Hökmran valideynlər və susdurulmuş uşaqlar

Uşaqlıq sevgi və azadlıqla yoğrulmalı olan bir dövrdür. Amma çox zaman bu dövr “qayda-qanun”, “söz eşitmək”, “hörmətlə dinləmək” adı altında bir hökmranlıq səhnəsinə çevrilir.

Valideynlərin bir çoxu bəzən fərqində olmadan, bəzənsə tam məqsədli şəkildə uşaqlarının həyatına tam nəzarət etmək, onların fikirlərini, seçimlərini, hətta hisslərini belə yönləndirmək istəyir. Bu isə nəticə etibarilə özünü tanımayan, qərarsız, ya da qiyamçı övladlar yetişdirir.

Valideynlər övladlarına ziyan vermək istəməz. Amma bəzən “xeyir” olaraq gördükləri şeylərin uşaq üçün tam əks təsiri ola bilər. Məsələn, uşağın özünü ifadə etməsi, daxili istedadlarını kəşf etməsi, həyatla bağlı səhvlər etməsi və onlardan öyrənməsi normal inkişafın bir hissəsidir. Bunu qadağalarla, tənqid və təzyiqlə boğmaq uşağın şəxsiyyətini sındırmaq deməkdir.

Valideyn olmaq nəzarətçi olmaq deyil. Bu, bələdçi olmaqdır. Uşağın yanında olmaq, onunla söhbət etmək, onu dinləmək və azad qərar verməsinə imkan yaratmaq uzunmüddətli sağlam münasibətlərin əsasını qoyur.

Əlbəttə ki, sərhədsiz azadlıq da təhlükəlidir. Amma sərhəd sevgidən doğarsa, izah olunarsa, uşağın etibarını qazanarsa, o sərhəd qorxunc deyil, təhlükəsizlik hissi verən çərçivə olur.

Uşaqlar bizim deyil. Onlar həyatın özünə aiddirlər. Biz valideyn olaraq onları formalaşdırmırıq, sadəcə onların özlərini tapmalarına kömək edirik. Hökmranlıqla yox, anlayışla, zorla yox, empati ilə…

Çünki insan sevdiyini idarə etməz. Onu azad görmək istər.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info