Icma.az
close
up
RU
İrlandiyada 1 milyon insanın öldüyü dəhşətli aclıq Türk sultanın jesti

İrlandiyada 1 milyon insanın öldüyü dəhşətli aclıq Türk sultanın jesti

Olke.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

XIX əsrin ortalarında İrlandiya sakinləri tarixlərinin ən dəhşətli hadisəsi – aclıqla üzləşdilər.  1 milyon insanın həyatına son qoyan, daha 1 milyon insanın isə ölkədən mühacirət etməsi ilə nəticələnə həmin humanitar faciə ada əhalisinin demək olar ki, 25% azalmasına səbəb oldu. 1845-1849-ci illəri əhatə edən aclıq tarixdə İrlandiya Kartof Aclığı kimi xatırlanır. Aclıq irlandların əsas qida rasionu olan kartofda patogen mikroorqanizmin (Phytophthora infestans)  kök salması və kartof toxumlarını kütləvi şəkildə məhv etməsi ilə bağlı idi. Bu ağır situasiyada irland xalqının yardımına Osmanlı İmperiyası gəldi.

Ölkə.az lent.az-a istinadən barəsində az söhbət edilən həmin humanitar jest barədə yazını təqdim edir.

Aclıq illəri sırasında irlandiyalılar üçün ən çətin il 1847-ci il hesab olunur, çünki vəba epidemiyası başlamış və həmin il çox az kartof əkilmişdi. Ancaq tarixdə “qara 1847” kimi düşən həmin tarixin özəl tərəfi də var idi. Osmanlı sultanı, 23 yaşlı Əbdül-Məcid İrlandiya xalqının əzab-əziyyətləri barədə xəbəri alır və o, ac insanlara kömək üçün 10.000 ingilis funt sterlinqi göndərmək qərarına gəlir. Müasir dillə desək, bu, 1 milyon ingilis funt sterlinqindən bir qədər çox idi. Amma sultanın xoşniyyətliliyi o zaman Irlandiyanı nəzarətdə saxlayan Britaniya İmperiyasının xoşuna gəlmir.

Belə ki, qıtlığın ilk ilində kraliça Viktoriya İrlandiya adasının sakinlərinə cəmi 2 000 funt sterlinq yardım ayırmışdı. Kraliçanın məsləhətçiləri Osmanlı Sultanının irlandlara vermək istədiyi məbləği öyrəndikdə həmin məbləğdə pulun göndərilməsinə icazə vermək istəmədilər. Axı, məbləğ monarxın köməyini üstələyirdi və bu, ingilislər üçün qəbuledilməz idi. Nəticədə I Əbdül-Məcidə cəmi 1000 funt sterlinq yardım etmək imkanı tanınır, lakin əlavə olaraq sultan üç gəmini qida və dərmanla təchiz edərək İrlandiyaya yola salır. İngilis hökuməti Osmanlı gəmilərinin gəlməsinin qarşısını almaq üçün hər cür cəhd etsələr də, lakin uzun danışıqlardan sonra onları buraxdılar. Amma bunu şərt qoyaraq etdilər. Osmanlı yardım gəmiləri İrlandiya paytaxtı Dublin şəhərinin limanına gəmilərin yanalmalarına qadağa qoyulub. Osmanlılar daha 50 kilometr şimalda Droqeda liman şəhərinə getməli oldular və burada yerli sakinlərə ərzaq payladılar. Droqeda sakinləri minnətdarlıq əlaməti olaraq yaşadıqları şəhərin gerbinə xilafət rəmzlərini - ulduz və aypara əlavə edirlər. Gerb bu gün də mövcuddur. Ancaq minnətdarlıq hekayəsi bununla bitmir. İrlandiya minnətdarlığı 1853-1856-cı illər Krım müharibəsi zamanı özünü göstərdi. Böyük Britaniya Rusiya İmperiyasına qarşı mübarizədə Osmanlı İmperiyasının müttəfiqinə çevrildi. Tarixçilər yazır ki, 30.000 nəfərdən ibarət irland əsgərlər korpusu “Sultan Əbdül Məcid üçün xüsusi şövqlə döyüşürdü, çünki irlandlar Osmanlı hökmdarının bir neçə il əvvəl göstərdiyi yardımı xatırlayırdılar”.

İrlandiya xalqı osmanlılara öz hörmətini Birinci Dünya Müharibəsi zamanı da göstərdi. Belə ki, irlandlar Böyük Britaniyanın tərəfində Osmanlı İmperiyasına qarşı vuruşduğu zaman britaniyalı zabitlər dəfələrlə irlandların “türklərlə döyüşməkdən çəkindiklərindən” yuxarılara şikayət edirdilər. İrlandiyalı yazıçı Ceyms Coys da əfsanəvi “Uliss” romanında Sultan Əbdül Məcidin ac irlandlara köməyindən bəhs edir. Romanın qəhrəmanlarından biri belə deyir: “Hətta böyük türk bizə öz piastrlarını (pul) göndərdi” və beləliklə, ingilisləri çətin anlarda İrlandiya xalqına kifayət qədər kömək etmədiklərinə işarə etdi. Kartof aclığından 170 il ötsə də, bu gün də İrlandiya dövləti sultan Əbdül-Məcidin etdiyi jesti minnətdarlıq duyğusu ilə xatırlayır, türk xalqına rəğbət bəsləyir.  

1995-ci ildə Droqeda şəhərinin mərkəzi binalarından birində üzərində bu hadisə ilə bağlı xatirə lövhəsi qoyulub. Hətta yerli futbol klubu da bu hadisəni öz loqotipində əbədiləşdirib. İrlandiyanın əsas liqasında çıxış edən “Droqeda Yunayted” komandasının loqosunda İslam simvolları - ulduz və aypara əks olunub.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2024 06:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri