Gənclərin əlindəki “zərərsiz oyuncaq” əslində nədir?

Son illərdə elektron siqaretlər, xüsusilə də dadlı mayelərlə təchiz olunmuş “disposable” modellər gənclər arasında geniş yayılıb. 

Yenisabah.az xəbər verir ki, sosial media təsvirləri və “siqaretsiz” imici onların sürətlə populyarlaşmasına səbəb olub. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: elektron siqaretlərin təhlükəsizliyi barədə elmi konsensus yoxdur və onlar uşaqlar və yeniyetmələr üçün ciddi risk daşıyır.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzinin (CDC) məlumatına görə, əksər elektron siqaretlər nikotin ehtiva edir. Nikotin gənc orqanizmin beyin inkişafına mənfi təsir göstərir, yaddaş və diqqət mexanizmlərini zədələyə, asılılıq yarada bilər. Bu, gələcəkdə istifadəçilərin ənənəvi siqaretə və digər tütün məhsullarına keçmə ehtimalını artırır. Dördpendirli pizza

E-siqaretlər qızdırıldıqda mayedəki dadlandırıcılar və digər maddələr parçalanaraq formaldehid, asetaldehid və akrolein kimi zərərli aldehidlər əmələ gətirir. Alimlərin araşdırmalarına görə, bu maddələr iltihab, oksidləşmə stressi və ağciyər toxumalarının zədələnməsinə səbəb ola bilər. Aerosolda həmçinin ağır metallar və incə hissəciklər də mövcuddur ki, bunlar nəfəs yollarına uzunmüddətli zərər verə bilir.

Bəzi tədqiqatlar vapingin ənənəvi siqaretdən daha az zərərli kimyəvi maddələrə məruz qoyduğunu göstərsə də, yeni sübutlar onun ürək-damar və tənəffüs xəstəlikləri ilə əlaqəli ola biləcəyini ortaya çıxarıb. Xüsusilə “ikili istifadə” – yəni həm vape, həm də siqaretdən yararlanmaq – sağlamlıq riskini qat-qat artırır.

Tədqiqatlar göstərir ki, elektron siqaret çəkən yeniyetmələrin daha sonra siqaretə başlaması ehtimalı yüksəkdir. Flavor marketinqi və sosial media təsiri gənclərin cəlb olunmasında əsas amillər sayılır. Bu səbəbdən bir çox ölkə dadlandırıcıların məhdudlaşdırılması, reklam qadağası və satış nəzarəti tədbirləri görməyə başlayıb.

Aytac Əliyeva