İranın “ürəyi” burada döyünür: Xərq adası

ABŞ qüvvələrinin İranın Xərq adasında hərbi hədəfləri vurması bu strateji məntəqənin əhəmiyyətini yenidən gündəmə gətirib.

Modern.az-ın məlumatına görə, Xərq adası İranın neft ixracının əsas mərkəzi hesab olunur və ölkədən göndərilən neftin təxminən 90 faizi məhz bu adadakı terminallar vasitəsilə dünya bazarına çıxarılır.

Fars körfəzində, İran sahillərindən təxminən 26 kilometr aralıda yerləşən ada böyük neft tankerlərinin yanaşa biləcəyi dərin sulara malikdir. Bu səbəbdən İranın neft kəmərləri, terminalları və böyük saxlama anbarları məhz burada cəmləşib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu infrastruktura ciddi zərbə vurulması qlobal neft bazarında ciddi çatışmazlıq yarada bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial şəbəkədə bildirib ki, ABŞ qüvvələri adadakı bütün hərbi hədəfləri məhv edib və Tehran Hörmüz boğazında gəmiçiliyə mane olmağa davam edərsə, neft infrastrukturu da hədəfə alına bilər. İran tərəfi isə enerji obyektlərinə hücum ediləcəyi təqdirdə ABŞ-la əməkdaşlıq edən neft şirkətlərinin regiondakı infrastrukturlarının da vurula biləcəyini bəyan edib.

Hazırda İran gündə təxminən 1,1–1,5 milyon barel neft ixrac edir və bunun böyük hissəsi Xərq adası vasitəsilə daşınır. Bu neftin əsas alıcılarından biri dünyanın ən böyük xam neft idxalçısı olan Çindir. Statistikaya görə, İran nefti bu il Çinin dəniz yolu ilə aldığı neftin təxminən 11,6 faizini təşkil edir.

Analitiklər qeyd edirlər ki, Xərq adasının infrastrukturu sıradan çıxarsa, bazardan gündəlik təxminən 2 milyon barel neftin çıxması mümkündür. Bu isə onsuz da gərgin olan qlobal enerji bazarında qiymətlərin daha da artmasına səbəb ola bilər.

Hazırda İran gündə təxminən 3,3 milyon barel xam neft hasil edir və bu, qlobal neft tədarükünün təxminən 4,5 faizinə bərabərdir. Xərq adası isə bu ixracın böyük hissəsinin həyata keçirildiyi əsas logistika qovşağı sayılır.