Haşimoto nədir Niyə Azərbaycanda daha çox rast gəlinir?

Haşimoto tireoiditi qalxanabənzər vəzin xroniki autoimmun xəstəliyidir. Bu zaman immun sistemi səhvən qalxanabənzər vəzə hücum edir və zamanla onun fəaliyyətini zəiflədir. Nəticədə çox vaxt hipotiroidizm (qalxanabənzər vəzin hormonlarının azalması) inkişaf edir.

Medicina.az xəbər verir ki, Azərbaycanda da son illər çox diaqnoz olunan bu xəstəliyin əsas əlamətləri bunlardır:

Daimi yorğunluq

Üşümə

Çəki artımı

Qəbizlik

Saç tökülməsi

Dərinin quruması

Yaddaş və diqqət zəifləməsi

Depressiv əhval

Üzdə və bədəndə şişkinlik

Bəzi insanlarda uzun müddət heç bir əlamət olmaya da bilər.

Niyə Azərbaycanda daha çox rast gəlindiyi düşünülür?

Azərbaycanda Haşimotonun geniş yayılması ilə bağlı dəqiq milli statistika məhduddur. Lakin həkimlər praktikada bu diaqnozla daha tez-tez qarşılaşdıqlarını bildirirlər. Buna təsir edə biləcək amillər bunlardır:

Qadınlarda daha çox rast gəlinməsi (kişilərlə müqayisədə xeyli yüksəkdir).

İrsi meyillilik.

Yod balansının pozulması – həm yod çatışmazlığı, həm də bəzi hallarda həddindən artıq yod qəbulu qalxanabənzər vəziyə təsir göstərə bilər.

D vitamini çatışmazlığı ilə əlaqə araşdırılır, lakin bunun birbaşa səbəb olduğu sübut edilməyib.

Digər autoimmun xəstəliklərin olması.

Müalicəsi varmı?

Haşimotonu tam aradan qaldıran müalicə hazırda yoxdur. Lakin xəstəliyin yaratdığı hipotiroidizm çox vaxt uğurla nəzarətdə saxlanılır.

Əgər hormon səviyyəsi aşağıdırsa, həkim adətən qalxanabənzər vəzi hormonunu əvəz edən dərman təyin edir. Bu müalicə ilə insanların böyük əksəriyyəti normal həyat sürə bilir.

Müalicə zamanı:

TSH, sərbəst T4 və lazım olduqda digər analizlər mütəmadi izlənilir.

Dərmanın dozası analiz nəticələrinə əsasən endokrinoloq tərəfindən tənzimlənir.

Haşimoto diaqnozu qoyulan hər kəsə dərman lazım olmur. Xəstəliyin mərhələsindən, hormon analizlərindən və şikayətlərdən asılı olaraq həkim yalnız müşahidə də tövsiyə edə bilər.

Aygün Musayeva