İrəvan Vensin səfərindən nə gözləyir?

ABŞ vitse-prezidenti C.D.Vens Qafqaza səfər etməyə hazırlaşarkən, Ermənistan köhnəlmiş, Rusiya tərəfindən inşa edilmiş Metsamor Atom Elektrik Stansiyası (AES) yerinə yeni nüvə reaktoru tikmək üçün Amerika şirkətini seçməyə meylli olduğuna dair siqnallar göndərir.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Eurasia.net” yazıb.

Təhlildə qeyd olunur:

Ermənistanın ərazi idarəçiliyi və infrastruktur naziri David Xudatyan fevralın 3-də jurnalistlərə bildirib ki, hökumət yeni nüvə stansiyasının modul dizaynına malik olacağına qərar verib. Bu, modul nüvə texnologiyasında qlobal lider kimi geniş şəkildə tanınan ABŞ üçün yaxşı xəbərdir.

İrəvanın modul seçimini etdiyini bildirən Xudatyan reaktorun ölçüsü ilə bağlı yekun qərarın hələ müəyyən edilmədiyini və ABŞ, Rusiya və Çindən təkliflərin nəzərdən keçirildiyini vurğulayıb.

“İnanıram ki, model seçimi 2026 və ya 2027-ci ildə qərarlaşdırılacaq. Tələsməyə ehtiyac yoxdur”, - deyə nazir bildirib.

Bu günə qədər tikilmiş modul nüvə reaktorlarının əksəriyyəti kiçik miqyaslı olub, illik istehsal gücü vahid başına 300 meqavat və ya daha azdır. Lakin daha böyük miqyaslı modul reaktorlar da mümkün hala gəlir, əsasən kiçik modellər yığılır. Kiçik modul reaktorların qurulması nisbətən sürətli və ucuzdur və Rusiyada istehsal olunmuş VVER-1000 seriyası kimi irimiqyaslı modellərə nisbətən daha təhlükəsiz və daha səmərəli işləməyə meyllidir.

“Amazon” və “Google” da daxil olmaqla, texnologiya nəhəngləri məlumat mərkəzlərinin enerji ehtiyaclarını ödəmək üçün SMR-lərə müraciət edirlər.

Hökumətlə bağlı məlumatları ifşa etməklə tanınan Ermənistan xəbər agentliyi “Hraparak” yanvar ayının sonlarında qısa bir hesabat dərc edərək, Vensin Ermənistan hökumət rəsmiləri ilə görüşmək üçün Yerevana səfəri zamanı nüvə enerjisinin gündəmdə olacağını bildirib.

Hesabatda deyilir: "Səfərin əsas məqsədinin TRIPP-nin və ya “Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu”nun işə salınması olacağı açıq-aydındır. Ermənistan hökumətində pərdəarxası olaraq, Ermənistanın ABŞ üçün modul nüvə elektrik stansiyasının tikintisini saxlayacağına dair bir sənədin imzalana biləcəyi barədə söhbətlər gedir".

İlk bloku 1976-cı ildə fəaliyyətə başlayan Metsamor AES artıq son mərhələsindədir. Ömrünü 2036-cı ilə qədər uzatmaq üçün artıq iki dəfə təmir olunub. Bu stansiya ölkənin elektrik enerjisinə olan ehtiyacının təxminən 40 faizini istehsal edir, lakin təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar onun davamlı fəaliyyətini çətinləşdirir.

Bir neçə gün əvvəl ABŞ-dan böyük bir nümayəndə heyəti vitse-prezident Vensin səfərinə hazırlaşmaq üçün Ermənistana gəlib. Onlara "Armenia Marriott" otelinin bütün mərtəbəsini kirayələyiblər.

Otel işçilərinin bu mərtəbəyə girişi qadağandır.

Nümayəndə heyətinin üzvləri gecəni otelin başqa bir hissəsində keçirəcəklər. Onlar iki həftədir ki, gəliblər.

Xatırladaq ki, Vens fevralın 9-da Ermənistana səfər edəcək və ertəsi gün Bakıya yola düşəcək.

Y. QACAR