Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Göründüyündən daha mürəkkəb sual: Hansı Roma imperatoru ən uzun müddət hökmran olub?

Göründüyündən daha mürəkkəb sual: Hansı Roma imperatoru ən uzun müddət hökmran olub?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Bütün təhlükələrə baxmayaraq, bəzi Roma imperatorları uzun müddət hökmranlıq edə biliblər. Elm adamları onlardan hansının daha uzun müddət hökm sürdüyünü açıqlayıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, İndiana ştatının Şimal-Qərb Universitetinin tarix professoru Devid Parnell "Live Science" jurnalına deyib: "Bir tərəfdən hər şey olduqca sadədir: Sadəcə olaraq imperatorların siyahısına baxın və görün kim ən uzun müddət hökmdar olub".

Sualın əslində göründüyündən daha mürəkkəb olduğu qeyd edilir. İlk növbədə, Roma İmperiyasının tam olaraq nə vaxt süqut etditini müəyyən etmək lazımdır.

Roma İmperiyası eramızın 395-ci ildə ikiyə bölünüb, Qərbi Roma İmperiyası eramızın 476-cı ilə qədər davam edib. Müasir tarixçilərin tez-tez Bizans İmperatorluğu olaraq adlandırdıqları Şərqi Roma İmperiyası 1453-cü ilə qədər, Konstantinopol (İstanbul) Osmanlı İmperiyası tərəfindən ələ keçirilənə qədər davam edib. 

Parnell deyib: "Bu gün öz sahəm üzrə bir çox mütəxəssis, o cümlədən mən təkidlə deyirik ki, Bizans İmperiyası ayrıca bir imperiya deyil, sadəcə olaraq Roma İmperiyası idi".

Çeske Budeyoviçedəki Cənubi Çexiya Universitetinin tarix professoru Stanislav Dolezal bildirib ki, əgər belə olarsa, 976-1025-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş II Bazil ən uzun müddət hökmranlıq edən imperator olacaq.

Qeyd etmək lazımdır ki, müharibələr onun hakimiyyətinin ayrılmaz hissəsi olub. Hökmdarlığının birinci yarısında bir sıra vətəndaş müharibələri, ikinci yarısında isə xaricdə silsilə müharibələrlə üzləşib və bu, Şərqi Roma İmperiyasının bütün Bolqarıstanı fəth etməsinə səbəb olub.

Roma İmperiyasının 476-cı ildə, Qərbi Roma İmperiyasının süqutu zamanı sona çatdığını fərz etsək belə, kimin ən uzun müddət hökm sürməsi məsələsi hələ də mürəkkəb məsələ olaraq qalır. Dolezal bəzi imperatorların digər imperatorlarla birlikdə müştərək imperator olduğunu, bəzilərinin isə az və ya heç bir siyasi gücə sahib olmadığını və yalnız nominal olaraq imperator olduqlarını bildieib.

Onun fikrincə, Şərqi Roma imperatoru II Feodosi (402-450-ci illərdə hökmranlıq edib) bəlkə də 48 il taxtda olub. Tarixi qeydlər göstərir ki, atası İmperator Arkadius onu doğulduqdan qısa müddət sonra - 402-ci ildə şərikli imperator təyin edib. Arkadius 408-ci ildə ölüb və II Teodosius tək imperator olub, lakin təkbaşına hökmranlıq etmək üçün hələ çox gənc idi. O, hakimiyyət yaşına çatanda belə, böyük siyasi təsirə malik olan nüfuzlu saray əyanları mövcud olub.

Roma İmperiyasının 476-cı ildə mövcudluğunu dayandırdığını fərz etsək və yalnız hökmranlıq edəcək yaşda olan imperatorları nəzərə alsaq, ilk Roma imperatoru Avqust ən uzun hökmdarlıq edib: onun 41 illik hakimiyyəti eramızdan əvvəl 27-ci ildən davam edib.

Maraqlıdır ki, taxta çıxmazdan əvvəl Oktavian kimi tanınan Auqustus ulu əmisi Yuli Sezarın vəsiyyətnaməsində onu canişin kimi göstərməsi ilə məşhurlaşıb. Eramızdan əvvəl 44-cü ildə Yuli Sezarın öldürülməsindən sonra Oktavian Mark Antoni və dövlət xadimi Lepidus ilə birlikdə hökmranlıq edən triumvirat yaradıb.

Eramızdan əvvəl 36-cı ildə Lepidus hakimiyyətdən uzaqlaşdırılıb və Oktavian və Mark Antoni arasında vətəndaş müharibəsi başlayıb. Bu, Antoninin məğlubiyyətinə və eramızdan əvvəl 30-cu ildə intiharına səbəb olub. Antoni və Yuli Sezardan uşaqları olan Misir fironu VII Kleopatra elə həmin il intihar edib. Lakin Kleopatra və Sezarın varisi, körpə Sezarion sağ qalıb. Heç bir şansa əl atmaq istəməyən Oktavian hakimiyyətinə təhlükə yaratmamaq üçün onu öldürtdürüb.

Eramızdan əvvəl 27-ci ildə Roma Senatı Oktaviana Auqustus (latınca "möhtərəm" deməkdir) titulu verib. Hökmdarlığı dövründə Auqustus Romada məbədlər, ziyarətgahlar, forum, senat binası, kanalizasiya və yollar da daxil olmaqla çox sayda bina və infrastrukturu təmir etdi, təmir etdi və yenidən qurdu. Eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə baş verən vətəndaş müharibələri Romanın infrastrukturunu bərbad vəziyyətdə qoydu və yenidənqurmaya ciddi ehtiyac duyurdu, Favre qeyd etdi.

Qeyd olunur ki, Auqustusun səltənətində uğursuzluqlar da olmayıb. O, hakimiyyəti dövründə Roma İmperiyasını Almaniyaya qədər genişləndirməyə də cəhd edib. Bu fəlakətlə başa çatıb: eramızın 9-cu ildə Teutoburq meşəsi döyüşündə üç Roma legionu tamamilə məhv edilib.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2025 13:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see359

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see309

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see279

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see253

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see248

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see243

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see229

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see224

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see221

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see206

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see202

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see202

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see199

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see193

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see193

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see193

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see187

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see183

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri