Icma.az
close
up
RU
İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

Icma.az xəbər verir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Sabiq diplomat, Azərbaycanın İrandakı keçmiş səfiri, şərqşünas alim, professor Nəsib Nəsiblinin İranla bağlı proqnozları müzakirələrə səbəb olub. Professor “Prime TV”ə müsahibəsində deyib ki, ABŞ-ın silahlı qüvvələri Hörmüz boğazında nəzarəti götürə və orada İrandan neft idxal edən ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət qoya bilər.

Sitat: “Bu, İranın “belini qıracaq” bir addımdır. İqtisadi cəhətdən çətin halda olan İranı bir az da fəlakət vəziyyətinə sala bilər”.

Bu ssenari mümkündürmü?

Globalinfo.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, bu, nəzəri baxımdan mümkün ssenaridir:

“Lakin praktikada çox mürəkkəb və risklidir. Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin ən strateji nöqtələrindən biridir və buradan təkcə İranın yox, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Küveyt, İraq kimi ölkələrin də nefti daşınır. ABŞ-ın boğaza tam nəzarət etməsi və yalnız İrandan neft alan ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət tətbiq etməsi beynəlxalq hüquq, böyük dövlətlərin maraqları, hərbi risklər baxımından ciddi problemlər yaradar. Vaşinqton indiyə qədər əsasən sanksiyalar və maliyyə mexanizmləri ilə İranın neft ixracını məhdudlaşdırmağa çalışıb. Dəniz yollarının hərbi yolla bağlanması isə faktiki blokada deməkdir. Bu, müharibə aktı kimi qiymətləndirilə bilər”.

Akif Nəsirli

İqtisadçı qeyd edib ki, İranın buna cavab olaraq boğazda gərginliyi artırmaq, dəniz təhlükəsizliyini pozmaq və ya regiondakı ABŞ maraqlarına qarşı asimmetrik addımlar atmaq ehtimalı yüksəkdir:

“Bu isə təkcə İran-ABŞ qarşıdurması yox, daha geniş regional böhran yarada bilər. Belə bir addımın nəticələri qlobal miqyasda hiss olunardı. Neft qiymətləri kəskin qalxar, enerji bazarlarında xaos yaranar. Bu, xüsusilə Avropa və Asiya iqtisadiyyatlarına ciddi zərbə vurar. Çin və Hindistan kimi ölkələr İrandan neft alan əsas oyunçulardır və onların razılığı olmadan bu cür ssenarini uzunmüddətli saxlamaq çətin olar. ABŞ-ın müttəfiqləri də enerji təhlükəsizliyi riskinə düşdüyü üçün birmənalı dəstək verməyə bilər. İran üçün isə bu, çox ağır iqtisadi zərbə olardı, amma “tam çöküş” avtomatik baş verməz. İran indiyə qədər də sanksiyalar şəraitində alternativ satış yolları, kölgə ticarəti və daxili uyğunlaşma mexanizmləri formalaşdırıb. Qısa müddətdə ciddi böhran yaransa da, uzunmüddətli perspektivdə bu cür təzyiq İranı daha sərt və aqressiv regional davranışlara sürükləyə bilər. Nəticə etibarilə ABŞ-ın Hörmüz boğazını bu formada nəzarətə götürməsi mümkünsüz deyil, amma çox yüksək riskli, baha başa gələn və nəticələri nəzarətdən çıxa bilən ssenaridir. Ona görə də real siyasətdə bu variant adətən son hədd, yəni açıq hərbi qarşıdurma mərhələsi kimi nəzərdən keçirilir, əsas alət isə yenə də sanksiyalar və diplomatik təzyiq olaraq qalır”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:265
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri