Müasir insanlar və neandertalların ilk münasibəti nə vaxt olub? ARAŞDIRMA

Almaniyanın Ranis və Çexiyanın Zlatı-Kun şəhərlərində tapılan insan qalıqları təhlil edilib.

Alimlər minlərlə il əvvəl Avropada yaşamış 7 nəfərin genomlarını uğurla araşdırıblar. Tapıntılar Afrikanı tərk edən ilk müasir insan nəslinin (Homo sapiens) ilk dəfə neandertallarla nə vaxt münasibətə girdiyini göstərir.

Sherg.az Euronews-a istinadən xəbər verir ki, təcrübəli elmi jurnalda dərc olunan materiallar Homo sapiens və neandertalların ilk dəfə 45-49 min il əvvəl münasibətə girdiyini göstərir.

Bu gün Afrika mənşəli olanlar istisna olmaqla, bütün insanların DNT-lərində bu birləşmənin izləri var.

Maks Plank İnstitutunun antropoloqu Arev Sümerin beynəlxalq qruplardan olan həmkarları ilə əldə etdiyi bu tarix aralığı əvvəlki təxminlərdən çox daha yaxın bir zamana işarə edir.

Tədqiqatda tədqiq edilən qalıqlarda hibridləşmənin qalıqları tədqiq edilən fərdlərin doğulmasından təxminən 80 nəsil əvvəl meydana gəldiyi anlaşılır. Əvvəlki tədqiqatlar kimi, bu tapıntılar da iki insan nəsli arasında bir-birinə qarışmanın bir dəfədən çox baş verdiyini göstərir.

Homo sapiensin Avropaya 45.000 il əvvəl, Neandertalların Avrasiyada yaşadığı bir vaxtda gəldiyi məlumdur. Əvvəlki araşdırmalar göstərir ki, Afrikadan kənarda erkən müasir insanların iki fərqli populyasiyası var. Onlardan biri Çexiyadakı Zlatu-Kun sahəsindəki qədim qadın qalıqlarından götürülmüş nümunələrdə, digəri isə Bolqarıstanda Baço Kiroda müəyyən edilib.

Zlatu-Kun qalıqlarının genetik analizi neandertallarla tək bir qarışma hadisənin izlərini aşkar edib, Baço Kironun genomlarında isə sonrakı cütləşməni göstərən əlavə Neandertal DNT-si var idi.

Buna görə də tədqiqatçılar Zlatı-Kun qadınının insanlar Afrikanı tərk etdikdən və ilk dəfə neandertallarla qarşılaşdıqdan qısa müddət sonra yaşaya biləcəyindən şübhələnirdilər.

Yeni araşdırmanın başında duran komanda Almaniyadan təxminən 230 kilometr uzaqlıqda, Ranis adlı ayrı bir ərazidə bu qədim qadının qohumlarından ibarət bir qrup tapıb. Tədqiqatçılar Ranisdən olan altı şəxsin genomlarını təhlil etdikdən sonra onların əslində Zlatı-Kun populyasiyasının beşinci-altıncı dərəcəli qohumları olduğunu aşkar etdilər.

Araşdırma sahəsində tapılan Ranis skeletlərinin 42-49 min il əvvəl yaşadığı ortaya çıxıb. Bu o deməkdir ki, Zlatı-Kun icması da bu dövrdə mövcud olmalıdır. Başqa sözlə, iki qazıntı yerindən ardıcıl olaraq toplanan yeddi genom növümüzün üzvlərindən tapılan ən qədim genomlardır.

İndiki insanlar, Baço Kironun sakinləri kimi, neandertallarla çoxsaylı əlavə cinslərin genetik izlərini daşıyırlar. Lakin Ranis və Zlatı-Kun populyasiyaları bu böyük macəranın başlanğıc mərhələsi olan "insanlarla neandertallar arasında ilk qarışmanı" təmsil edir.

"Zlatı-Kun və Ranis populyasiyası bu günə qədər nümunə götürülmüş Afrikadan kənar populyasiyadan ən erkən fərqliliyi təmsil edir və bizim nəticələrimiz göstərir ki, bu fərqlilik Neandertalların həyatlarından cəmi 80 nəsil əvvəl bir-birinə qarışmasından qısa müddət sonra baş verib" dedi.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri olan Dr.Kay Prerüf deyir: "Bu, həqiqətən gözəldir, çünki Afrika mənşəli olmayan hər kəs sizə deyə bilər ki, 45.000-49.000 il əvvəl əcdadlarımız haradasa yaşayırdılar və yəqin ki, bir-birlərini görmək şansı var idi".