İnsult və ürək xəstəliklərindən xilas olacağınız vərdiş

Mütəxəssislər bildirir ki, xolesterinin yüksək səviyyəsi çox vaxt səssiz təhlükə adlandırılır. Bu vəziyyət irsi amillərlə əlaqəli ola bilsə də, əksər hallarda həyat tərzinin təsiri nəticəsində formalaşır. Eyni zamanda həkimlər vurğulayır ki, gündəlik vərdişlərdə cəmi iki əsas dəyişiklik etməklə xolesterini aşağı salmaq mümkündür.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidməti xəbərdarlıq edir ki, qanda xolesterinin artıq olması damarların daralmasına və tutulmasına səbəb ola bilər. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri və insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Həkimlərin sözlərinə görə, yüksək xolesterin adətən aydın simptomlar vermir və yalnız qan analizi vasitəsilə aşkarlanır.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, xolesterinin azaldılmasının əsas yolları balanslı qidalanma və müntəzəm fiziki aktivlikdir. Qidalanma və epidemiologiya üzrə professor Frank Hu bildirir ki, fiziki fəaliyyət zamanı “yaxşı” xolesterin aktivləşir.

Bu xolesterin növü qan dövranında hərəkət edərək damar divarlarında yığılan yağları toplayır və onları qaraciyərə çatdırır. Nəticədə bu maddələr orqanizmdən xaric olunur, aterosklerotik lövhələrin yaranma riski azalır və ürək-damar ağırlaşmalarının qarşısı alınır.

Nyu-York Universitetinin tədqiqatçısı Andrea Glenn isə qidalanmanın roluna xüsusi diqqət çəkərək “portfel pəhrizi” adlanan yanaşmadan bəhs edir. Onun sözlərinə görə, bu pəhrizin xolesterinin aşağı salınmasında effektivliyi elmi şəkildə sübut olunub.

Portfel pəhrizi rasiona soya məhsullarının, o cümlədən tofu, bitki mənşəli zülal mənbələri olan lobya, noxud və mərciməyin, eləcə də yulaf, arpa, alma, giləmeyvə və sitrus meyvələrindən alınan bol lifin daxil edilməsini nəzərdə tutur. Bundan əlavə, qidalanmada qoz-fındıq, toxumlar, avokado və xüsusilə zeytun yağı kimi faydalı bitki yağlarına üstünlük verilir.

Alimlər yüksək xolesterin səviyyəsi olan təxminən 440 nəfər üzərində aparılan araşdırma zamanı müəyyən ediblər ki, bu pəhriz xolesterini 30 faizə qədər azalda bilir. Bu nəticə effektivliyinə görə 1990-cı illərdə istifadə olunan ilk statin preparatlarının təsiri ilə müqayisə olunur.

Təxminən 30 il davam edən başqa bir genişmiqyaslı tədqiqat isə portfel pəhrizinə əməl edən insanlarda ürək xəstəliklərinin inkişaf riskinin 14 faiz daha az olduğunu göstərib.

Mütəxəssislər bildirir ki, bu effekt qidaların xolesterinə eyni vaxtda bir neçə mexanizm vasitəsilə təsir etməsi ilə izah olunur.

Bitki zülalları xolesterinin mənimsənilməsində iştirak edən maddələrin sintezini azaldır, qida lifləri onun bağırsaqlarda sorulmasının qarşısını alır, qoz-fındıq isə orqanizmi faydalı yağlar və bioloji aktiv maddələrlə təmin edərək “pis” xolesterinin səviyyəsini aşağı salır.

Andrea Glenn vurğulayır ki, həyat tərzini köklü şəkildə dəyişmək mütləq deyil. Kiçik addımlar, məsələn, səhər yeməyinə qoz əlavə etmək və ya qırmızı əti noxud və tofu ilə əvəzləmək belə sağlamlıq üçün nəzərəçarpacaq fayda verə bilər.