Icma.az
close
up
RU
Havanın keyfiyyətində görünməyən dəyişikliklər necə ölçülür? EKOLOQ DANIŞDI

Havanın keyfiyyətində görünməyən dəyişikliklər necə ölçülür? EKOLOQ DANIŞDI

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

"İnsanın həyatı üçün vacib təbii resuslardan biri hava olsa da, onun keyfiyyətində baş verən dəyişikliklər çox vaxt gözlə görünmür. Atmosfrt təmiz görünsə belə, tərkibində insan sağlamlığına və ətraf mühitə ciddi təsir göstərən müxtəlif zərərli maddələr ola bilər".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Səma və Ekososial-İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri İradə Həsənova deyib.

Onun sözlərinə görə, məhz buna görə də müasir dövrdə havanın keyfiyyətinin ölçülməsi ekoloji təhlükəsizliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib:

"Havanın keyfiyyəti xüsusi cihazlar və elmi metodlar vasitəsilə müəyyən edilir. Bu ölçmələr zamanı atmosferdə olan müxtəlif qazların və hissəciklərin miqdarı araşdırılır. Ən çox izlənilən göstəricilər sırasınada karbonmonoksid(CO), azot oksidləri (NO2), kükürd dioksid (SO2), ozon (O3)və incə toz hissəcikləri – PM2.5 və PM10 yer alır. Xüsusilə PM2.5 adlanan mikroskopik hissəciklər insanın ağciyərinə və qan dövranına daxil olaraq ciddi sağlamlıq problemləri yarada bilir.

Bu dəyişiklikləri ölçmək üçün şəhərlərdə və sənaye zonalarında monitorinq stansiyaları qurqşdırılır. Həmin stansiyalar havadan nümunələr götürərək real vaxt rejimində məlumat toplayır. Sensorlar vasitəsilə havadakı çirkləəndirici maddələrin sıxlığı müəyyən edilir və nəticələr xüsusi proqramlar vasitəsilə təhlil olunur. Son illərdə peyk texnalogiyaları da bu sahədə mühim rol oynamağa başlayıb. Peyk vasitəsilə böyük ərazilərdə atmosferin vəziyyəti izlənilir və çirklənmə mənbələri müəyyənləşdirilir.

Havanın keyfiyyətinin qiymətləndirilməsində “Hava keyfiyyəti indeksi” adlı göstəricidən də istifadə olunur. Bu indeks havanın insan sağlamlığı üçün nə dərəcədə təhlükəli olduğunu rəqəmlərlə ifadə edir. Göstərici yüksəldikcə risk səviyyəsi də artır. Belə məlumatlar xüsusilə uşaqlar, yaşlı insanlar və tənəffüz xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslər üçün mühim əhəmiyyət daşıyır.

Görünməyən hava dəyişikliklərin əsas səbəbləri sırasında avtomobil tullantıları, sənaye müəssisələri, yanacaq yandırılması, tikinti işləri və meşə yanğınları dayanır. İqlim dəyişikliyi də havanın keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Temperaturun artması və uzun müddətli quraqlıqlar atmosferdə toz və zərərli qazların daha çox yayılmasına səbəb olur.

Mütəxəssislər hesab edir ki, havanın keyfiyyətinin davamlı monitorinqi yalnız ekoloji deyil, həm də ictimai sağlamlıq baxımından vacibdir. Erkən xəbərdarlıq sistemləri sayəsində insanlar təhlükəli günlərdə özlərini qoruya, dövlət qurumları isə çirklənmənin qarşısını almaq üçün tədbirlər görə bilər.

Nəticə etibarilə havanın keyfiyyətndəki görünməyən dəyişikliklər müasir texnalogiyalar və elmi üsullar vasitəsilə dəqiq şəkildə ölçülə bilir. Bu proses həm insanların sağlamlığının qorunması, həm də mühitin davamlılığının təmin olunması üçün böyük əhəmiyyət daşıyır".

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 19 May 2026 19:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri