İstanbul Bələdiyyəsi Tarixi şəhərə rəhbərlik edən SİYASƏTÇİLƏR

Son günlər Türkiyə siyasəti mühüm hadisələrə şahidlik edir. İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin (İBB) sədri Ekrem İmamoğlu korrupsiya ittihamı ilə həbs edilib və bu gün onun vəzifələrini icrası CHP üzvü Nuri Aslana həvalə olunub.

Bu hadisə İstanbul siyasətində böyük rezonans doğurub və şəhərin idarəçilik tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı olub.

İstanbul minilliklər boyu bir çox imperiyanın paytaxtı olub, hər dövrdə müxtəlif idarəçilik modelləri ilə idarə edilib. Bizans və Osmanlı dövrlərində şəhərin idarəsi xüsusi dövlət məmurlarının nəzarətində idi.

Müasir bələdiyyə sistemi Türkiyədə 19-cu əsrdə, Osmanlı dövründə qurulub. 1984-cü ilə qədər İstanbulda müxtəlif rayon bələdiyyələri fəaliyyət göstərib. Lakin şəhərin sürətli böyüməsi və artan problemləri mərkəzləşdirilmiş bir idarə sisteminin yaradılmasını zəruri edib.

Beləliklə, 1984-cü ildə Türkiyədə ilk dəfə "Böyükşəhər Bələdiyyəsi" modeli tətbiq edilib və İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi (İBB) rəsmi olaraq quruldu. Bu tarixdən etibarən xalq tərəfindən birbaşa seçilən İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyə Sədri tərəfindən idarə olunub.

Modern.az indiyədək İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinə rəhbərlik edən siyasətçiləri təqdim edir.

1. Bedrettin Dalan (1984–1989)

Bedrettin Dalan 1984-cü ildə keçirilən ilk böyükşəhər bələdiyyə seçkilərində Ana Vətən Partiyasının (ANAP) namizədi kimi qalib gəlib. Onun dövründə İstanbulda böyük infrastruktur layihələri həyata keçirilib. Şəhərdə yeni yollar, körpülər və kanalizasiya sistemləri inşa edilib. Lakin onun bəzi layihələri mübahisəli idi və 1989-cu ildə seçkidə məğlub oldu.

2. Nurettin Sözen (1989–1994)

Nurettin Sözen Sosial Demokrat Xalqçı Partiyasının (SHP) namizədi kimi seçilib. Onun dövrü İstanbulda nəqliyyat və su çatışmazlığı problemləri ilə yadda qalıb. Şəhərdə su böhranı yaşanıb və ictimai nəqliyyat problemləri artıb. Bu səbəblə xalqın narazılığı yüksək olub və 1994-cü ildə bələdiyyə rəhbərliyi dəyişib.

3. Rəcəb Tayyib Ərdoğan (1994–1998)

Ərdoğan 1994-cü ildə Rifah Partiyasının namizədi kimi seçkiləri qazanıb. Onun dövründə İstanbulda su və nəqliyyat problemləri həll edilməyə başlanıb. Şəhərin ictimai nəqliyyat sistemində ciddi islahatlar həyata keçirilib. 1998-ci ildə siyasi səbəblərə görə vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb və həbs edilib. O, sonradan Türkiyənin baş naziri və prezidenti olub.

4. Ali Müfit Gürtuna (1998–2004)

Ərdoğanın vəzifədən uzaqlaşdırılmasından sonra, Ali Müfit Gürtuna İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyə sədri olub. O, əvvəlcə Fazilət Partiyasına mənsub idi, lakin partiya qadağan edildikdən sonra müstəqil siyasət yürütməyə başladı. Onun dövründə İstanbulda metro inşaatı genişləndirilib və şəhər planlaması sahəsində yeniliklər edilib.

5. Kadir Topbaş (2004–2017)

Kadir Topbaş Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) namizədi kimi seçilib və 13 il boyunca İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinə rəhbərlik edib. Onun dövründə metro xətləri genişləndirilib, Marmaray və Avrasiya Tuneli kimi böyük layihələr həyata keçirilib. Siyasətçi 2017-ci ildə istefa verib.

6. Mevlüt Uysal (2017–2019)

Kadir Topbaşın istefasından sonra Mevlüt Uysal AKP tərəfindən bələdiyyə sədri seçilir. Onun dövrü qıs müddətli olub, əsasən 2019-cu ildə keçirilən bələdiyyə seçkilərinə hazırlıqla keçib.

7. Ekrem İmamoğlu (2019–2025)

Ekrem İmamoğlu Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) namizədi olaraq 2019-cu ildə seçkiləri qazanıb. Lakin nəticələr ləğv edildiyi üçün seçkilər yenidən keçirilib və İmamoğlu yenidən qalib gəlib. O, bir neçə gün əvvəl həbs edilib.