İrəvan üzərinə düşəni etməlidir: Əks halda müqavilənin imzalanması gecikə bilər

“Uzun müddətdir Azərbaycan-Ermənistan arasında sülh sazişi üzərində iş gedir”.

Bunu Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında politoloq Turab Rzayev deyib.

Ekspertin sözlərinə görə, 4 il ərzində sülh danışıqlarında, müzakirələrdə enişli-çıxışlı məqamlar olsa da, ümumən prosesi irəliyə daşımaq mümkün olub. Politoloq bildirib ki, bəzən tərəflərin müzakirələrində kifayət qədər gərginlik də müşahidə olunur. Bəzən isə sülh sazişinin imzalanmasına çox yaxın olduğumuz qeyd edilir, hətta ilin sonunadək müqavilənin imzalanmasının mümkünlüyündən danışılırdı.

T.Rzayev qeyd edib ki, tərəflər, əsasən İrəvan hökumətinin rəsmiləri saziş mətinin 1 həftə, 10 gün ərzində imzalanacağını belə istisna etmirdilər:

“Amma bəllidir ki, burada razılaşdırılmamış məsələlər qalmaqdadır. Ermənistan tərəfi 3 məsələdə razılıq olmadığını deyirdi. Azərbaycan tərəfi razılaşdırılmamış iki məqamın qaldığını vurğulayır. Fikir belədir ki, sənədin preambula bölməsi, əsas maddələri və razılaşdırılmamış iki bəndin əsas hissəsi ilə bağlı ümumi anlaşma mövcuddur. Ancaq Azərbaycan tərəfinin əsas tələbləri gündəmdədir".

Turab Rzayev, politoloq

Müsahibimiz vurğulayıb ki, ilk növbədə Ermənistan ölkəmizə qarşı ərazi iddialarından rəsmən vaz keçməli, bu iddiaları öz Konstitusiyasından çıxartmalıdır:

"Ermənistan Konstitusiyasının preambula hissəsi açıq şəkildə Azərbaycan ərazilərinə iddia edir. Orada "Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsindən" bəhs olunur. Əlbəttə, bu, Azərbaycan tərəfindən qəbuledilməzdir. Həmçinin, Minsk qrupunun ləğvi və Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə başlaması məsələsində İrəvan maneçilik törətməməli, üzərinə düşəni etməlidir. Bu məsələlərlə bağlı hələlik müzakirələr gedir. İrəvan hökuməti bu məqamların sülhə mane olmadığını iddia edir və şərtləri yerinə yetirməkdə tələsmir. Amma bu ziddiyyət digər məqamların müzakirəsinə və razılıq əldə olunmasına əngəl deyil. Əgər bəhs etdiyimiz məsələlərdə də razılaşma olarsa, tərəflər arasında sülh prosesi sürətlənər və nəticə əldə edilər. Əks halda müqavilənin imzalanması gecikə bilər".

Qeyd edək ki, prezident İlham Əliyev “Rossiya Seqodnya" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin Baş direktoru Dmitri Kiselyova müsahibəsində Azərbaycan-Ermənistan arasındakı sülh prosesindən də danışıb. Dövlət başçısı qeyd edib ki, biz əslində sülh sazişi üzrə böyük irəliləyiş əldə etmişik: "Bu sənədin 17 maddəsinin 15-i razılaşdırılıb, ikisi qalıb. Kazanda Ermənistanın baş naziri ilə sonuncu görüşüm zamanı eşitdiyim və hiss etdiyim o oldu ki, razılaşdırılmamış bu iki maddə də Ermənistan tərəfindən qəbul oluna bilər".

Ölkə rəhbəri növbəti dəfə deyib ki, Ermənistan Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalamazdan əvvəl Konstitusiyanı dəyişməli və ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğvinə razılıq verməlidir. Prezident qeyd edib ki, erməni tərəfinin etməli olduğu daha iki məqam var: "Birinci məsələ Konstitusiyasını dəyişdirməkdir. Çünki Konstitusiyada müstəqillik bəyannaməsinə istinad var ki, bu da öz növbəsində keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistanın tərkibində elan edildiyi Azərbaycana ərazi iddialarını ehtiva edir. Ona görə də konstitusiyanın dəyişdirilməsi bizim şıltaqlığımız deyil, bunlar sadəcə obyektiv şərtlərdir".

İlham Əliyev vurğulayıb ki, Bakının ikinci şərti ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğvidir: "Bu məsələ konsensus yolu ilə həll olunduğundan, Ermənistanın razılığı olmadan bunu etmək formal olaraq mümkün deyil, baxmayaraq ki, ATƏT-in Minsk Qrupu uzun müddətdir fəaliyyət göstərməsə də, o, formal olaraq mövcuddur. Və sualımız ondan ibarətdir ki, əgər Ermənistan Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıyıbsa və Minsk Qrupu da Qarabağ məsələsini həll etmək üçün idi, o zaman bu, nəyə lazımdır?"

Dövlətimizin başçısı əlavə edib ki, Ermənistanın ATƏT-in Minsk Qrupunu ləğv etmək istəməməsi revanşistlərin planlarının kifayət qədər ciddi olduğunu deməyə əsas verir. Bildirib ki, Bakının tələbləri həllini taparsa, daha sülh sazişinin imzalanmasına heç bir maneə olmayacaq.

Aydın Baxış