Icma.az
close
up
RU
Hörmüz boğazında artan risklər qlobal qiymət zəncirini sarsıdır ŞƏRH

Hörmüz boğazında artan risklər qlobal qiymət zəncirini sarsıdır ŞƏRH

Icma.az xəbər verir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 31 mart, AZƏRTAC

Dünya enerji və ticarət sisteminin strateji mərkəzlərindən biri olan Hörmüz boğazı ətrafında baş verən proseslər qlobal iqtisadi sabitliyə təsir edən əsas faktorlar sırasında yer almaqda davam edir.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı türkiyəli iqtisadçı-ekspert İlhan İşbaşı bildirib.

Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazı neft tədarükünün təxminən 20-30 faizinin keçdiyi əsas marşrutlardan biri olmaqla yanaşı, mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımalarının mühüm hissəsidir.

“Buna görə də, burada yaranan hər hansı risk – istər hərbi toqquşma ehtimalı, istərsə də gəmiçiliyin məhdudlaşdırılması – dərhal qlobal enerji bazarlarında qiymət sıçrayışına səbəb olur. Enerji qiymətlərindəki artımın təsiri çoxşaxəlidir və bu, bir neçə mərhələdə özünü göstərir. İlk mərhələdə xam enerji resurslarının bahalaşması müşahidə olunur. Daha sonra bu artım nəqliyyat sektoruna ötürülür – yanacaq xərclərinin yüksəlməsi daşımaların maya dəyərini artırır. Növbəti mərhələdə isə sənaye və kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal xərcləri yüksəlir. Nəticədə biz yalnız yanacaq deyil, ərzaqdan tutmuş sənaye məhsullarına qədər geniş çeşiddə qiymət artımları ilə üzləşirik. Bu isə qlobal inflyasiyanın struktur xarakter almasına səbəb olur. Yaxın Şərq regionunda davam edən qeyri-sabitlik təkcə enerji bazarlarını deyil, həm də beynəlxalq logistika sistemini ciddi şəkildə dəyişir. Belə ki, bəzi hallarda gəmiçilik şirkətləri riskli zonalardan yayınmaq üçün alternativ marşrutlara üstünlük verir. Bu isə daşınma müddətini uzadır, sığorta haqlarını artırır və nəticə etibarilə məhsulların son qiymətinə əlavə yük yaradır”, – deyə o bildirib.

İ.İşbaşı vurğulayıb ki, son dövrlərdə qlobal bazarlarda müşahidə olunan qiymət dalğalanmalarında “psixoloji faktor” da mühüm rol oynayır. Onun sözlərinə görə, investorlar və treyderlər gələcək riskləri öncədən qiymətlərə daxil edirlər: “Bu isə real təklif-tələb balansından asılı olmayaraq qiymətlərin daha sürətli artmasına gətirib çıxarır. Bəzən bazarda faktiki qıtlıq olmur, lakin gözləntilər qiymətləri artırır. Bu, xüsusilə enerji bazarlarında tez-tez müşahidə olunan haldır. Enerji idxalçısı olan ölkələrdə vəziyyət daha mürəkkəbdir. Bu ölkələrdə həm idxal xərcləri artır, həm də milli valyuta üzərində təzyiq güclənir. Nəticədə inflyasiya sürətlənir, əhalinin alıcılıq qabiliyyəti zəifləyir və sosial-iqtisadi balans pozula bilər. Bu baxımdan dövlətlərin fiskal və monetar siyasət alətlərindən daha çevik istifadə etməsi vacibdir”.

İlhan İşbaşı əlavə edib ki, mövcud vəziyyət uzunmüddətli perspektivdə yeni iqtisadi transformasiyalara yol açır. Ekspert hesab edir ki, enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə ölkələr alternativ mənbələrə – xüsusilə Günəş və külək enerjisinə investisiyaları artırır, həmçinin yeni nəqliyyat-logistika dəhlizlərinin inkişafına daha çox diqqət yetirir. Bu kontekstdə Avrasiya məkanında formalaşan alternativ marşrutların əhəmiyyəti də getdikcə artır.

Müxbir-Vüqar Qurbanoğlu

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 31 Mart 2026 23:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri