İlin “yumşaq güc” ölkələri

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində təsir imkanları artıq yalnız hərbi və iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. “Yumşaq güc” anlayışı dövlətlərin mədəniyyət, diplomatiya, biznes mühiti, təhsil və qlobal imic vasitəsilə beynəlxalq ictimai rəyə təsir etmək qabiliyyətini ifadə edir. Bu kontekstdə Brand Finance tərəfindən hazırlanmış “Global Soft Power Index 2026” reytinqi ölkələrin dünyada necə qəbul olunduğunu sistemli şəkildə qiymətləndirir. İndeks qlobal sorğular və ictimai rəy göstəriciləri əsasında formalaşdırılır.

2026-cı il reytinqində ABŞ 74,9 balla birinci yerdə qərarlaşıb. Çin isə 73,5 bal (liderdən cəmi 1,4 bal az–red.) toplayaraq ikinci pillədə yer alıb. ABŞ-ın liderliyi ilk növbədə əyləncə sənayesi, texnologiya, ali təhsil və qlobal siyasi liderlik sahələrində yüksək tanınma və təsir imkanları ilə izah olunur. Çin isə iqtisadi çəkisi, artan diplomatik fəallığı və beynəlxalq layihələr vasitəsilə mövqeyini gücləndirir.

Avropa ölkələri də siyahıda mühüm yer tutur. Böyük Britaniya (69,2), Almaniya (67,7), Fransa (65,8) və Rusiya (58,7) əhəmiyyətli təsir imkanlarını qoruyub saxlayır. Bununla belə, son illərdə bu ölkələrin bəzi göstəricilərində nisbi azalma müşahidə olunur. Eyni zamanda, İsveçrə və Kanada (hər ikisi 63,2 bal) sabitlik, yüksək həyat keyfiyyəti və effektiv idarəetmə imici ilə yüksək nəticələr əldə ediblər.

Reytinqin orta pillələrində qərarlaşan ölkələr, məsələn, Hindistan (48,0) və Braziliya (49,2) əsasən regional təsir və mədəni potensial hesabına mövqelərini qoruyurlar. Siyahının aşağı hissəsində isə daha kiçik dövlətlər və inkişaf etməkdə olan bazarlar yer alır; onların göstəriciləri daha dəyişkən və qeyri-bərabərdir.

Ümumilikdə, 2026-cı ilin reytinqi göstərir ki, qlobal təsir artıq təkcə sərt güc amilləri ilə müəyyən edilmir. Dövlətlərin beynəlxalq arenada etimad yaratmaq, cəlbedici imic formalaşdırmaq və gündəmi müəyyənləşdirmək bacarığı strateji əhəmiyyət daşıyır. “Yumşaq güc” bu mənada XXI əsrdə rəqabətin əsas indikatorlarından birinə çevrilib.

XQ