Hər aztəminatlı ünvanlı yardım ala bilmir: Mövcud şərtlər reallığa uyğun deyil

Azərbaycanda ünvanlı dövlət sosial yardımı sistemi aztəminatlı ailələrin rifahının yaxşılaşdırılması məqsədilə tətbiq olunur. Amma irəli sürülən iddialara görə, ünvanlı yardım sistemi praktikada heç də bütün aztəminatlı ailələri əhatə edə bilmir. Burada əsas problemlə qeyri-rəsmi şəkildə gəlir əldə edənlərin üzləşdiyi iddia olunur. 

Məsələn, bir nümunəyə görə, kirayədə yaşayan üç nəfərlik ailədə ata qeyri-rəsmi işləyir, onun gəliri heç bir sənəddə əks olunmur. Ana isə körpə uşaqla evdə qalmağa məcburdur. Ailənin adambaşına düşən gəlirinin minimum tələbdən az olmasına baxmayaraq ailə sosial yardım ala bilmir. Bunun səbəbi gəlirə dair rəsmi sənədin olmamasıdır. 

Bu hal Azərbaycanda çoxlu sayda ailənin qarşılaşdığı ümumi problemdir.

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən sosioloq Lalə Mehralı bildirdi ki, sosial yardım məsələsində müəyyən çatışmazlıqlar mövcuddur.

Onun sözlərinə görə, sistemin tətbiqində təkmilləşdirmələrə ehtiyac var:

“Əgər ailə üzvlərindən biri rəsmi iş yerinə malik deyilsə, bu, çox zaman yardım almağa əngəl yaradır. Halbuki bu yardımlar, ümumiyyətlə işsizliyi olan, maddi təminatı zəif ailələr üçün nəzərdə tutulub. Mövcud kriteriyalar reallığı nəzərə almalıdır”.

L.Mehralı əlavə edib ki, rəsmi gəlirin olmaması ilə yanaşı digər amillər də ünvanlı yardımın təyin edilməsinin qarşısını alır:

"Ailə üzvünün adına olan və dəyəri çox aşağı olan abtomobilə görə yardım təyin edilmir. Bundan başqa kənd yerlərində yaşayan ailələrin sahib olduğu 10-20 sot pay torpağı da gəlir mənbəyi hesab olunur və buna görə yardım verilmir. Halbuki, bu qədər torpaqdan lazım olan miqdarda gəlir əldə etmək qeyri-realdır. Buna görə də gəlirlə bağlı kriteriyalar, tələblər reallığa uyğunlaşdırılmalıdır".

Məsələ ilə bağlı Dövlət Sosial Müdafiə Fondu da sorğumuza cavab verib. Qurumdan bildirilib ki, rəsmi işləməyən, lakin müəyyən gəlirə malik şəxslər VÖEN (Vergi Ödəyicisinin Eyniləşdirmə Nömrəsi) açaraq sosial yardım üçün müraciət edə bilər:

“Əgər rəsmi iş yoxdursa, lakin ailə gəlir əldə edirsə, bu halda VÖEN açaraq gəliri bəyan etmək və sosial yardım üçün müraciət etmək mümkündür”.

Bəsti Rəfizadə
Sfera.az