Icma.az
close
up
RU
“Fətəli xan Xoyskinin tanımayacaqlar, amma Baləli desəniz...”

“Fətəli xan Xoyskinin tanımayacaqlar, amma Baləli desəniz...”

Icma.az, Yenisabah saytına istinadən bildirir.

“Bu problem, ilk növbədə, müstəmləkə təfəkküründən qaynaqlanır. Frans Kafkanın "Qəsr" romanında olduğu kimi yerölçən belə özünün yerölçən olduğuna inanmır, mütləq saraydan bir rəy gəlməlidir ki, sən həqiqətən yerölçənsən. Bu, sovet totalitarizmindən və müstəmləkəçiliyindən qalan bir mirasdır. Təkcə bu da deyil, rusların burada qoyduğu bir çox ənənələr hələ də dəyişmir. Ümumiyyətlə, dövlətin xidmət siyasətində, məmur-xalq münasibətlərində və bir çox digər sahələrdə bu qalıqlar hələ də ciddi şəkildə qalmaqdadır”.

Bunu “Yeni Sabah”a açıqlamasında şair Şərif Ağayar bildirib.

O, millət vəkili Siyavuş Novruzovun Azərbaycanda bir sıra yer adlarının hələ də Sovet dövründən qalma adlarla istifadə olunmasına etirazına dəstək verib. Bildirək ki, S. Novruzov qeyd edib ki, bir çox şirkətlər müştərilərin onları rahat tapa bilməsi üçün köhnə adlardan istifadə edirlər: “Məsələn, reklam edilir ki, tədris kursu “Montin”də yerləşir. Halbuki bu adda yer yoxdur. Mən bunu yerli icra hakimiyyətindən maraqlanmışam. Özüm araşdırmışam və əmin olmuşam ki, bu adda yer yoxdur”. Toyuqlu pizza

Ş. Ağayar köhnə adlardan istifadə olunmasını bir növ vərdiş olduğunu qeyd edib:  

“Bəs bu nəyin vərdişidir? Müstəmləkə düşüncəsinin... "Kreml belə deyibsə, deməli, doğrudur" kimi yanaşmaların məhsuludur. Bu, özünə və öz dilinə güvənməməyin nəticəsidir. Məsələ ilk baxışdan sadə görünə bilər, amma mahiyyətində çox ciddi və dərin problemlər yatır. Bunu araşdırsanız, çox dərin qatlara gedib çıxar. İnsanın hələ də düşüncə olaraq tam azad ola bilməməsi məhz bunun göstəricisidir.

Bu təfəkkür xüsusilə mədəniyyət sahəsində özünü daha qabarıq göstərir. Mən məhz həmin düşüncələrlə mübarizə apardığım üçün həyatımda kəskin çətinliklər yaşayıram.

Problem təkcə adlarda da deyil. Məsələn, məşhur adamların adına küçələr var, amma gənclərdən soruşun, görək onları tanıyırlarmı? Fətəli xan Xoyskinin kim olduğunu soruşsanız, bəlkə tanımayacaqlar, amma Baləli desəniz, hamı tanıyacaq. Bu, düşüncəmizin hələ də müstəmləkə dövründə qaldığının, öz taleyimizə biganəliyimizin və özümüzə inamsızlığımızın sübutudur. Görünür, bu vəziyyət kimlərəsə sərf edir. ​Əgər biz Azərbaycanı həqiqətən sevsəydik, bu gün Nərimanova "Montin" deməzdik. İndi bəziləri çıxış yolu kimi cərimələri təklif edir, amma mən inzibati metodların tərəfdarı deyiləm. Çünki cərimə çox vaxt vəziyyəti düzəltmək üçün deyil, sadəcə pul yığmaq üçün bir vasitəyə çevrilir. Bu problem "çürüyə-çürüyə", daxildən dəyişməlidir. Sadəcə adları dəyişməklə iş bitmir bu, xəstəliyin zahiri simptomudur. Qızılca xəstəliyində bədən səpir, siz o səpkiləri mazlasanız da, xəstəlik sağalmır. Əsaslı dəyişiklik orqanizmin özündə olmalıdır.

​Ən vacibi budur ki, mədəniyyət və yaradıcılıq istiqamətindəki Sovetdən qalma təşkilatlar ləğv edilməlidir. Azərbaycanın kino, teatr və ədəbiyyat sahələri tam müstəqil şəkildə yenidən təşkilatlanmalıdır. Baxın, biz ordu sistemində sovet modelindən qaçıb NATO sisteminə keçdik, müasir kadrlar yetişdirdik və bunun nəticəsini torpaqlarımızı azad edəndə gördük. Sizi əmin edirəm ki, Sovetdən qalan korrupsioner ordu sistemi ilə biz heç bir uğur qazana bilməzdik. Bu yanaşmanı bütün sahələrə şamil etməliyik. Müasir hərbçilərimiz artıq beynəlxalq terminlərlə danışırlar, çünki "kolxoz təfəkkürü"nün zamanı keçib. Lakin mədəniyyət sahəsində bu köhnəlik hələ də şiddətlə davam edir. Bəzi yaradıcı ittifaqların rəhbərləri 40 ildir vəzifədədir. Məsələn,  Fərhad Xəlilov, Anar Rzayev onlar getsə belə, yerinə gələnlər həmin düşüncəni davam etdirir.

​Ciddi islahatlar aparılmalı, Azərbaycan dili korpusu yaradılmalı və dilimiz güclü inkişaf etməlidir. Dilimiz rus, türk və digər inkişaf etmiş dünya dilləri ilə rəqabət apara biləcək səviyyəyə çatmalıdır. Bu gün keyfiyyətli publisistik məqalə yazan müəllif tapmaq çətinləşib. Dil inkişaf etməsə, "Razin" və "Montin" kimi ifadələrin qarşısında tab gətirə bilməz. Cənab Prezident dilimizin qorunması ilə bağlı bəyanat versə də, bir çox qurumlar sadəcə "hesabat xatirinə" tədbirlər keçirirlər. Bu, çox ciddi bir məsələdir və sadə yanaşmalarla həll olunan deyil. Dilimizin inkişafı azadlığımızın və müstəqilliyimizin təməlidir. Amma bu Siyavuş Novruzovun müzakirə edib axıra çıxa biləcəyi məsələ deyil”.

 Aytəkin Əzizqızı 


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:288
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 07 May 2026 10:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri