İrəvanın konstitusiya oyunu: Bir tərəfdə sülh, digər tərəfdə hakimiyyət

“Əgər biz Azərbaycan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi məsələsini qaldırsaq, bu, bizim öz mövqeyimizlə ziddiyyət təşkil edər”. 

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan oktyabrın 16-da jurnalistlərə açıqlamasında belə deyib.

“Biz konstitusiya ilə bağlı mövqeyimizi bildirmişik və heç bir dəyişiklik elan etməmişik. Bu mövqe dəyişməyib.Qərar ondan ibarətdir ki, artıq paraflanmış sülh sazişinin mətni bu məsələni de-yure, tam və hərtərəfli qaydada həll edib. Konstitusiyaya gəlincə, bizim xarici siyasət gündəliyimizin heç bir istiqamətində konstitusiya dəyişikliyi mövzusu yoxdur. Bizim konstitusiya ilə bağlı daxili gündəliyimiz var və “Vətəndaş Müqaviləsi” Partiyasının 7-ci Qurultayında qəbul edilmiş bəyannamədə bu açıq şəkildə qeyd olunub”, - deyə Paşinyan əlavə edib. 

Qeyd edək ki, bu, son günlər Ermənistan konstitusiyasına dəyişikliklə bağlı səslənən ikinci bəyanatdır. Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan oktyabrın 13-də verdiyi açıqlamada ölkənin Azərbaycan qarşısında konstitusiyanı dəyişmək barədə öhdəlik götürmədiyini deyib. “Bu, daxili məsələdir. Bəli, Azərbaycan bunu deməyə davam etdirir və şərt kimi göstərir. Biz bu əlaqəni qəbul etmirik”,- deyə Mirzoyan bildirib.

Bunun ardınca Nikol Paşinyanın konstitusiya dəyişikliyi ilə bağlı təkzib verməsi dolayısı ilə referendumun Azərbaycanın tələbi ilə keçirilməyəcəyinə işarədir. Ermənistan hakimiyyəti əslində yeni konstitusiyanın qəbul olunması üçün ümumxalq səsverməsinin keçiriləcəyini istisna etmir. Hətta Ararat Mirzoyan referendumun olacağını təsdiq edib. Sadəcə olaraq, rəsmi İrəvan daha çox bu dəyişikliyin Azərbaycanın tələbi ilə həyata keçirildiyinə dair müxalifətin ittihamlarını neytrallaşdırmağa çalışır. 

Çünki Ermənistanda 2026-cı ilin iyun ayında keçiriləcək parlament seçkilərindən öncə radikal müxalifətin konstitusiya dəyişikliyi mövzusundan Nikol Paşinyan hakimiyyətinə qarşı antitəbliğat vasitəsi kimi istifadə edəcəyi gözlənilir. Referendumun seçkilərdən sonra keçiriləcəyi gözlənilsə də, Ermənistan rəhbərliyi bu məsələnin geniş ictimai müzakirə predmetinə çevrilməsini istəmir.  

Yəni müxalifət Nikol Paşinyanı Azərbaycanın tələblərini icra edərək Ermənistan konstitusiyasını dəyişdirməkdə ittiham edəcək. Ona görə də Ararat Mirzoyanın və Nikol Paşinyanın təkzib xarakterli açıqlamaları daha çox daxili ictimai rəyə və seçkilərə hesablanıb. Əslində isə Nikol Paşinyan konstitusiyadan Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını çıxartmadan sülhün mümkün olmayacağını yaxşı bilir. 

Azərbaycan tərəfi konstitusiyanın Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsini nəzərdə tutan preambula hissəsi çıxarılmayana qədər yekun sülh müqaviləsini imzalanmayacağını bildirir. Bu baxımdan, konstitusiya dəyişikliyi həyata keçirilmədən yekun sülh müqaviləsi imzalana bilməz. Üstəlik, Ermənistan konstitusiyasının 168.3-cü maddəsinə görə, sülh müqaviləsi ratifikasiya olunmazdan əvvəl  onun konstitusiyaya və qanunvericiliyə uyğunluğunu yoxlanılmaq üçün Konstitusiya Məhkəməsinə göndərilməlidir. 

Belə olan halda Ermənistan ərazi iddialarını konstitusiyada saxlayıb, müqavilədə isə Azərbaycanın ərazisini tanıya bilməz. Yəni  Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsi bu sənədin ratifikasiyası üçün müsbət rəy verməyəcək. Ona görə də referendumun keçirilməsi qaçılmazdır. 

Müşfiq Abdulla
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: Paşinyan konstitusiya

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin