Kakao ucuzlaşsa da, şokolad niyə bahalaşmaqda davam edir?

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Kakao qiymətləri bu il 1960-cı ildən bəri ən kəskin illik enişini yaşasa da, supermarket rəflərində şokoladın qiymətində eyni dinamika müşahidə olunmur.

Banco.az xəbər verir ki, Bloombergin məlumatına görə, ötən il tarixi artımdan sonra kakao qiymətləri bu il təxminən 50 faiz ucuzlaşıb. Analitiklər bildirirlər ki, bu eniş sənaye üzrə statistik qeydlərin aparılmağa başladığı son 60 ildə ən böyük illik azalma olacaq. Bununla belə, ekspertlər istehlakçıların kakao qiymətlərindəki ucuzlaşmanın şokoladın pərakəndə satış qiymətlərinə ən tez 2026-cı ilin ikinci yarısında təsir edəcəyini vurğulayırlar.

Qeyd edək ki, dünya kakao tədarükünün yarıdan çoxunu təmin edən Fil Dişi Sahili və Qanada ötən il əlverişsiz hava şəraiti və xəstəliklər səbəbindən kakao qiymətləri rekord həddə — ton başına 13 min dollara qədər yüksəlmişdi. Bu il isə məhsul gözləntilərinin yaxşılaşması və qlobal tələbatın zəifləməsi qiymətlərin kəskin enməsinə səbəb olub.

Buna baxmayaraq, pərakəndə satış qiymətlərinin aşağı düşməməsinin əsas səbəbi istehsalçıların hələ də yüksək qiymətlə alınmış kakao ehtiyatlarından istifadə etməsidir. Marex Group şirkətinin analitiki Conatan Parkmanın sözlərinə görə, şokolad sənayesi hələ də “yüksək və ağrılı” qiymətlərlə formalaşmış xammal bazası ilə işləyir və bu yükün aradan qalxması zaman tələb edir.

Məsələn, Almaniyanın köklü şirniyyat istehsalçısı Lambertz qiymətlərin pik dövründə formalaşdırdığı kakao ehtiyatlarının 2026-cı ilin ortalarına qədər davam edəcəyini açıqlayıb.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, qiymətlərin kəskin artdığı dövrdə istehsalçılar təkcə qiymətləri yüksəltməklə kifayətlənməyib, eyni zamanda reseptlərdə geri dönməz dəyişikliklər ediblər. Böyük qida korporasiyalarından tutmuş butik şokolad istehsalçılarına qədər bütün sektor xərclərlə mənfəət arasında tarazlığı qorumaqda çətinlik çəkir.

Ət və qəhvə kimi əsas ərzaq məhsullarının da bahalaşması fonunda istehlakçılar şokoladın yenidən daha əlçatan bir ləzzətə çevriləcəyini gözləsələr də, bazar iştirakçıları yaxın perspektivdə sürətli qiymət enişini real hesab etmirlər.