Icma.az
close
up
RU
İnsanların necə iki ayaq üstə yeriməyə başladığı müəyyən edilib

İnsanların necə iki ayaq üstə yeriməyə başladığı müəyyən edilib

Icma.az xəbər verir, Azvision saytına əsaslanaraq.

AzVision.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc edilən bir araşdırma, bu dəyişikliklərin əsas çanaq sümüyünün inkişafını dəyişdirdiyini təsbit edib. Bu, erkən insanlara digər primatlar kimi dörd ayaq üstə hərəkət etməkdənsə, ayaq üstə durmağa, tarazlığa və iki ayaq üzərində gəzməyə imkan verib.
Bu dəyişikliklərdən biri əllərinizi ombanıza qoyaraq hiss oluna bilən əyri sümük olan iliumun 90 dərəcə fırlanması ilə nəticələnib. Bu, əzələlərin çanaq sümüyünə bağlanma üsulunu dəyişdirərək, əvvəllər dırmaşmaq üçün istifadə edilən quruluşu dik yeriş üçün uyğunlaşdırılmış quruluşa çevirib.
Başqa bir genetik dəyişiklik iliumun sərtləşməsini yavaşladıb, ona yanal olaraq genişlənmə və qısa, kasa formalı çanaq meydana gəlməsi üçün daha çox vaxt verib. Harvard Universitetindən araşdırmanın həmmüəllifi Terens Kapellini bildirib: “Bu dəyişikliklər heyvanın kürəyində olan əzələləri yaratmaq və hərəkət etdirmək üçün lazım idi. İndi yanlarda yerləşərək, gəzinti zamanı dik vəziyyətdə qalmağımıza kömək edir”.
Tədqiqatçılar insanlar, şimpanzelər və siçanlarda inkişaf edən çanaq toxumasının nümunələrini araşdıraraq, mikroskopik nümunələri KT görüntüləri ilə müqayisə ediblər. Onlar müəyyən ediblər ki, insanlarda çanaq qığırdaqları digər primatlarda olduğu kimi şaquli deyil, yana doğru böyüyür və daha sonra sərtləşərək strukturun formalaşdıqca genişlənməsinə şərait yaradır.
Əlavə təhlillər müəyyən edib ki, fərq müəyyən genlərin necə və nə vaxt aktiv olmasına nəzarət edən “açma-söndürmə açarları” ilə gen tənzimlənməsində incə dəyişikliklərlə bağlıdır. İnsanlarda qığırdaq əmələ gətirən genlər yeni nahiyələrdə işə salınaraq üfüqi böyüməyə səbəb olur, sümük əmələ gətirən genlər isə daha sonra aktivləşərək sərtləşmə prosesini ləngidir.
Primatlar eyni inkişaf genlərinin əksəriyyətini paylaşdıqları üçün tədqiqatçılar bu dəyişikliklərin insan təkamülünün əvvəlində, soyumuz şimpanzelərdən ayrıldıqdan sonra meydana gəldiyinə inanırlar. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, yeriməyi mümkün edən eyni təkamül də insanın bud oynağının osteoartritə daha həssas olmasına səbəb ola bilər.
AzVision.az
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 04 Noyabr 2025 09:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see323

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see315

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see311

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see302

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see281

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see269

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see261

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see249

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see244

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see242

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see237

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see224

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see216

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see215

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see209

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see200

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see190

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see180

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see179

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri