Gəzərkən dönmə sürətinin azalması Parkinson xəstəliyini göstərə bilər

Geyilə bilən sensorlar, insanların gəzərkən necə döndüyünü qeyd edərək, Parkinson xəstəliyini klinik diaqnoz qoyulmasından təxminən doqquz il əvvəl aşkar edə bilər. Tübingen Universitet Xəstəxanasının alimləri bu qənaətə gəliblər.
Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Annals of Neurology" jurnalında dərc olunub.
İşdə 50 yaşdan yuxarı min könüllü üzərində aparılan on illik müşahidənin məlumatlarından istifadə edilib. İştirakçılar bellərinə quraşdırılmış kompakt sensor taxıblar ki, bu da dəhlizdə gəzərkən dönmələrin bucağını, müddətini və sürətini qiymətləndirib. Alimlər xüsusilə pik bucaq sürətinə – insanın hərəkətin ən sürətli nöqtəsində nə qədər tez döndüyünə diqqət yetiriblər.
Təhlil göstərib ki, pik bucaq sürətinin azalması Parkinson xəstəliyinin klinik təzahüründən təxminən 8,8 il əvvəl başlayır. Bu əlamət xəstəliyin digər hərəkəti simptomlarından – tipik titrəmə, sərtlik və ya gəzinti pozğunluqlarından xeyli əvvəl özünü göstərir.
Aşkar edilmiş əlaqənin etibarlılığını yoxlamaq üçün tədqiqatçılar maşın öyrənmə modelindən istifadə ediblər. Bu model yaş, cins və dönmə parametrlərini nəzərə alıb və Parkinson xəstəliyinin inkişafını 80,5% AUC dəqiqliyi ilə proqnozlaşdıra bilib. Bu göstərici, xüsusilə az nəzərə çarpan dəyişikliklər üçün uzunmüddətli proqnozda yüksək hesab olunur.
Tədqiqatın həmmüəllifi, Merdok Universitetindən dosent Bruk Qalna'nın sözlərinə görə, nəticələr erkən müdaxilə üçün yeni imkanlar yaradır.
"Geyilə bilən sensorlardan əldə edilən məlumatları xəstəliyin digər erkən əlamətləri ilə birləşdirsək, risk qrupundakı insanları klinik simptomlardan xeyli əvvəl aşkar edə bilərik. Bu isə daha tez müşahidəyə başlamağa, potensial neyroprotektiv müalicələri test etməyə və bəlkə də xəstəliyin irəliləməsini ləngitməyə imkan verəcək," – alimlər qeyd ediblər.
Almaz Həsənli