Icma.az
close
up
RU
İranda üç risk istiqaməti: Ali lider postu boş qalarsa nə baş verər? TƏHLİL

İranda üç risk istiqaməti: Ali lider postu boş qalarsa nə baş verər? TƏHLİL

Icma.az, Sherg.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Vasif Əfəndiyev: “Əraqçının bəyanatı Xamenei ətrafında sistemin dayanıqlığını göstərmək üçündür”

İsrail və Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana qarşı həyata keçirdiyi hücum nəticəsində ali dini lider Əli Xameneinin öldürülməsi ölkədə mövcud rejimin dağılması ehtimalını gündəmə gətirib. Lakin İran rəsmiləri sistemin şəxslərin yoxluğu ilə sarsılmayacağını, mövcud siyasi və hərbi strukturların davamlı olduğunu vurğulayıb.

"Tasnim" agentliyinin xəbərinə görə, Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, İran hələ də dünyanın ən güclü ordularından biri qarşısında dayanmaq və regionda cavab tədbirləri həyata keçirmək qabiliyyətinə malikdir. İran rəsmisi həmçinin müharibənin qarşısını almaq və regionda sülhü qorumaq üçün danışıqlar yolunu sınadığını, ABŞ və İsrailin hücumlarına cavab olaraq da güclü hərbi tədbirlərin görüldüyünü açıqlayıb: “Mövcud sistem köklü və möhkəm struktura malikdir və şəxslər getməsi ilə dağılmaya məruz qalmır. Hazırkı müharibədə İran haqlı tərəfdir. Rəsmi Tehran müharibənin qarşısını almaq və regionda sülhü qorumaq üçün heç nəyi əsirgəməyib və danışıqlar yolunu sınayıb. Tehran dəfələrlə xəbərdarlıq edib ki, Vaşinqton tərəfindən müharibə başladılacağı təqdirdə, bu qarşıdurma müstəsna olaraq İran və ABŞ arasında qalmayacaq. Bu bizim müharibəni genişləndirmək istəməyimizdən deyil, Amerika hərbi bazalarının və obyektlərinin bütün regiona səpələnməsi ilə bağlıdır. Bizim ABŞ-nin əsas quru hissəsinə çıxışımız yoxdur, lakin onların regiondakı hərbi bazalarına çıxışımız var və fikrimizcə, bu bazalar qanuni hədəflər hesab olunur, çünki onlar həm İrana hücum alətləridir, həm də bizə təcavüz edən ölkəyə məxsusdurlar".

Abbas Əraqçının bəyanatını şərh edən Vəhdət Partiyası sədrinin müavini, politoloq Vasif Əfəndiyev “Sherg.az”a bildirib ki, İran XİN rəhbərinin bu açıqlaması birbaşa olaraq ali dini lider Əli Xameneinin ətrafında sistemin dayanıqlığını vurğulamağa hesablanıb.

Politoloq əlavə edib ki, İran siyasi modeli fərdi dini lider üzərində qurulsa da, struktur baxımından hakimiyyət bölgüsünə malikdir: “ ABŞ və İsraillə qarşıdurma fonunda hakimiyyət daxilində parçalanma ehtimalını nəzərdən keçirək. İranın siyasi modeli təkcə ali liderdən ibarət deyil. Burada İnqilab Keşikçiləri Korpusu (SEPAH), Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası, Ruhani elita , Parlament və hökumət strukturları paralel güc mərkəzləri kimi fəaliyyət göstərir. Ali dini liderin vəfatı və ya aradan götürülməsi halında Konstitusiyaya görə varis seçimi mexanizmi mövcuddur. Yəni nəzəri baxımdan sistem “şəxssiz” də davam edə bilər. Parçalanma riski riski daha çox üç istiqamətdə mümkündür. Birinci elita daxilində, SEPAH daxilində qruplaşma savaşı yarana bilər. İkincisi xarici təzyiq və sosial narazılıqdır. ABŞ və İsraillə genişmiqyaslı müharibə iqtisadi vəziyyəti ağırlaşdırsa, sosial narazılıq artarsa, hakimiyyət daxilində “mülayim xətt” və “sərt xətt” tərəfdarları arasında fikir ayrılığı güclənə bilər.üçüncü variant isə güc balansının dəyişməsidir. Yəni Ali dini lider postu boş qalarsa və ya zəifləyərsə , SEPAH-ın siyasi çəkisi daha da arta bilər. Bu isə ruhani hakimiyyət modelindən daha çox hərbi-siyasi modelə keçid demək olar”.

 Tarixi təcrübəyə istinad edən V. Əfəndiyev bildirib ki, xarici təzyiq artdıqca İran daxilində elita daha çox konsolidasiya olur:

“Məsələn, 1980–88-ci illərdəki müharibə dövründə də sistem çökmədi. Hazırda açıq görünən dərin parçalanma əlamətləri yoxdur. Amma liderlik boşluğu yaranarsa, müharibə uzunmüddətli və dağıdıcı xarakter alarsa və iqtisadi böhran dərinləşərsə, onda daxili elita qarşıdurması real ssenariyə çevrilə bilər. Qısa müddətdə hakimiyyət daxilində açıq parçalanma ehtimalı aşağı görünsə də bu istisna deyildir. Hər şey müharibənin miqyasından asılı olacaq”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 03 Mart 2026 21:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri