Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Fiziki aktivlik yaşla bağlı yaddaş zəifləməsini ləngidə bilər ARAŞDIRMA

Fiziki aktivlik yaşla bağlı yaddaş zəifləməsini ləngidə bilər ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Redaktor.az saytına əsaslanaraq.

Müntəzəm fiziki aktivliyin qısamüddətli yaddaşın yaşla bağlı zəifləməsini ləngidə biləcəyi və beynin struktur sağlamlığını qoruduğu müəyyən edilib. Bu nəticəyə alimlər orta və yaşlı yaş qrupuna aid təxminən 20 min nəfərin məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqat "European Journal of Neuroscience" (EJN) jurnalında dərc olunub.

Yaş artdıqca idrak pozuntuları və demensiya riski kəskin yüksəlir, yaddaşın zəifləməsi isə insanların müstəqil həyat tərzinə və həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir. Hərəkətsizlik isə təsir göstərilə bilən azsaylı risk amillərindən biri hesab olunur. Əvvəlki araşdırmalar fiziki cəhətdən aktiv insanların idrak funksiyalarını daha yaxşı qoruduğunu göstərsə də, bu təsirin bioloji mexanizmləri tam aydın deyildi.

Yeni tədqiqatda alimlər hərəkətlilik, beynin strukturu və yaddaşın konkret növləri arasındakı əlaqəyə diqqət yetiriblər. Əvvəlki bir çox işlərdən fərqli olaraq, bu dəfə sorğular deyil, obyektiv ölçmələrdən istifadə olunub: iştirakçılar yeddi gün ərzində biləklərində akselerometr daşıyıblar və bu, fiziki aktivlik səviyyəsinin dəqiq müəyyən edilməsinə imkan verib.

Araşdırmaya yaşı 45-82 arasında olan 19 721 nəfər cəlb edilib. Yaddaş kompüter testləri vasitəsilə, o cümlədən qısamüddətli işçi yaddaşı qiymətləndirən ədədi ardıcıllıqların yadda saxlanılması tapşırığı ilə ölçülüb. Təxminən 15 min iştirakçı üzrə isə beynin MRT görüntüləri də mövcud olub.

Nəticələr göstərib ki, yüksək fiziki aktivlik səviyyəsi məhz ədədi yaddaş testində daha yaxşı nəticələrlə əlaqəlidir: aktiv insanlar daha uzun rəqəm ardıcıllıqlarını yadda saxlayıb təkrar edə biliblər. Bu əlaqə yaş, təhsil səviyyəsi və həyat tərzi kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra da qalmaqdadır. Digər yaddaş növlərində  məsələn, vizual və ya perspektiv yaddaşda  təsir daha zəif olub və ya ümumiyyətlə müşahidə edilməyib.

MRT məlumatları bu təsirin mümkün mexanizmini izah etməyə kömək edib. Fiziki cəhətdən aktiv iştirakçıların ümumi beyin həcmi, eləcə də boz və ağ maddə miqdarı daha çox olub. Bundan əlavə, onlarda kiçik damar xəstəlikləri və idrak zəifləməsi ilə əlaqəli olan ağ maddə hiperintensivlikləri daha az müşahidə edilib.

Statistik analiz göstərib ki, beynin struktur vəziyyəti fiziki aktivliyin yaddaşa verdiyi faydanı qismən izah edir. Xüsusilə ağ maddənin rolu ön plana çıxıb: beynin damar mənşəli zədələnmələrinin azalması fiziki aktivliyin qısamüddətli yaddaşa müsbət təsirinin təxminən 30 faizini izah edir. Bu isə hərəkətin beyin damarlarının və neyron əlaqələrinin sağlamlığını qoruyaraq idrak funksiyalarını dəstəkləyə biləcəyini göstərir.

Maraqlıdır ki, fiziki aktivlik yaddaş üçün əsas strukturlardan biri olan hipokampın həcminin artması ilə əlaqəli olsa da, məhz bu struktur ədədi yaddaş testindəki yaxşılaşmanı izah etməyib. Müəlliflərin fikrincə, bunun səbəbi qısamüddətli işçi yaddaşın əsasən alın və təpə paylarını əhatə edən neyron şəbəkələrinə söykənməsi, hipokampın isə daha çox hadisə yaddaşı üçün vacib olmasıdır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 22:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri