İsrail və Suriya Bakıda görüşdülər: Azərbaycandan Yaxın Şərq diplomatiyasına yeni nəfəs

İyulun 13-də Bakıda Suriya və İsrail nümayəndələri arasında ilk birbaşa görüş keçirilib. Diplomatik mənbələrin bildirdiyinə görə, danışıqlar "İsrailin Suriyadakı yeni hərbi mövcudluğu" mövzusunda cərəyan edib. Rəsmi təsdiq isə bir neçə gün sonra gəlib. Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev "Jewish News Syndicate"ə açıqlamasında bu görüşün Bakıda baş tutduğunu elan edib:

"Artıq rəsmi olaraq təsdiq edə bilərik ki, Bakı şəhərində İsrail və Suriya arasında danışıqlar keçirilib. Azərbaycan bölgədə sülh və sabitlik üçün körpü rolunu oynamağa hazırdır".

Bu bəyanat, sadəcə, faktı təsdiqləməyib, həm də Azərbaycanın beynəlxalq diplomatiyada artan rolunu və özünəinamlı vasitəçi statusunu ortaya qoyub.

Azərbaycan - regional sülhün yeni ünvanı

İsrail və Suriya arasında illərdir davam edən düşmənçilik fonunda belə bir görüşün məhz ölkəmizdə baş tutması Azərbaycanın artıq geosiyasi xəritədə yalnız Cənubi Qafqaz dövləti deyil, həm də Yaxın Şərq proseslərinə müsbət təsir göstərən aktor kimi tanındığını göstərir. Azərbaycan uzun müddətdir İsraillə strateji əməkdaşlıq, ərəb ölkələri ilə isə güclü əlaqələr qurub. Bu ikili balans siyasəti Azərbaycanı Yaxın Şərqdə unikal bir vasitəçi mövqeyinə gətirib çıxarıb. Belə diplomatik tarazlıq müasir dünyada nadir hallarda mövcuddur və məhz bu səbəbdən tərəflər Bakı görüşünə etibarlı zəmin kimi yanaşıblar.

Qlobal güclərin gözündə Bakı

Diplomatik kuluarlarda bu görüşdə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Amerika Birləşmiş Ştatlarının dolayı dəstəyinin olduğu da qeyd olunur. Bu isə Azərbaycanın vasitəçiliyinin təkcə regional deyil, qlobal aktorlar tərəfindən də qəbul edildiyini göstərir. Növbəti raundun da Bakıda keçirilməsi planı bu xəttin davamlı xarakter aldığını təsdiqləyir. Bu baxımdan, Azərbaycanın bu rolu yalnız sülhməramlı mövqeyini deyil, həm də geosiyasi çəkisini artırır.

Cənubi Qafqazda sabitlik və enerji təhlükəsizliyində həlledici rola sahib olan bir ölkənin Yaxın Şərqdə də fəal diplomatik oyunçuya çevrilməsi onun üçün yeni strateji fürsətlər yaradır. Bu baxımdan, Bakıda keçirilən bu görüş diplomatik bir hadisədən daha artıq məna daşıyır. Bu, Azərbaycanın regionda söz sahibi olduğunu, həmçinin Yaxın Şərqdə sülh və sabitlik üçün real vasitəçi kimi qəbul edildiyini sübut edir. Diplomatiyada belə rollar təsadüfən yaranmır, bu, illərlə qurulan etimad, balans və peşəkar münasibətlərin nəticəsidir. Bu gün İsrail və Suriya nümayəndələrinin Bakı görüşü Azərbaycan tarixində yeni bir səhifənin açıldığını göstərir. Bu səhifənin adı isə sadədir: Sülh diplomatiyası.

Azərbaycan bu prosesdən nə qazanır?

Bu cür diplomatik proseslər Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzuna çoxistiqamətli töhfələr verir. Azərbaycan artıq təkcə enerji və nəqliyyat layihələri ilə deyil, siyasi dialoq üçün platforma rolunda da tanınır. Yaxın Şərqdəki ziddiyyətlər fonunda Bakı sülh təşəbbüsləri ilə fərqlənir. Qlobal müstəvidə Azərbaycanın adı daha çox "vasitəçi", "etibarlı tərəfdaş" anlayışları ilə yanaşı çəkilir. Belə diplomatik əlaqələr paralel olaraq yeni iqtisadi və strateji əməkdaşlıqlara zəmin yaradır. BMT, İƏT, Qoşulmama Hərəkatı və digər qurumlar çərçivəsində Azərbaycanın sözünün çəkisi artır.

Bir sözlə, sözügedən görüş təkcə bir diplomatik hadisə deyil, bu, Azərbaycanın beynəlxalq sistemdə artan təsir gücünü nümayiş etdirən mühüm mərhələdir. Suriya və İsrail kimi zidd mövqeli ölkələrin diplomatik masaya oturduğu məkana ev sahibliyi etmək Azərbaycanın gələcək vasitəçilik təşəbbüsləri üçün güclü zəmin formalaşdırır. Bununla da Azərbaycan diplomatiyası artıq regional deyil, qlobal proseslərdə də rol almaq gücünə malik olduğunu göstərir, həm də sülhün tərəfini seçərək.

Mərahim Nəsib