Icma.az
close
up
RU
“Fundamental tədqiqat əsəridir” Professor deputatın kitabı haqda yazdı

“Fundamental tədqiqat əsəridir” Professor deputatın kitabı haqda yazdı

Azpolitika.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İqtisad elmləri doktoru, professor, Əməkdar müəllim Zahid Fərrux Məmmədov Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanovun “ Neft və davamlı inkişaf: Azərbaycanın neft strategiyası” adlı üç cildlik əsəri ilə bağlı rəy yazıb.

Rəydə bildirilir: “Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Ph.D. Sadiq Qurbanovun “ Neft və davamlı inkişaf: Azərbaycanın neft strategiyası” adlı üç cildlik əsəri müasir Azərbaycan neft siyasətini tarixi, siyasi-iqtisadi və davamlı inkişaf prizmasından çoxşaxəli şəkildə təhlil edən nadir akademik nəşrlərdəndir. Ph.D.S.Qurbanovun bu sahədə yazdığı kitabda Azərbaycan neft strategiyasının son 30 ildə ölkənin inkişaf zirvəsinə çatması vurğulanır və bu siyasətin davamlı sosial-iqtisadi təsirləri təhlil edilir.

Kitabda Azərbaycanın neft strategiyasının formalaşmasını, həyata keçirilməsini və bu strategiyanın ölkənin davamlı inkişafına gətirdiyi töhfələri sistematik olaraq incələyir. Bu, həm enerji siyasəti, həm də milli iqtisadi modellər kontekstində mühüm araşdırmadır. Əsərdə neftdən əldə olunan gəlirlərin uzunmüddətli perspektivdə sosial və iqtisadi inkişaf üçün necə optimallaşdırılması barədə çoxsahəli düşüncə və strategiya analizi mövcuddur.

Üç cildlik quruluş müəllifə geniş miqyaslı yanaşma imkanı verir:

Cild I: Heydər Əliyev Azərbaycanın neft strageyasının banısıdır;

Cild II: Yeni neft strategiyasının İlham Əliyev mərhələsi;

Cild III: Əsrin müqaviləsinə dair rəsmi sənədlər.

Belə qruplaşdırma oxucuya yalnız neft strategiyasının tarixini deyil, həm də onun davamlı inkişaf bağlamında nəticələrini sistemli şəkildə təqdim edir. Bu struktur multidisiplinar tədqiqat metodlarına (tarixi analiz, müqayisəli siyasət araşdırması, iqtisadi modelləşdirmə) əsaslanır.

Üç cildlik quruluş müəllifə Azərbaycanın neft strategiyasını tarixi ardıcıllıq, siyasi liderlik və institusional sənədlər prizmasında geniş miqyasda və dərinliklə təhlil etmək imkanı verir. Bu yanaşma təkcə neft siyasətinin mərhələlər üzrə inkişafını deyil, eyni zamanda onun davamlı inkişaf, milli təhlükəsizlik və iqtisadi suverenlik kontekstində formalaşmasını aydın şəkildə ortaya qoyur.

Cild I: Heydər Əliyev – Azərbaycanın neft strategiyasının banisi

Birinci cild Azərbaycanın müasir neft strategiyasının ideoloji, siyasi və institusional əsaslarının formalaşmasına həsr olunmuşdur. Bu mərhələdə Heydər Əliyevin dövlətçilik baxışı çərçivəsində neft amilinin yalnız iqtisadi resurs kimi deyil, milli müstəqilliyin, siyasi sabitliyin və beynəlxalq inteqrasiyanın əsas aləti kimi dəyərləndirilməsi elmi şəkildə əsaslandırılır.

Cilddə 1990-cı illərin mürəkkəb geosiyasi və iqtisadi şəraitində neft strategiyasının hazırlanması, xarici enerji şirkətləri ilə balanslaşdırılmış əməkdaşlıq modeli, milli maraqların qorunması prinsipləri və enerji diplomatiyasının formalaşması tarixi analiz metodu ilə şərh olunur. Bu hissə Azərbaycanın neft siyasətinin strateji təməlini təşkil edən qərarların uzunmüddətli nəticələrini göstərir.

Cild II: Yeni neft strategiyasının İlham Əliyev mərhələsi

İkinci cilddə neft strategiyasının institusional dərinləşməsi və modernləşməsi İlham Əliyev dövrü kontekstində araşdırılır. Bu mərhələdə neft siyasətinin yalnız hasilat və ixracla məhdudlaşmadığı, onun makroiqtisadi sabitlik, sosial inkişaf, infrastrukturun yenilənməsi və qeyri-neft sektorunun dəstəklənməsi istiqamətində genişləndirildiyi göstərilir.

Azərbaycanın müasir neft strategiyası 2003-cü ildən etibarən İlham Əliyev prezidentliyi dövründə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu mərhələ əsasən neft gəlirlərinin optimallaşdırılması, iqtisadi şaxələndirmə və davamlı inkişafın təmin olunması istiqamətində özünü göstərmişdir. Bu dövrdə Azərbaycanın enerji siyasəti yalnız hasilat və ixracdan ibarət olmamış, həm də neft gəlirlərinin effektiv idarə olunması üçün institusional mexanizmlər yaradılmışdır. İlham Əliyev mərhələsində Azərbaycanın neft strategiyası qlobal enerji bazarları ilə inteqrasiyanı gücləndirmişdir. “Əsrin müqaviləsi”nin icrası, Bakı–Tbilisi–Ceyhan (BTC) neft kəməri və digər regional enerji layihələri ilə yanaşı, yeni layihələr də həyata keçirilmişdir. Bu layihələr: Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmiş; Xarici investisiyaları cəlb etmiş; Regionda tranzit və enerji diplomatiyasının inkişafını təmin etmişdir. Bu yanaşma Azərbaycan üçün həm iqtisadi, həm də geosiyasi mövqenin möhkəmlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət kəsb etmişdir.

İlham Əliyev dövründə neft strategiyasının əsas məqsədlərindən biri iqtisadi şaxələndirmə olmuşdur. Bu mərhələdə: Qeyri-neft sektoruna investisiyalar artırılmış, Sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm və xidmət sahələrinə yönəlik layihələr dəstəklənmişdir, İnsan kapitalının inkişafı, təhsil və innovasiya sektorları prioritet sahələr kimi müəyyən edilmişdir.

Beləliklə, neft gəlirləri yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi kimi yox, həm də uzunmüddətli davamlı inkişaf üçün vasitə kimi istifadə olunmuşdur.

İlham Əliyev mərhələsi eyni zamanda davamlı inkişafın enerji siyasətinə inteqrasiyasını təmin etmişdir. Neft gəlirlərinin idarə olunması uzunmüddətli perspektivdə ətraf mühit, enerji səmərəliliyi və innovativ texnologiyalara yönəlmiş layihələr ilə əlaqələndirilmişdir. Bu da Azərbaycanın enerji siyasətinin qlobal standartlarla uyğunlaşmasını və strateji dayanıqlılığını təmin etmişdir.

Cild III: “Əsrin müqaviləsi”nə dair rəsmi sənədlər

Üçüncü cild elmi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır və əsasən “Əsrin müqaviləsi” ilə bağlı rəsmi sənədlərin, hüquqi mətnlərin və normativ aktların toplusunu təqdim edir. Bu hissə tədqiqatçılar üçün birincili mənbə funksiyası daşıyır və neft strategiyasının hüquqi-institusional çərçivəsini obyektiv şəkildə araşdırmağa imkan yaradır.

Sənədlərin sistemləşdirilmiş formada təqdim olunması oxucuya neft strategiyasının yalnız siyasi iradə deyil, həm də beynəlxalq hüquq, müqavilə mexanizmləri və institusional idarəetmə üzərində qurulduğunu göstərir. Bu yanaşma iqtisadi modelləşdirmə və normativ analiz üçün geniş imkanlar açır.

Belə qruplaşdırma oxucuya neft strategiyasının sadəcə tarixini deyil, onun davamlı inkişaf bağlamında sosial-iqtisadi nəticələrini də sistemli şəkildə dərk etməyə şərait yaradır. Əsərdə tarixi analiz, müqayisəli siyasət araşdırması və iqtisadi modelləşdirmə metodlarının birgə tətbiqi multidisiplinar elmi yanaşmanın uğurlu nümunəsi kimi çıxış edir.

Beləliklə, Sadiq Qurbanovun “Neft və davamlı inkişaf: Azərbaycanın neft strategiyası” əsəri Azərbaycan neft strategiyasının elmi və praktik aspektlərini sistemli və çoxşaxəli şəkildə araşdırması baxımından akademik sahədə mühüm töhfə sayılır.

Sadiq Qurbanovun əsəri digər oxşar mövzulu nəşrlərlə müqayisədə bir neçə mühüm üstünlüyə malikdir; o, strateji və tarixi baxışın vəhdətini təmin edərək, yalnız texniki və iqtisadi göstəricilər üzərində dayanan tədqiqatlardan fərqli olaraq, tarixi şərait, siyasi liderlik (Heydər Əliyev və İlham Əliyev mərhələləri) və milli maraqların qorunması aspektlərini birləşdirir. Bundan əlavə, müəllif “Əsrin müqaviləsi” və digər rəsmi sənədlərə istinad etməklə oxucuya birincili mənbə rolunu verir və əsəri tədqiqatçılar və siyasətçilər üçün etibarlı və obyektiv mənbəyə çevirir. Nəhayət, kitab tarixi analiz, müqayisəli siyasət təhlili və iqtisadi modelləşdirmə metodlarını birləşdirərək onu sadəcə enerji siyasəti monoqrafiyası deyil, multidisiplinar elmi araşdırma səviyyəsinə qaldırır.

Bu əsər energetika, iqtisadiyyat, davamlı inkişaf və dövlət siyasəti sahəsində çalışan tədqiqatçılar üçün fundamental mənbə rolunu oynayır və magistr, doktorantura səviyyəsində dərs materialı kimi istifadə oluna bilər.

Siyasətçilər və qərar qəbuledicilər üçün isə neft gəlirlərinin optimallaşdırılması, sosial-iqtisadi inkişaf və strateji planlaşdırma baxımından real nümunələr və sənəd əsaslı məlumatlar təqdim edir.

Kitab Azərbaycan neft strategiyasının tarixi, sosial-iqtisadi və siyasi aspektlərini sistemli şəkildə ortaya qoyur və bu baxımdan həm milli siyasətin, həm də beynəlxalq enerji bazarları kontekstində strateji düşüncə tərzinin formalaşmasına xidmət edir. Eyni zamanda, neft gəlirlərinin yalnız hasilat və ixrac üçün deyil, qeyri-neft sektorunun, sosial infrastrukturun və insan kapitalının inkişafına yönəlməsini elmi əsaslarla göstərir ki, bu da əsəri uzunmüddətli perspektivdə faydalı edir və digər oxşar nəşrlərdən fərqləndirir.

Sadiq Qurbanovun “Neft və davamlı inkişaf: Azərbaycanın neft strategiyası” əsəri Azərbaycanın enerji siyasətinin tarixi, institusional və sosial-iqtisadi aspektlərini sistemli və çoxşaxəli şəkildə araşdıraraq, akademik və praktiki sahədə mühüm töhfə verir.

Müəllif “Əsrin müqaviləsi” və digər rəsmi sənədlər əsasında aparılan təhlillər vasitəsilə, neft gəlirlərinin optimallaşdırılması, xarici investisiyaların cəlb edilməsi və enerji diplomatiyasının formalaşması kimi vacib məsələləri təqdim edir.

Kitab həmçinin metodoloji baxımdan zənginliyə malikdir; tarixi analiz, müqayisəli siyasət araşdırması və iqtisadi modelləşdirmə metodlarının birgə tətbiqi əsəri yalnız enerji siyasətinə dair multidisiplinar elmi araşdırma nümunəsi səviyyəsinə qaldırır.

Beləliklə, əsər elmi yenilik, metodoloji dərinlik və praktiki əhəmiyyət baxımından Azərbaycan neft strategiyası sahəsində fundamental tədqiqat əsəri hesab olunur. Bu səbəbdən əsər həm enerji siyasəti, həm davamlı inkişaf, həm də dövlət idarəçiliyi sahəsində tədqiqatçılar üçün zəruri akademik mənbə kimi qiymətləndirilə bilər”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 13:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri