa, kəndlərdə əhali strukturu da dəyişib. Gənclərin bir hissəsi şəhərlərə və ya xaricə işləməyə gedir. Kənddə əsasən yaşlı nəsil qalır. Yaşlı insanlar isə əvvəlki güclə işləyə bilmirlər. Nəticədə həyətyanı sahələr ya boş qalır, ya da əvvəlki kimi geniş istifadə olunmur.

Bir vaxtlar kənd həyatı dolanışığın əsas hissəsi idisə, indi bir çox ailə gəliri başqa sahələrdən qazanır. Bu da torpağa bağlılığı zəiflədir. Yəni məsələ təkcə tənbəllik deyil, dövrün dəyişməsi, həyat ritminin sürətlənməsi və insanların prioritetlərinin fərqli olması ilə bağlıdır.

Ayxan

Milli.Az