Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Kaliforniyada dağların altında yer qabığı laylanır: Alimlər səbəbini açıqladı

Kaliforniyada dağların altında yer qabığı laylanır: Alimlər səbəbini açıqladı

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yerləşən Syerra-Nevada dağlarının altında yer qabığının laylanması baş verir. Lakin bu, təhlükəli bir proses hesab edilmir. Alimlər ehtimal edirlər ki, bu, məhz qitələrin yaranmasına səbəb olan təbii geoloji proseslərdən biridir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" məlumat yayıb.

Məlumata görə, kontinental qabıq okean qabığına nisbətən daha yüksəkdə yerləşir və daha uzun müddət qorunub saxlanır, çünki o, daha az sıxlığa malikdir. Laylanma prosesi zamanı yer qabığının daha yüngül materialları ağır olanlardan ayrılır və məhz bu proses qitələrin formalaşmasına səbəb olur.

Yeni araşdırmalar göstərir ki, bu fenomen hazırda Syerra-Nevadanın altında baş verir. Dağ silsiləsinin cənub hissəsində yer qabığının üst qatını və mantiyanın bir hissəsini təşkil edən litosfer artıq ayrılaraq dərin mantiyaya doğru batıb. Mərkəzi hissədə isə litosfer laylanmağa davam edir, lakin proses hələ şimal bölgələrə çatmayıb.

Kolorado Universitetinin geoloqu Vera Şulte-Pelkum bu haqda belə deyib: "Siz dağlarda dayanıb balıq tuta bilərsiniz, amma xəbəriniz olmadan ayaqlarınızın altında nəhəng bir geoloji qat laylanmağa davam edir".

Yer səthində bu prosesin baş verdiyini göstərən heç bir əlamət yoxdur. Lakin alimlər əvvəllər burada qeyri-adi dərin zəlzələlər müşahidə ediblər. Belə ki, 1,9-3,2 bal gücündə olan bu yeraltı təkanlar 40 kilometrdən çox dərinlikdə baş verib. Şulte-Pelkum bildirir ki, adətən bu dərinlikdəki süxurlar isti və yüksək təzyiq altında olduqları üçün deformasiyaya uğrayır, lakin qırılıb seysmik dalğalar yaratmırlar.

Şulte-Pelkum və San-Dieqo Kaliforniya Universitetinin seysmoloqu Debora Kilb bölgədə 1985-2023-cü illər arasında qeydə alınmış zəlzələlərin məlumatlarını araşdırıblar. Nəticədə, 40-70 km dərinlikdə süxurların yer qabığından ayrıldığı bir geoloji qat müəyyən edilib. Syerra-Nevadanın cənub hissəsində, Sequoia Milli Parkı yaxınlığında bu qat artıq yox olub, şimal hissədə, Tahoe gölü ətrafında isə hələ də yerində qalır. Ancaq mərkəzi hissədə, Yosemite Milli Parkının altında bu qat aktiv şəkildə mantiyaya doğru batır.

Alimlərin fikrincə, bu laylanma prosesi Syerra-Nevadanın cənubunda 3-4 milyon il əvvəl baş verib və hələ də davam edir. Dekabr ayında Geophysical Research Letters jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilib ki, bu proses Yeni Zelandiya, Türkiyənin Anadolu platosu və Şərqi Avropadakı Karpat dağları da daxil olmaqla dünyanın müxtəlif yerlərində də baş verə bilər.

"Biz bu fenomenin daha əvvəl baş verdiyi ehtimal olunan digər bölgələrdə də tədqiqatlar aparmaq istəyirik", deyə Şulte-Pelkum bildirib.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2025 22:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri