Icma.az
close
up
RU
Frilans işləməyin müsbət və mənfi cəhətləri nədir? MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Frilans işləməyin müsbət və mənfi cəhətləri nədir? MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Icma.az, Sia Az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Frilans fəaliyyəti – yaxud da özünəməşğulluq, müasir əmək bazarının çevik və dinamik formalarından biridir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında “Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını Müdafiə Liqası”nın İcraiyyə Komitəsinin sədri Sahib Məmmədov deyib.

Sahib Məmmədov sözlərinə belə davam edib: "Bu modeldə şəxs müəyyən ixtisas və bacarıqlara əsaslanaraq öz təşəbbüsü ilə gəlir əldə edir, lakin ənənəvi mənada işəgötürənlə əmək müqaviləsi bağlamır.

İki əsas fəaliyyət modeli:

1. Rəsmi özünəməşğulluq – Şəxsin vergi orqanlarında qeydiyyata düşməsi, fəaliyyət növünü bəyan etməsi və qazancına uyğun olaraq:

• vergi ödənişləri,

• məcburi dövlət sosial sığorta haqları ödəməsidir.

Bu halda, şəxs rəsmi sahibkar sayılır və qanunla müəyyən olunmuş sosial müdafiə mexanizmlərindən (əmək pensiyası, sosial müavinət və s.) faydalana bilər.

2. Qeyri-rəsmi (kölgə) özünəməşğulluq – Bu halda, şəxs heç bir qeydiyyat keçmədən, vergi ödəmədən, sığorta ayırmaları etmədən fəaliyyət göstərir. Belə şəxslər kölgə iqtisadiyyatının iştirakçıları sayılır.

Problemin mənfi tərəfləri:

Frilans şəxslər, xüsusilə qeyri-rəsmi fəaliyyət göstərdikdə:

• Sosial sığorta stajı yığılmır,

• Pensiya kapitalı formalaşmır,

• Gələcəkdə yaşa, əlilliyə və ya ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası hüququndan məhrum olurlar.

Əvəzində, muzdla işləyən və əmək müqaviləsi olan şəxslər bu sosial təminatları avtomatik əldə edirlər.

Çıxış yolları və tövsiyələr:

• Frilans və ya fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən şəxslər, qanunvericiliklə müəyyən olunmuş şəkildə vergi orqanlarında qeydiyyatdan keçməli və öz fəaliyyətlərini rəsmi əsaslarla həyata keçirməlidirlər.

• Özünəməşğul şəxslər mikro, kiçik və ya orta sahibkarlıq subyekti kimi tanınıb, qanuni iqtisadiyyata inteqrasiya olunmalıdırlar.

• Dövlət dəstək mexanizmləri və maarifləndirici tədbirlərlə bu sahədə kölgə iqtisadiyyatının payı azaldılmalı, şəffaflıq artırılmalıdır.

Frilans fəaliyyəti müasir dövrdə geniş yayılmış əmək növüdür və bu modelin azadlıq və gəlir imkanları baxımından üstünlükləri olsa da, qanuni əsaslarla həyata keçirilmədiyi təqdirdə ciddi sosial-iqtisadi risklər doğura bilər. Buna görə də, şəxslər rəsmi uçota durmalı, gəlirlərinə uyğun vergi və sığorta ödənişlərini həyata keçirməli, kölgə iqtisadiyyatından kənarda fəaliyyət göstərməlidirlər".

Ayşən Vəli

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 29 May 2025 14:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri