Icma.az
close
up
RU
İlk kompleks zəhərlər insanlar tərəfindən nə vaxt yaradılıb?

İlk kompleks zəhərlər insanlar tərəfindən nə vaxt yaradılıb?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yohannesburq Universitetinin Cənubi Afrika alimləri ov zamanı istifadə edilən dünyada məlum olan ən qədim çoxkomponentli zəhəri aşkar ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma "iScience" elmi jurnalında dərc olunub.

Komanda Cənubi Afrikanın qərbindəki Krüqer mağarasında aparılan qazıntılar zamanı aşkar edilib, təxminən 7000 il yaşı olan qeyri-adi bud sümüyünü tədqiq edib. Obyektin daxili hissəsində dəyişdirilmiş üç ox ucu var.

Artefaktların təhlili göstərib ki, silah ən azı iki müxtəlif bitki zəhərindən ibarət zəhərli maddə ilə örtülüb. Onların digitoxin və strofantidin olduğu ortaya çıxıb. Hər iki birləşmə ürək əzələsinin işini pozur.

Alimlər özlüyündə zərərsiz olan, lakin zəhərli lektin ricinin oksidləşməsi nəticəsində əmələ gələ bilən risinoleik turşunu da kəşf ediblər. Bu molekullar eyni bitkilərdə olmadığından, nəticələr zəhərin qəsdən qarışdırılmasını təklif edir.

Tədqiqatçıların fikrincə, insanlar 60-70 min il əvvəl ov edərkən zəhərdən istifadə etməyə başlayıblar. Bununla belə, elm adamları hələ də bu toksinlərin tərkibi haqqında heç nə bilmirlər və onların mövcudluğunun sübutu yalnız dolayı olaraq qalır.

İnsan zəhərindən istifadənin ən qədim molekulyar sübutu 24.000 il əvvələ gedib çıxır, lakin bu, yüksək zəhərli ricinə işarə edən risinoleik turşusunu ehtiva edir.

Mütəxəssislər qeyd ediblər ki, mürəkkəb zəhərlərin kəşfi qədim insanların bitki kimyəvi maddələrindən istifadəsinə dair biliklərinə yeni baxışlar açır.

Əvvəllər elm adamları Neolit ​​dövrünün ibtidai avropalılarının mürəkkəb kompozit oxlar hazırlamaq texnologiyasına malik olduğunu aşkar ediblər.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Yanvar 2025 09:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri