Icma.az
close
up
RU
İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

İranla bağlı dəhşətli ssenari işə salınır? ABŞ iki ölkədən icazə almalıdır

Icma.az xəbər verir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Sabiq diplomat, Azərbaycanın İrandakı keçmiş səfiri, şərqşünas alim, professor Nəsib Nəsiblinin İranla bağlı proqnozları müzakirələrə səbəb olub. Professor “Prime TV”ə müsahibəsində deyib ki, ABŞ-ın silahlı qüvvələri Hörmüz boğazında nəzarəti götürə və orada İrandan neft idxal edən ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət qoya bilər.

Sitat: “Bu, İranın “belini qıracaq” bir addımdır. İqtisadi cəhətdən çətin halda olan İranı bir az da fəlakət vəziyyətinə sala bilər”.

Bu ssenari mümkündürmü?

Globalinfo.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, bu, nəzəri baxımdan mümkün ssenaridir:

“Lakin praktikada çox mürəkkəb və risklidir. Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin ən strateji nöqtələrindən biridir və buradan təkcə İranın yox, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Küveyt, İraq kimi ölkələrin də nefti daşınır. ABŞ-ın boğaza tam nəzarət etməsi və yalnız İrandan neft alan ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət tətbiq etməsi beynəlxalq hüquq, böyük dövlətlərin maraqları, hərbi risklər baxımından ciddi problemlər yaradar. Vaşinqton indiyə qədər əsasən sanksiyalar və maliyyə mexanizmləri ilə İranın neft ixracını məhdudlaşdırmağa çalışıb. Dəniz yollarının hərbi yolla bağlanması isə faktiki blokada deməkdir. Bu, müharibə aktı kimi qiymətləndirilə bilər”.

Akif Nəsirli

İqtisadçı qeyd edib ki, İranın buna cavab olaraq boğazda gərginliyi artırmaq, dəniz təhlükəsizliyini pozmaq və ya regiondakı ABŞ maraqlarına qarşı asimmetrik addımlar atmaq ehtimalı yüksəkdir:

“Bu isə təkcə İran-ABŞ qarşıdurması yox, daha geniş regional böhran yarada bilər. Belə bir addımın nəticələri qlobal miqyasda hiss olunardı. Neft qiymətləri kəskin qalxar, enerji bazarlarında xaos yaranar. Bu, xüsusilə Avropa və Asiya iqtisadiyyatlarına ciddi zərbə vurar. Çin və Hindistan kimi ölkələr İrandan neft alan əsas oyunçulardır və onların razılığı olmadan bu cür ssenarini uzunmüddətli saxlamaq çətin olar. ABŞ-ın müttəfiqləri də enerji təhlükəsizliyi riskinə düşdüyü üçün birmənalı dəstək verməyə bilər. İran üçün isə bu, çox ağır iqtisadi zərbə olardı, amma “tam çöküş” avtomatik baş verməz. İran indiyə qədər də sanksiyalar şəraitində alternativ satış yolları, kölgə ticarəti və daxili uyğunlaşma mexanizmləri formalaşdırıb. Qısa müddətdə ciddi böhran yaransa da, uzunmüddətli perspektivdə bu cür təzyiq İranı daha sərt və aqressiv regional davranışlara sürükləyə bilər. Nəticə etibarilə ABŞ-ın Hörmüz boğazını bu formada nəzarətə götürməsi mümkünsüz deyil, amma çox yüksək riskli, baha başa gələn və nəticələri nəzarətdən çıxa bilən ssenaridir. Ona görə də real siyasətdə bu variant adətən son hədd, yəni açıq hərbi qarşıdurma mərhələsi kimi nəzərdən keçirilir, əsas alət isə yenə də sanksiyalar və diplomatik təzyiq olaraq qalır”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:234
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri