İstehsal artır, amma qiymət düşmür: zeytun yağında paradoks

Zeytun yağı süfrələrimizdə mühüm rol oynayan və bir çox yeməyin hazırlanmasında istifadə edilən qiymətli bir qida məhsuludur. Xüsusilə sağlamlıq baxımından faydalı olması səbəbindən həkimlər və dietoloqlar bu yağdan daha geniş şəkildə istifadə etməyi məsləhət görürlər. Zeytun yağı digər yağlardan fərqli olaraq, toxumdan deyil, meyvənin özündən sıxılmaqla əldə edilir ki, bu da onun unikal xüsusiyyətlərindən biridir.

Milli.Az xəbər verir ki, qiyməti artan təkcə zeytun yağı yox, elə tursuşunun da qiyməti artıb. Mağazalarda zeytun turşusunun qiyməti 35 manata təklif olunur. Ölkəmizdə zeytun ixracı sahəsində addımlar atılmaqdadır. Bunun nəticəsində Azərbaycanda salınan zeytun bağlarının ümumi sahəsi 7000 hektardır. Bu ərazi getdikcə artmaqda davam edir. Abşeron yarımadası isə sözügedən məhsulu yetişdirmək üçün ən vacib bölgələrdən hesab olunur. Zeytun bağlarının 50 faizi Abşeronda yerləşir. O ki qaldı il ərzində Azərbaycanda yığılan zeytunun miqdarına bu 10 min tondan çox hesablanır. Yığılan məhsul təkcə daxili bazara deyil, xarici bazara da çıxarılır. 

Bəs zeytundan belə boluqsa əgər niyə qiymətlər belə bahadır? 

Məsələ ilə bağlı Milli.Az-a iqtisadçı Natiq Cəfərli açıqlama verib.

O bildirib ki, İtaliya, İspaniya, Yunanıstan kimi zeytun ixrac edən böyük ölkələr bazara hakim olduğu üçün azərbaycanlı istehsalçılar onların keyfiyyət standartlarına çatmaq və bazar payı qazanmaqda çətinlik çəkirlər.

"Eyni zamanda zeytun istehsalının artması üçün lazimi infrastruktur və texnologiya tam formalaşmayıb. Bu istehsalın daha da genişlənməsini çətinləşdirir. Yerli məhsul o qədər ucuz olmalıdır ki, əhalinin xarici məhsullara yönəlməsinin qarşısı alınsın. Dünyada bazarlar dolub, bizim satacağımız yerlər azdır. Xarici bazarlara zeytun çıxartmaq çox çətindir". 

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, bir litr zeytun yağının qiyməti 2019-cu ildə 12 manat 43 qəpik, 2020-ci ildə 12 manat 90 qəpik, 2021-ci ildə 13 manat 21 qəpik, 2022-də 14.14 qəpik, 2023-də 15.55 olub. Hazırda bu qiymət 17 manatdır. 

Xarici bazarlarla müqayisə etsək, Azərbaycanda 1 litr zeytun yağının qiyməti 10 dollardır.Bu da o deməkdir ki, Azərbaycandakı zeytun yağının qiyməti dünyada zeytunun vətəni olan ölkələrdəki qiymətdən 2 dəfə bahadır. 

Aysel Əkbər
Milli.Az