Icma.az
close
up
RU
Otizm kişilərdə niyə daha çox rast gəlinir? Alimlər narahatdır

Otizm kişilərdə niyə daha çox rast gəlinir? Alimlər narahatdır

Icma.az bildirir, Sherg.az portalına istinadən.

Araşdırmalara görə, oğlan uşaqlarında otizm və DEHB (diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu) diaqnozu alma ehtimalı qızlara nisbətən 3 dəfə çoxdur. 


Sherg.az xəbər verir ki, alimlər bunu “sonsuz kimyəvi maddələr” kimi tanınan toksik birləşmələrlə əlaqələndirirlər.


Kişi beyni daha həssasdır

Rochester Universitetinin alimləri iddia edir ki, oğlan beyinləri bu zəhərli maddələrə qarşı daha həssasdır. Bu kimyəvi maddələr beyin siqnallarını poza, sosial narahatlıq, hiperaktivlik və yaddaş pozuntuları kimi uzunmüddətli davranış dəyişikliklərinə səbəb ola bilər.


Hər yerdə olan təhlükə

Bu maddələr plastik qablaşdırmalardan geyimlərə və hətta içməli suya qədər geniş yayılıb və minlərlə il təbiətdə qalır. Xərçəng, sonsuzluq və doğuş qüsurları ilə də əlaqələndirilir.

Araşdırmada PFHxA adlı kimyəvi maddənin təsiri öyrənilib. Hamilə və süd verən siçanlara bu maddə verildikdə, onların erkək balalarında daha az fiziki aktivlik, artmış narahatlıq və yaddaş pozuntusu müşahidə olunub. Dişi balalarda isə bu təsirlərə rast gəlinməyib. Bu dəyişikliklər illər sonra belə davam edib.


PFAS maddələrinə diqqət artır

Tədqiqatçılar bu ilkin nəticələrin beyin fəaliyyətinə daha genişmiqyaslı təsirini araşdırmağı planlaşdırır. Bu da DEHB və otizm diaqnozlarının artdığı bir dövrə təsadüf edir. Təkcə Britaniyada 2,5 milyon insan DEHB ilə yaşayır, 200 min nəfər isə otizm diaqnozu üçün növbədədir.


Otizm xəstəlik deyil, fərqlilikdir

Otizmli uşaqlar adətən göz təması qurmaz, adlarına reaksiya verməz və fərqli davranışlar sərgiləyə bilər. Bu bir xəstəlik yox, doğuşdan gələn bir fərqlilikdir. Qızlarda isə simptomlar daha az görünə bilər, çünki onlar ətrafdakıları təqlid etməklə əlamətləri gizlədə bilirlər.

Mütəxəssislər “sonsuz kimyasallar”ın otizm və DEHB hallarının artmasında rol oynaya biləcəyindən narahatdırlar. 500 tədqiqatın ümumiləşdirildiyi hesabat bu maddələrin immun sistemini zəiflədə və xərçəng kimi ciddi problemlərə səbəb ola biləcəyini göstərir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:277
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 06 İyul 2025 09:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri