Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

İndi kişi falçılar daha çoxdur: “Cadu üçün kilolarla qızıl alırlar ARAŞDIRMA

İndi kişi falçılar daha çoxdur: “Cadu üçün kilolarla qızıl alırlar ARAŞDIRMA

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

“Hər kəs dildə guya inanclıdır, müsəlmandır. Lakin əməlləri bunun əksini göstərir. Çünki fala, caduya inanmaq islam dinində ən böyük günahdır”.

Bu fikirləri Lent.az-a açıqlamasında psixoloq Elmir Əkbər səsləndirib.

Kökü hər nə qədər qədim zamanlara gedib çıxsa da, hər nə qədər kosmos əsrini yaşasaq da falçı və baxıcılara inam özünü günü bu gün də göstərməkdədir. 

Ataların “Fala inanma, faldan da qalma” deyimi də bu yerdə yada düşür. Bəs görəsən insanlar niyə hələ də xürafətə, fala inanır? Bir insan pullarını hansı səbəbdən fala və falçıya güvənib havaya sovurur?

Cəmiyyətin üzvləri kimi onların düşüncələri də fərqlidir. Əksəriyyət fala inanmadığını desə də, falçılardan mədət umanların mövcudluğunu da dana bilmərik.

İnsan yaradılışı etibarilə dini-mistik istiqamətə meylli olur. Bir çox mənfi niyyətli qüvvələr də insanın bu yaradılış keyfiyyətindən məharətlə istifadə edir. Elm olmayan yerdə cəhalət at oynadar. Cəmiyyətin maarif səviyyəsi (ali məktəbə qəbul imtahanında topladığı bal yox, məhz savadlılıq dərəcəsi) yuxarı olmadığı təqdirdə, heç bir elmi əsası olmayan qüvvələr bunu fürsət bilirlər. Əminliklə demək olar ki, savadlılıq səviyyəsi yüksək olan, mənəvi-emosional cəhətdən dolu olan (və ya bu ehtiyacını necə qarşılayacağını bilən) insanların yaşadığı cəmiyyətdə absurd həll yollarına meyl edilmir.

Bəs fal inancı nə vaxt və harada yaranıb?

Bəşəriyyətin tarixi qədər qədim olan fala inancın kökü təxminən eramızdan əvvəl IV minilliyədək uzanır. Xüsusilə, Misirdə, Çində, Babildə və Akkadlar dövründə inkişaf edən falçılıq düşüncəsi daha sonra digər ərazilərə də yayılıb. Həmin dövrdə ən çox istifadə olunan fal növü daxili orqanların yoxlanılması idi.

Qədim Yunanıstan və Romada fal həyatın hər sahəsində geniş yayılmışdı. Kahin adı verilən şəxslər quşların davranışlarını müşahidə etməklə, heyvanların orqanlarına və ya ulduzlara baxmaqla gələcək haqqında məlumatlar verirdilər. Türk xalqları arasında isə müsəlman olmazdan əvvəlki dövrlərdə fal şamanizm inancıyla eyniləşmiş, heyvan sümüyü, ox və yay ilə fala baxılıb. Zaman keçdikcə falda istifadə olunan metod və üsullarla əlaqədar ulduz falı, kart falı, su falı və s. fal növləri ortaya çıxdı.

Yəhudilərdə də gələcəyi kəşf etmək, bilinməyəni anlamaq tələbatı ilə bu işi görən şəxslər və metodlar mövcuddur. Lakin yəhudilərin müqəddəs kitabında hər cür kəhanət və fal qadağan edilib.

Yəhudilərdəki qədər olmasa da, fal və kəhanət xristianların həyatında da mühüm ənənə olub. Xristianlarda falçılığın əsasları Yunan-Roma və yəhudi ənənəsindən qaynaqlanır.

Falçılığa qadağa

Müxtəlif dövlətlər cəmiyyətdə mənfi meyillərin artmasına və dələduzluq yolu ilə insanların aldadılmasına səbəb olduğu üçün falçılığı qadağan etməyə məcbur olublar. Məsələn, ABŞ-ın bəzi ştatlarında falçılığın qadağan olunması ilə əlaqəli yerli və dövlət qanunları mövcuddur. Belə ki, bu qanunların bəziləri falçılıq termininin işlədilməməsini, bunun başqa terminlərlə ifadəsini (mənəvi dəstək, psixoloji yardım) tələb edir. Elə qanunlar da var ki, ümumiyyətlə, bu fəaliyyət növünü qadağan edir. Yeni Zelandiyada da falçılıq cinayət hesab olunur və bu işlə məşğul olduğu aşkarlanan şəxs yüksək məbləğdə cərimə edilir.

Səudiyyə Ərəbistanında və bəzi müsəlman ölkələrində isə falçılıq, ümumiyyətlə, qadağandır və bu əməl ölüm və yaxud ömürlük həbslə cəzalandırılır.

Molla Ələkbər Sabirin 
"Molla Fatı camaatı cadu qurub soydu yenə, 
Baxdı fala bir çuvala qırx adamı qoydu yenə” 

sətirlərinin aktuallığının itmədiyini təəssüf hissi ilə vurğulayan Elmir Əkbər bildirib ki, indi Fatılardan daha çox "kişilər" bu işlərə meyl edirlər. Təbii ki, bunun arxasında cəhalət, nadanlıq durur. Fala, caduya inanan insanlar elmdən, savaddan uzaqdırlar. Müasir elmin nəticəsi olan mobil telefonlardan həvəslə istifadə edirlər, amma öz daxili psixoloji problemlərini, yanlış düşüncələrini həll etmək üçün cəhalətə üz tuturlar”. 

Psixoloq bildirib ki, falçıların gündəmdən düşməməsinin digər bir səbəbi isə cəmiyyətimizdəki bəzi insanların "Allahsız" olmağıdır:

“İslam dini falçılığı ümumiyyətlə qəbul etmir. Bu ona görə deyil ki, cadu etmək və ya fala baxmağın mahiyyəti günahdır. Xeyr. Belə şeylər onsuz da fırıldaqçılıqdır. Dinimizdə bütün dələduzluqlar günah hesab edilir”.

“İnsanlar son mərhələdə olan onkoloji xəstəni, şizofrenləri və s. müalicə etdirmək əvəzinə ekstrasenslərin, cadugərlərin yanına aparırlar. Həmin dələduzlar da hər il özlərinə yeni adlar tapırlar. Məsələn, hazırda "thetahealing", guya mövcud olan "psevda" elmi aktualdır. Hətta özlərini psixoloq adlandırıb camaatı "İkinci seansdan sonra qapınıza elçi gələcək" deyə aldadanlar da var. İnsanlar da belə fırıldaqlara inanıb xeyli pul, hətta kilolarla qızıl xərcləyirlər. Bu şeylərin adı nadanlıq, elmdən qaçmaq və günaha meyillilikdən ibarətdir", - deyə o əlavə edib. 

Bəs falçılıq cinayət məsuliyyəti daşıyırmı?

Əgər falçıların əməlləri sağlamlığa zərər verirsə, əlbəttə bu zaman qanun çərçivəsində işlər görülməlidir. Hətta məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Azərbaycan qanunlarında vicdan azadlığı deyilən bir anlayış var. Hər bir vətəndaşın vicdan azadlığı var. Həmçinin hər bir vətəndaş ticarətlə məşğul ola bilər. Yəni bu qanunla qadağan olunmur. Falçılar da bir növ bu işlə məşğul kimi özlərini göstərirlər. Falçılar qeyri-qanuni fəaliyyət göstərirlər. Onların ciddi əməlləri aşkar olunduqda qanun qarşısında cavab verməlidirlər.
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2024 14:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see450

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see323

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see314

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see299

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see298

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see291

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see269

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see253

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see249

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see226

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see217

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see216

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see213

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see204

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see202

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see199

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see190

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri