İmmun sisteminin qocalmasını ləngitmə üsulu açıqlandı

Periodik ac qalma immun hüceyrələrinin fəaliyyətinin effektivliyini artıra və orqanizmdə ümumi iltihabı azalda bilər. Bu nəticəyə Kral Hüseyn Xərçəng Mərkəzinin (İordaniya) alimləri gəliblər. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Frontiers in Nutrition" jurnalında dərc olunub.

Müəlliflər interval oruc mövzusunda əvvəllər dərc olunmuş tədqiqatların məlumatlarını təhlil ediblər – bu pəhrizdə, məsələn, gündə 16 saat olmaqla, yeməkdən tamamilə imtina dövriliyi müşahidə olunur. Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, yemək və ac qalma dövrlərinin növbələşməsi metabolik dəyişikliklərlə müşayiət olunur. Ac qalma zamanı orqanizm qlükozadan istifadə etməkdən yağların aktiv oksidləşməsinə və keton cisimlərinin, o cümlədən β-hidroksibutiratın istehsalına keçir.

Bu dəyişikliklərin hüceyrə "təmir" və resurslara qənaət mexanizmlərini, xüsusən də autofagiyanı işə sala biləcəyi güman edilir. Bu, hüceyrələrin öz disfunksional strukturlarını parçaladığı və təkrar emal etdiyi bir prosesdir. Stressə davamlılıq və iltihabın nəzarəti ilə əlaqəli siqnal yolları da aktivləşir.

Bir sıra müşahidələrdə bu proseslər pro-iltihablı molekulların daha aşağı səviyyəsi və immun hüceyrələrinin daha koordinasiyalı işi ilə əlaqələndirilmişdir. Alimlərin fikrincə, bu cür təsirlər yaşa bağlı immun funksiyasının azalmasını potensial olaraq yüngülləşdirə bilər.

Alimlər beyinə təsirə xüsusi diqqət yetiriblər: xroniki iltihab və oksidləşdirici stress yaşa bağlı koqnitiv dəyişikliklərin mühüm amilləri hesab olunur. Ac qalma zamanı metabolik "keçid" nəzəri olaraq neyroiltihabı və onunla əlaqəli pozğunluqları azalda bilər.

Bununla belə, tədqiqatçılar sübut bazasının hələ də məhdud olduğunu vurğulayırlar. Mexanizmlər haqqında məlumatların əhəmiyyətli bir hissəsi heyvan modellərindən əldə edilmişdir və insanlarda aparılan tədqiqatlar tez-tez qısamüddətli olmuş və nisbətən sağlam iştirakçılar arasında aparılmışdır. Bundan əlavə, dövri ac qalmanın təsirləri bir çox hallarda daimi kalori məhdudiyyətinin nəticələri ilə müqayisə edilə bilər.

Almaz Həsənli