İtsaxlayanlar xüsusi rüsum ödəsinlər

Kubra Məhərrəmova yazır...

Dünya Marsa köçə hazırlaşır, biz isə hələ də əlimizdə dəyənək problemi həll etməyə çalışırıq.

Həqiqətən də, Azərbaycanda yaşayan insanlar küçə itlərindən qorunmaq üçün əllərində dəyənəklə yol gedirlər. Çünki heç kim canından bezməyib.

Həm də neçə illərdir ki, küçə heyvanları ilə ulduzumuz barışmır. Gah onlara işgəncə verən insanların videoları qarşımıza çıxır, gah da küçə heyvanlarının azyaşlı və ya böyük adamlara hücumunu əks etdirən videoları görürük.

Təbii ki, bu problemi insan övladı həll etməlidir.

Çünki heyvan özü-özünü peyvənd edən, ya da qısırlaşdıran deyil. Amma cəmiyyətin əksər qismi də heyvanlara qarşı mərhəmətli sayılmaz. Təbii ki, hər kəsin heyvanları sevmək kimi bir öhdəliyi və ya borcu yoxdur, amma heyvana əzab vermək cinayətdir.

Bəs dövlət bu istiqamətdə nə iş görüb? Azərbaycan Respublikası "Ev heyvanlarının mühafizəsi haqqında" Avropa Konvensiyasına qoşulub, müxtəlif mərkəz və sığınacaqlar yaradılıb. İndi bu sığınacaqlar nə dərəcədə effektivdir - bu da göz qabağındadır.

Bu arada sağ olsun xarici təşkilatlar, ara-sıra Azərbaycana gəlib bizim küçə heyvanlarımıza yiyə dururlar. Məsələn, 2023-cü ildə Almaniyanın "Tierschutz Entwicklungshilfe eV" təşkilatı ölkəmizdə sahibsiz heyvanların qısırlaşdırılması, quduzluq peyvəndinin vurularaq, qulaq birkalarının taxılması aksiyasını keçirmişdi. Almaniya, Avstriya, Rusiyadan gələn veterinarlar 1 500 küçə heyvanını sterilizasiya edib, quduzluq xəstəliyinə qarşı peyvənd vurub, birkalar taxıblar. O heyvanların taleyi necə bitib, onu heç kim bilmir.

Açığı, axırıncı dəfə birkalı heyvana nə vaxt rast gəldiyim yadımda deyil. Azərbaycanı nəzərdə tuturam. Bəs bu 1 500 birkalı heyvan necə oldu?

Amma küçə heyvanlarının sürü halında şəhərin müxtəlif ərazilərində gəzib, uşaqlara və böyüklərə təhlükə yaratması xəbərlərini az qala hər gün oxuyuram.

Bəs sahibsiz küçə heyvanları probleminə niyə əncam çəkilmir?

Nəzərə alsaq ki, bir dişi it ildə 8-16 bala verir, o zaman bu məsələni başlı-başına qoysaq, tezliklə proses nəzarətdən çıxa bilər.

Amma müvafiq qurumlar bu barədə bir iş görmürlər. Çünki görsəydilər, Sumqayıtda tikdikləri söhbətgahı reklam etdikləri kimi, gecə-gündüz press-relizləri və reklam çarxlarını bütün KİV-ə göndərərdilər. Hələ üstəlik, on dəfə zəng edib soruşardılar ki, xəbəri nə vaxt verirsiniz?

Susurlarsa, deməli, heç bir iş görülmür.

Sumqayıtı xatırlatmağıma səbəb bu şəhərdə küçə itlərinin öldürülməsi və bəzi insanların narazılığıdır. Heyvansevərlər iddia edirlər ki: "Öldürülən heyvanların hamısı birkalı itlərdir, heç kimə ziyanı yoxdur. 2020-ci ildən bütün küçə itlərini öz hesabımıza könüllü olaraq qısırlaşdırır, peyvənd edirik. Amma qarşımıza onların hamısının ölüsü çıxır".

Məsələ ilə bağlı Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətindən isə bildirilib ki, son günlər şəhər ərazisində sahibsiz itlərin ölümü ilə bağlı yayılan məlumatlar narahatlıqla qarşılanır.

Ümid edirəm ki, heyvanların kim tərəfindən öldürülməsi müəyyən olunar və günahkarlar müvafiq qaydada cəzalanarlar. Ümid isə bilirsiniz də, sonda ölür.

Bu tabloda bir də heyvansevərlərin digər insanlara qarşı aqressiyası yer alır ki, bu da normal deyil.

Ona görə normal deyil ki, valideyn övladını və ya özünü sahibsiz itlərdən qorumaq üçün daim əlində dəyənəklə gəzməməlidir. Ona görə normal deyil ki, heyvansevərlər öz "mərhəmət"ləri sayəsində başqa problemlərin yaranmasının fərqində deyillər.

Küçədə, hər addımbaşı heyvanlar üçün yerə tökülən yeməklər infeksiya mənbəyi yaratmaqla yanaşı, ürəkbulandırıcı mənzərəyə səbəb olur. Heyvanın yemədiyi həmin yemək günlərlə günün altında qalır, iylənir, milçək-böcəklərin yuvasına çevrilir. Danışanda da olursan heyvan düşməni.

Düşünürəm ki, biz ilk növbədə öz aramızda bir razılığa gəlməliyik.

Heç birimizin küçə heyvanlarının qayğısına qalmaq kimi bir öhdəliyimiz yoxdur, amma bir-birimizə hörmət etmək öhdəliyimiz var.

Mən vergi ödəyicisi kimi şəhərin təmiz qalması üçün maaşımdan vergi ödəyirəmsə, küçədə gedərkən ürəyim bulanmalı deyil. Blokların ağzında, həyətlərdə iyrənc mənzərələr yaranmasın deyə heyvanlara yemək vermək üçün xüsusi ərazilər ayrılmalıdır. Amma üzü yaya getdiyi üçün hər həyətdə küçə heyvanları üçün xüsusi qablarda su qoyulmalıdır.

Evdə it saxlayanlar da park və küçələrdə onları gəzdirəndə, bir zəhmət, ardınca zibillərini təmizləsinlər! Əziz it saxlayanlar! Heç kim sizin xidmətçiniz deyil. Səhər tezdən küçələri təmizləyən ana-bacılar sizin itlərinizin ifrazatını görmək, iyləmək məcburiyyətində deyillər. Düşünürəm ki, bu məsələni də tənzimləmək üçün xüsusi cərimələr tətbiq olunmalıdır. Ya da evdə it saxlayanlar xüsusi rüsum ödəsinlər ki, bu vəsait şəhərin təmizliyinə yönəlsin.

Təhlükəsizliyi və təmizliyi rüsum hesabına təmin etmək olar, təki bir-birimizə hörməti də cərimə hesabına etməyək...