Icma.az
close
up
RU
İnsanların necə iki ayaq üstə yeriməyə başladığı müəyyən edilib

İnsanların necə iki ayaq üstə yeriməyə başladığı müəyyən edilib

Icma.az xəbər verir, Azvision saytına əsaslanaraq.

AzVision.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc edilən bir araşdırma, bu dəyişikliklərin əsas çanaq sümüyünün inkişafını dəyişdirdiyini təsbit edib. Bu, erkən insanlara digər primatlar kimi dörd ayaq üstə hərəkət etməkdənsə, ayaq üstə durmağa, tarazlığa və iki ayaq üzərində gəzməyə imkan verib.
Bu dəyişikliklərdən biri əllərinizi ombanıza qoyaraq hiss oluna bilən əyri sümük olan iliumun 90 dərəcə fırlanması ilə nəticələnib. Bu, əzələlərin çanaq sümüyünə bağlanma üsulunu dəyişdirərək, əvvəllər dırmaşmaq üçün istifadə edilən quruluşu dik yeriş üçün uyğunlaşdırılmış quruluşa çevirib.
Başqa bir genetik dəyişiklik iliumun sərtləşməsini yavaşladıb, ona yanal olaraq genişlənmə və qısa, kasa formalı çanaq meydana gəlməsi üçün daha çox vaxt verib. Harvard Universitetindən araşdırmanın həmmüəllifi Terens Kapellini bildirib: “Bu dəyişikliklər heyvanın kürəyində olan əzələləri yaratmaq və hərəkət etdirmək üçün lazım idi. İndi yanlarda yerləşərək, gəzinti zamanı dik vəziyyətdə qalmağımıza kömək edir”.
Tədqiqatçılar insanlar, şimpanzelər və siçanlarda inkişaf edən çanaq toxumasının nümunələrini araşdıraraq, mikroskopik nümunələri KT görüntüləri ilə müqayisə ediblər. Onlar müəyyən ediblər ki, insanlarda çanaq qığırdaqları digər primatlarda olduğu kimi şaquli deyil, yana doğru böyüyür və daha sonra sərtləşərək strukturun formalaşdıqca genişlənməsinə şərait yaradır.
Əlavə təhlillər müəyyən edib ki, fərq müəyyən genlərin necə və nə vaxt aktiv olmasına nəzarət edən “açma-söndürmə açarları” ilə gen tənzimlənməsində incə dəyişikliklərlə bağlıdır. İnsanlarda qığırdaq əmələ gətirən genlər yeni nahiyələrdə işə salınaraq üfüqi böyüməyə səbəb olur, sümük əmələ gətirən genlər isə daha sonra aktivləşərək sərtləşmə prosesini ləngidir.
Primatlar eyni inkişaf genlərinin əksəriyyətini paylaşdıqları üçün tədqiqatçılar bu dəyişikliklərin insan təkamülünün əvvəlində, soyumuz şimpanzelərdən ayrıldıqdan sonra meydana gəldiyinə inanırlar. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, yeriməyi mümkün edən eyni təkamül də insanın bud oynağının osteoartritə daha həssas olmasına səbəb ola bilər.
AzVision.az
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 04 Noyabr 2025 09:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see307

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see305

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see305

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see300

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see281

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see281

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see281

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see266

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see262

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see258

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see253

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see252

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see252

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see246

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see244

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see234

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see230

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see222

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri