Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

İtlər həyat xilas edir: Dörd ayaqlılar insanlarda xərçəngi necə tanıya bilər

İtlər həyat xilas edir: Dörd ayaqlılar insanlarda xərçəngi necə tanıya bilər

Icma.az, Lent az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Biz itlərin sadiq dostlarımız, gözətçilərimiz və yoldaşlarımız olmasına öyrəşmişik. Amma son araşdırmalar onların həm də diaqnostik ola biləcəyini sübut edir. 

Lent.az-ın xarici mətbuata istinadla xəbərinə görə, bəli, səhv etmirsiniz - bəzi itlər yalnız qoxuya əsaslanaraq xərçəngi çox erkən mərhələdə aşkar edə bilirlər. Bu necə mümkündür və gələcəkdə dörd ayaqlı dostların onkologiya ilə mübarizədə həkimlərə kömək etmə şansı varmı?

İtlər xərçəngi “iyləyir”

İtlərin qeyri-adi qoxu hissi haqqında hamımız bilirik. Onlar narkotik, partlayıcı maddələr və itkin düşənləri tapmaq üçün istifadə olunur. Ancaq bu yaxınlarda qeyd edilib ki, bəzi itlər xəstəliklərlə, xüsusən də xərçənglə əlaqəli insan orqanizmindəki dəyişiklikləri qoxuya bilirlər.

Bunun sirri maddələr mübadiləsi zamanı sərbəst buraxılan kimyəvi maddələr olan uçucu üzvi birləşmələrdədir (VOC). Xərçəng bu prosesi dəyişdirir, buna görə orqanizm digər "anormal" aromatik markerlər istehsal etməyə başlayır. Təcrübəli qoxu hissi olan itlər bu maddələri tənəffüs, sidik, tər, qan, nəcis və ya hətta dəridə aşkar edə bilərlər.

Maraqlıdır ki, itin qoxu hissi insandan 10-100 min dəfə daha həssasdır. Onlar qoxuları trilyonda bir hissə kimi aşağı konsentrasiyalarda aşkar edə bilirlər.

İtlərin müəyyən edə biləcəyi xərçəng növləri

Xüsusi təlim keçmiş itlər aşağıdakı xərçəng növlərini aşkar edə bilər:

döş xərçəngi

ağciyər xərçəngi

melanoma

yumurtalıq xərçəngi

prostat xərçəngi

kolorektal xərçəng (qalın bağırsaq)

Məsələn, bir halda, bir kişi köpəyi qulağının arxasındakı köstəyi daim yalamağa başladıqdan sonra həkimə müraciət edib. Müayinə zamanı melanoma aşkar edilib. Heç kim heyvanı öyrətməsə də, instinktləri dəqiq olub.

Başqa bir fakt: Döş xərçəngi vəziyyətində, bir it 100 sidik nümunəsi arasında 200 faiz müsbət hal tapıb - nəticələr təəccüblüdür, baxmayaraq ki, yenidən təsdiqlənməlidir.

İtlərin tibbdə istifadəsi

İtlər hələ MRT, ultrasəs və ya biopsiya kimi ənənəvi diaqnostik üsulları əvəz etmir. Lakin onlar faydalı əlavə vasitə ola bilər:

digər testlər hələ dəqiq nəticələr vermədikdə, erkən mərhələlərdə skrininq üçün,

müasir diaqnostikaya çıxışı olmayan bölgələrdə,
nümunələri laboratoriyalarda sınaqdan keçirmək üçün,

elektron burunları öyrənən klinikalarda - VOC-ları avtomatik aşkar etmək üçün itin qoxu hissini təqlid edən cihazlar.

Bundan əlavə, elm adamları araşdırmalarını davam etdirirlər:

hansı it cinsləri bu iş üçün ən uyğundur (çox vaxt bunlar labradorlar, çoban itləridir),

optimal tədris metodları,

bacarıqların saxlanma müddəti,

ənənəvi üsullarla müqayisədə effektivlik.

Bilmək vacibdir

Bəli, itlər xərçəngin aşkarlanmasına kömək edə bilər, lakin bu, sehrli və sınaqlara məhəl qoymamaq üçün bir səbəb deyil. Onların qoxu hissi tibbi diaqnostikanı əvəz edə bilməyən, tamamlaya bilən bir vasitədir. Eyni zamanda, bu tədqiqatlar yeni üfüqlər açır:

gələcəyin texnologiyalarının yaradılmasına kömək etmək - xərçəngi molekulyar səviyyədə ağrı və radiasiyaya məruz qalmadan aşkar edəcək cihazlar,

xərçəngin erkən aşkarlanmasını sağ qalmanın əsas amili kimi təbliğ etmək.

İtlər sahiblərinin davranışında, qoxusunda və əhval-ruhiyyəsindəki dəyişikliklərə son dərəcə həssasdırlar. Çox vaxt bir şeyin səhv olduğunu ilk görənlər olur. Köpəyiniz bədənin müəyyən bir hissəsinə həddindən artıq diqqət göstərməyə, onu iyləmək və ya narahat olmağa başlamışsa, bu, həkimə müraciət etmək üçün bir səbəb ola bilər.

İtlər yalnız ev heyvanları deyil; onlar səhiyyə sahəsində potensial müttəfiqlərdir. Onların xərçəngi qoxu ilə aşkar etmək qabiliyyəti artıq diaqnostikaya yanaşmaları dəyişən tibbi möcüzədir.
 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 04 İyul 2025 17:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see404

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see324

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see303

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see302

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see299

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see291

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see280

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see277

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see273

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see259

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see255

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see251

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see237

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see216

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see212

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see185

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see176

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri