Fövqəladə siyasi səfil...

Mehdi Sübhani ad-soyadlı diplomat İrəvana Tehrandan göndərilib. Ancaq bilmək olmur, İranın Ermənistandakı səfiridir, yoxsa Ermənistanın Ermənistandakı səfiridir. Buna nə İran İslam Respublikası, nə də Mehdi Sübhani özü qərar verə bilməyib. Ancaq hər halda İran diplomatından çox, erməni urapatriotu kimi çıxış edir. Hərdən İranın da adını çəkir, "İranın milli maraqları" və sair bu kimi içində "İran" adı keçən cümlələr də qurur ki, şübhə doğurmasın.

İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının bir neçə gün əvvəl Xankəndində keçirilmiş 17-ci zirvə görüşünün yekun kommünikesini şərh edən Mehdi Sübhani Qaregindən daha artıq katalikos olmaq istəyən bir İranlı kimi danışıb. O deyib ki, bu kommünikedə ifadə olunan mövqe zirvə görüşünə sədrlik edən tərəfin - Azərbaycanın fikridir, İƏT üzvü olan dövlətlərin deyil. O, bu sənədin İranın milli maraqlarına zidd olduğunu iddia edib.

Bundan başqa Sübhani Ermənistandakı dədə-baba torpaqlarndan zorla deportasiya edilmiş Azərbaycanlıların öz yurdlarına ləyaqətli qayıdışı və bunu təmin etmək üçün Ermənistana çağırış ifadə edən müddəları da Ermənistana "ərazi iddiası" kimi qələmə verib və İranın da maraqlarına uyğun olmadığını bildirib.

Sübhani həmçinin bu il iyunun 21-22-də İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Nazirlər Şurasının İstanbul şəhərində keçirilən 51-ci sessiyasının qəbuı etdiyi yekun sənəddəki öz işini başa vurub. Həmin sənəddə ilk dəfədir, Xankəndi kommünikesində isə ikinci dəfədir ki, Ermənistandan zorla deportasiya olunmuş Azərbaycanlıların öz evlərinə dinc və ləyaqətli qayıdışı niyyət olaraq dəstəklənir, Ermənistanın öz keçmiş (ya da keçməmiş!) vətəndaşları ilə - Qərbi Azərbaycan icması ilə dialoqdan yayınması qınanılıb.

Məlum olduğu kimi, məlum İstanbul sessiyasında “Hazırkı Ermənistan ərazilərindən zorla və sistematik şəkildə didərgin salınmış azərbaycanlıların qayıdış hüququ” adlı qətnamə qəbul edilib və həmin sənəddə də İƏT üzv ölkələrinin Qərbi Azərbaycan İcmasının öz yurdlarına ləyaqətli qayıdış hüququna dəstəyi ifadə olunur, habelə Ermənistan tərəfindən sözügedən İcmanın hüquqlarının inkar olunması qınaq doğurur.

Hər iki tədbirdə yekun sənədlər İran rəsmilərinin iştirakı və razılığı ilə qəbul olunub. Mehdi Sübhaninin sözlərindən belə çıxır ki, İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İstanbulda, İran prezidenti Məsud Pezeşkian isə Xankəndində öz ölkəsinin - İranın milli maraqlarına zidd olan sənədə səs verib. Bu, tamamilə absurddur. Bu sənədlərdə Ermənistana ərazi iddiaları irəli sürülməsi haqda deyilənlər isə, sadəcə, cəfəngiyyatdır.

Azərbaycan türklərinin, eləcə də, müsəlman kürdlərin və başqa xalqların nümayəndələrinin Ermənisandan zorla deportasiya edilməsi təkzibolunmaz faktlardır və bunu İran da bilir. Əgər haqsız, əsassız yerə deportasiya olunmuş əhali varsa, deməli, onun dinc və ləyaqətli şəkildə geri qayıtmaq hüququ da var. İstanbul və Xankəndi sənədlərində Ermənstanın suveren ərazilərinin qoparılıb Azərbaycana birləşdirilməsindən deyil, Sovet dövründə Ermənistanda doğulmuş və yaşamış, Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının vətəndaşları olmuş şəxslərin və onların varislərinin Ermənstan hökuməti ilə dualoq yolu ilə geri - öz evlərinə qayıtmasından söhbət gedir. Bunun harası ərazi iddiasıdır?! Hələ üstəlik də İranın da maraqlarına niyə zidd oldu ki?!

Mehdi Sübhani bu cür antiAzərbaycan açıqlamaları ilə çoxdan məşhurdur. O da Avropa İttifaqının bədnam "Müşahidə Missiyası" kimi, hərdən gəlib, binoklla Azərbaycan sərhədlərinə, Azərbaycan ərazisinə uzaqdan baxır. Elə bu faktın özü artıq göstərir ki, Sübhani diplomatik etiketdən, insani əxlaqdan çox uzaq biridir. O, hələlik formal olaraq İran İslam Respublikasının Ermənistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir. Ancaq əslində fövqəladə dərəcədə ədalətsiz siyasi səfildir.

Bahəddin Həzi, bizimyol.info