Icma.az
close
up
RU
İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

Icma.az xəbər verir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Sabiq diplomat, Azərbaycanın İrandakı keçmiş səfiri, şərqşünas alim, professor Nəsib Nəsiblinin İranla bağlı proqnozları müzakirələrə səbəb olub. Professor “Prime TV”ə müsahibəsində deyib ki, ABŞ-ın silahlı qüvvələri Hörmüz boğazında nəzarəti götürə və orada İrandan neft idxal edən ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət qoya bilər.

Sitat: “Bu, İranın “belini qıracaq” bir addımdır. İqtisadi cəhətdən çətin halda olan İranı bir az da fəlakət vəziyyətinə sala bilər”.

Bu ssenari mümkündürmü?

Globalinfo.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, bu, nəzəri baxımdan mümkün ssenaridir:

“Lakin praktikada çox mürəkkəb və risklidir. Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin ən strateji nöqtələrindən biridir və buradan təkcə İranın yox, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Küveyt, İraq kimi ölkələrin də nefti daşınır. ABŞ-ın boğaza tam nəzarət etməsi və yalnız İrandan neft alan ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət tətbiq etməsi beynəlxalq hüquq, böyük dövlətlərin maraqları, hərbi risklər baxımından ciddi problemlər yaradar. Vaşinqton indiyə qədər əsasən sanksiyalar və maliyyə mexanizmləri ilə İranın neft ixracını məhdudlaşdırmağa çalışıb. Dəniz yollarının hərbi yolla bağlanması isə faktiki blokada deməkdir. Bu, müharibə aktı kimi qiymətləndirilə bilər”.

Akif Nəsirli

İqtisadçı qeyd edib ki, İranın buna cavab olaraq boğazda gərginliyi artırmaq, dəniz təhlükəsizliyini pozmaq və ya regiondakı ABŞ maraqlarına qarşı asimmetrik addımlar atmaq ehtimalı yüksəkdir:

“Bu isə təkcə İran-ABŞ qarşıdurması yox, daha geniş regional böhran yarada bilər. Belə bir addımın nəticələri qlobal miqyasda hiss olunardı. Neft qiymətləri kəskin qalxar, enerji bazarlarında xaos yaranar. Bu, xüsusilə Avropa və Asiya iqtisadiyyatlarına ciddi zərbə vurar. Çin və Hindistan kimi ölkələr İrandan neft alan əsas oyunçulardır və onların razılığı olmadan bu cür ssenarini uzunmüddətli saxlamaq çətin olar. ABŞ-ın müttəfiqləri də enerji təhlükəsizliyi riskinə düşdüyü üçün birmənalı dəstək verməyə bilər. İran üçün isə bu, çox ağır iqtisadi zərbə olardı, amma “tam çöküş” avtomatik baş verməz. İran indiyə qədər də sanksiyalar şəraitində alternativ satış yolları, kölgə ticarəti və daxili uyğunlaşma mexanizmləri formalaşdırıb. Qısa müddətdə ciddi böhran yaransa da, uzunmüddətli perspektivdə bu cür təzyiq İranı daha sərt və aqressiv regional davranışlara sürükləyə bilər. Nəticə etibarilə ABŞ-ın Hörmüz boğazını bu formada nəzarətə götürməsi mümkünsüz deyil, amma çox yüksək riskli, baha başa gələn və nəticələri nəzarətdən çıxa bilən ssenaridir. Ona görə də real siyasətdə bu variant adətən son hədd, yəni açıq hərbi qarşıdurma mərhələsi kimi nəzərdən keçirilir, əsas alət isə yenə də sanksiyalar və diplomatik təzyiq olaraq qalır”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri