Həkim dəri xərçəngindən qorunma yollarını açıqlayıb

Yay mövsümündə günəş vannası qəbul etmək və qaralmış dəri bir çoxları üçün sağlamlığın göstəricisi hesab olunsa da, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ultrabənövşəyi şüalar melanomanın – dəri xərçənginin ən təhlükəli növlərindən birinin yaranma riskini artırır.

Onkoloq Vadim Şindyapinin sözlərinə görə, melanoma erkən mərhələdə limfa və qan damarlarına yayılaraq metastaz verə bilir. Bu səbəbdən xəstəlik ilkin mərhələdə zahirən zərərsiz görünən dəri ləkəsi və ya xal şəklində olsa belə, ciddi təhlükə yarada bilər.

Mütəxəssis bildirir ki, tək bir günəş yanığı xəstəliyin yaranmasına səbəb olmur. Lakin xüsusilə uşaqlıq və gənclik dövründə təkrarlanan güclü günəş yanıqları dəri hüceyrələrinin DNT-sində zədələnmələr yaradır və bu dəyişikliklər zamanla toplanaraq melanoma riskini artırır.

Risk qrupuna açıq rəngli dəriyə, sarı və ya qırmızı saçlara, mavi və yaşıl gözlərə sahib şəxslər, çoxsaylı xal və çilləri olanlar, ailəsində melanoma diaqnozu qoyulmuş insanlar, həmçinin immun sistemi zəif olan şəxslər daxildir. Solariumdan müntəzəm istifadə və günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etməmək də əsas risk amillərindəndir.

Həkim vurğulayır ki, hər ay dərini diqqətlə yoxlamaq vacibdir. Xalın formasının, rənginin və ölçüsünün dəyişməsi, qanaması, qaşınması və ya digərlərindən fərqli görünməsi dermatoloqa müraciət etmək üçün ciddi səbəb hesab olunur.

Mütəxəssis günəşdən tamamilə uzaq durmağın doğru yanaşma olmadığını da qeyd edir. Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd günəş yanıqlarının qarşısını almaqdır. Bunun üçün günün ən isti saatlarında kölgədə qalmaq, baş örtüyü və qoruyucu geyimdən istifadə etmək, həmçinin SPF tərkibli günəş kremləri çəkmək tövsiyə olunur.

Şindyapin əlavə edib ki, melanomanın dəqiq diaqnozu yalnız histoloji müayinə ilə təsdiqlənə bilər. Buna görə də xalın şəkli əsasında diaqnoz qoyduğunu iddia edən tətbiqlərə və onlayn xidmətlərə etibar etmək olmaz.

Onun sözlərinə görə, erkən mərhələdə aşkarlanan melanoma əksər hallarda cərrahi yolla uğurla müalicə olunur. Xəstəlik yayılıbsa, immunoterapiya və hədəfli dərman müalicəsi kimi müasir üsullar tətbiq edilir.