İngiltərə buna görə 800 milyon funt təzminat ödəyə bilər

1066-cı ildə Uilyamın İngiltərəni fəth etməsini təsvir edən və təxminən 70 metr uzunluğunda olan məşhur Baye divar xalçası min ildən sonra ilk dəfə İngiltərəyə gətirilib.

Kulis.az xəbər verir ki, kətan üzərində yunla işlənmiş bu unikal tarixi əsər ciddi təhlükəsizlik tədbirləri altında Normandiyadan yola salınıb və bu gün gecə saat 03:00 radələrində Londonun Britaniya Muzeyinə çatdırılıb.

Tarixi eksponat 10 sentyabr 2026-cı ildən 11 iyul 2027-ci ilə qədər Britaniya Muzeyinin Sainsburi sərgi salonunda nümayiş olunacaq.

Məxfi əməliyyat və 20 dərəcəlik xüsusi rejim

Əsər keçən ilin sentyabr ayından bəri Baye Kafedralının yaxınlığındakı Baye İncəsənət və Tarix Muzeyində xüsusi məxfilik şəraitində qorunurdu. Cümə axşamı saat 18:00-dan başlayan əməliyyat çərçivəsində onlarla işçi xalçanın təhlükəsiz şəkildə daşınmasını təmin etmək üçün növbəli şəkildə çalışıb.

Min illik sənət əsəri vibrasiyanı minimuma endirən və yol boyu temperaturu sabit 20 dərəcə Selsidə saxlayan xüsusi dizaynlı cüt kameralı daşıma sistemi ilə daşınıb. Fransa Mədəniyyət Nazirliyinin məlumatına görə, lazımi iqlimləşdirmə və uyğunlaşma prosesi başa çatdıqdan sonra xalça ziyarətçilərin ixtiyarına veriləcək.

Rekord təzminat və bilet ajiotajı

Əsərin daşıdığı tarixi dəyər bu səfərin maliyyə tərəflərinə də birbaşa təsir edib:

800 milyon funt-sterlinq təzminat: İngiltərə tərəfi divar xalçasının daşınması və ya sərgilənməsi zamanı hər hansı ciddi zərər yaranarsa, Fransaya 800 milyon funt-sterlinq (təxminən 918 milyon avro) təzminat ödəməyi öhdəsinə götürüb.

20 milyon avroluq xərc: Nəqliyyat, təhlükəsizlik və sərgi daxil olmaqla bütün əməliyyatın təxminən 20 milyon avroya başa gələcəyi ehtimal edilir və bu məbləğ tamamilə İngiltərə tərəfindən qarşılanacaq.

Mədəni mübadilə: Razılaşma çərçivəsində İngiltərə 7-ci əsrə aid bir Sakson liderinin məzar tapıntılarını özündə cəmləşdirən Satton Hu xəzinəsindən parçaları və İntibah dövrünə aid rəsmləri Fransaya borc olaraq verəcək.

Sərgiyə maraq o qədər böyük olub ki, 2027-ci ilin yanvarına qədər olan bütün biletlər (standart giriş 33 funt-sterlinqdir) cəmi bir gün ərzində satılıb qurtarıb.

Emmanuel Makrondan dostluq mesajı

Baye xalçasının İngiltərəyə icarəyə verilməsi qərarı Fransa Prezidenti Emmanuel Makron tərəfindən 2025-ci ilin iyulunda, Brexitin 10 illiyi münasibətilə iki ölkə arasındakı mədəni əlaqələri canlandırmaq məqsədilə elan edilmişdi. Makron bu gün dərc olunan məqaləsində qeyd edib:

"La-Manş dənizinin iki sahili arasındakı tarixi ruhu daha güclü bir dostluğa çevirən münasibəti birlikdə gələcəyə daşıyaq. Divar xalçası heç vaxt tamamlanmamış bir əsərdir. Növbəti fəsli qarşılıqlı hörmət, inam və yenilənmiş ittifaq ruhunda yazmaq artıq bizim üzərimizə düşür".

Baye xalçasının Londona icarəyə verilməsi əvvəllər iki dəfə – 1953-cü ildə Kraliça II Yelizavetanın tacqoyma mərasimi və 1966-cı ildə Hastinqs döyüşünün 900 illiyi münasibətilə gündəmə gəlsə də, reallaşmamışdı.

Qeyd edək ki, əsərin 2027-ci ildə Fransaya qayıtması və 2028-ci ildə birbaşa muzeyin içərisində, başqa yerə daşınmadan genişmiqyaslı bərpa prosesinə cəlb olunması planlaşdırılır.