Göyçayda nar yığımına start verilib

Məhsula əsas tələbat Rusiya, Ukrayna və Moldovadandır

Göyçay, 1 noyabr, Rəşad Türkoğlu, AZƏRTAC

Başında tacı, meyvələrin şahı, min bir dərdin dərmanı — nar. Göyçayda yazın ilk aylarından etibarən kəndlilərin sevgi və zəhmətlə qulluq etdiyi bu qiymətli meyvə artıq satış üçün hazırdır. Rayonun demək olar ki, bütün kəndlərində nar yığımına start verilib.

Narçılıq Göyçayda əsrlərdən bəri kəndlilərin həyat tərzinin bir hissəsinə çevrilib. Bu torpağın insanı üçün nar ağacı sadəcə bitki deyil — alın təri, ümid və ruzinin rəmzidir. Yazdan payıza qədər kəndlilər bağlarda əllərindən gələni edirlər ki, məhsul bol, keyfiyyətli və bazara yararlı olsun.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri Göyçayın nar bağlarında olub, zəhmətkeş kəndlilərin iş prosesi ilə maraqlanıb.

Qadınlar səhər tezdən vedrələrini götürüb bağlara yollanırlar. Gözlərinin nuru ilə böyütdükləri meyvəni ehtiyatla, zədələmədən, budağa zərər vermədən yığırlar. Kişilər isə yığılmış məhsulun daşınması, qoşqulara və maşınlara yüklənməsi ilə məşğul olurlar.

Fermer Afət Məmmədova, 10 ildən çoxdur nar bağında çalışan kənd qadını, belə danışır:

“Nar bağımızda işlər yazdan başlayır. Suvarması, yaşıl budaması, quru budaması, dərmanlanması, ağacların arasının traktorlarla təmizlənməsi — hər bir işi vaxtında görmək lazımdır. Ümumiyyətlə, deyirlər nar yetişdirmək asandır, amma elə deyil. Nar gözəl qulluq sevir, sevgi istəyir. Ona sevgi ilə yanaşmasan, sənin zəhmətini qaytarmır”.

Narlar zədələnmədən, qırılmadan yığılmalıdır. Dərilən meyvələr əvvəlcə vedrələrə, sonra sahədə gözləyən traktorların qoşqularına yüklənir. Dronla baxdıqda, sanki torpağın qırmızı xalısını xatırladan bağlar insanın gözünü oxşayır.

Göyçayda narın Balamürsəl, Şıxbabad, Vələs, Gülövşə kimi bir çox növü yetişdirilir. Onların içərisində Gülövşə sortu həm yerli, həm də xarici bazarlarda ən çox satılan növdür.

Fermer Eyvaz Səmədov deyir ki, bu il məhsulun keyfiyyəti yüksək, məhsuldarlıq isə ötən illə müqayisədə nisbətən azdır: “Əsas problemlər əvvəlcədən yarandı – anomal istilər məhsulun ilkin fazasında təsir etdi. Sonra yetişməyə yaxın 10-12 gün dalbadal yağış yağdı. Bu da məhsuldarlığa mənfi təsir göstərdi. Amma Allaha şükür, məhsulumuz yaxşıdır, gördüyünüz kimi keyfiyyəti də yüksəkdir. Bütün bunlar aqrotexniki qulluğun nəticəsidir. Vaxtında dərmanlama aparılmasa, bu cür məhsul almaq mümkün olmazdı.”

Fermerin sözlərinə görə, bir kiloqram narın maya dəyəri orta hesabla 65–70 qəpik arasında dəyişir: “Xarici ölkələrdə bir nar ağacı 50 kiloqram məhsul verir. O bağ rentabellidir. Bizdə hələ bu nəticəyə çatmaq çətindir, amma son illər texniki xidmət yaxşılaşdıqca məhsuldarlıq da artır”.

Bağlardan toplanan narlar çeşidlənərək qablaşdırılır. Keyfiyyətli, iri ölçülü meyvələr ixrac üçün ayrılır, bir hissəsi isə yerli bazarlara göndərilir.

Nar alıcısı Fəqan Kərimov bildirir ki, bu il əsas tələbat Rusiya, Ukrayna və Moldova bazarlarındandır: “Bir həftə, on gündür ki, nar mövsümünə başlanılıb. Keçən il narı 50 qəpiyə alırdıqsa, bu il qiymətlər 80 qəpik – 1 manata qədər yüksəlib. Məhsuldarlıq bir qədər az olsa da, bu, qiymət baxımından kəndlilər üçün sərfəlidir”.

Göyçay narı təkcə xarici bazarlarda deyil, yerli bazarda da alıcı marağı ilə qarşılanır. Bazarın rəngarəngliyinə baxmaq kifayətdir – nardança, nar şirəsi, nar şərabı, nar turşusu... Satıcı Natiq Feyzullayev məhsulları təqdim edərək deyir:

“Hazırda narın mürəbbəsi — nardança 4 manatdır. Bu nar şərabıdır, 3 kiloqramlıq balon 20 manata satılır. Bu isə təbii nar şirəsidir. Bax, bu Balamürsəldir, rənginə aldanmayın, sortu belədir. Bu isə Şıxbabadır, bundan dünyanın heç yerində yoxdur, yalnız bizdə yetişir. Kürdəmirdə, Sabirabadda nar olar, amma bizim narla müqayisə olunmaz. Azərbaycanda bizim nara çata bilən yalnız Ağdamın Şelli narıdır”.

Hazırda bazarda qiymətlər sortdan və keyfiyyətdən asılı olaraq 60 qəpikdən 8 manata qədər dəyişir. Paralel şəkildə, rayondakı nar şirəsi istehsalı zavodları da məhsul qəbuluna başlayıb.

Narçılıq Göyçayda kəndlilərin əsas gəlir mənbəyidir. Rayonun Bığır, Alxasava, Qarayazı, Potu, Ləkçılpaq kəndlərində nar bağları daha geniş sahəni əhatə edir. Hazırda 10 min hektardan çox məhsulverən nar bağı mövcuddur. Ötən il isə 20 min ton nar tədarük edilib. Yeni tinglərin əkilməsi, damcı suvarma sistemlərinin qurulması və aqrotexniki xidmətlərin artması nəticəsində məhsuldarlığın gələn illərdə daha da yüksələcəyi gözlənilir.

Göyçay narı — təkcə torpağın bəxş etdiyi nemət deyil. Bu, həm də kəndlinin alın tərinin, səbrinin, zəhmətinin bəhrəsidir. Zəhmətin, halal ruzinin rəmzi olan Göyçay narı bu gün təkcə Azərbaycanın yox, dünyanın bir çox ölkələrinin süfrəsini bəzəyir.