Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Kaliforniyada dağların altında yer qabığı laylanır: Alimlər səbəbini açıqladı

Kaliforniyada dağların altında yer qabığı laylanır: Alimlər səbəbini açıqladı

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yerləşən Syerra-Nevada dağlarının altında yer qabığının laylanması baş verir. Lakin bu, təhlükəli bir proses hesab edilmir. Alimlər ehtimal edirlər ki, bu, məhz qitələrin yaranmasına səbəb olan təbii geoloji proseslərdən biridir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" məlumat yayıb.

Məlumata görə, kontinental qabıq okean qabığına nisbətən daha yüksəkdə yerləşir və daha uzun müddət qorunub saxlanır, çünki o, daha az sıxlığa malikdir. Laylanma prosesi zamanı yer qabığının daha yüngül materialları ağır olanlardan ayrılır və məhz bu proses qitələrin formalaşmasına səbəb olur.

Yeni araşdırmalar göstərir ki, bu fenomen hazırda Syerra-Nevadanın altında baş verir. Dağ silsiləsinin cənub hissəsində yer qabığının üst qatını və mantiyanın bir hissəsini təşkil edən litosfer artıq ayrılaraq dərin mantiyaya doğru batıb. Mərkəzi hissədə isə litosfer laylanmağa davam edir, lakin proses hələ şimal bölgələrə çatmayıb.

Kolorado Universitetinin geoloqu Vera Şulte-Pelkum bu haqda belə deyib: "Siz dağlarda dayanıb balıq tuta bilərsiniz, amma xəbəriniz olmadan ayaqlarınızın altında nəhəng bir geoloji qat laylanmağa davam edir".

Yer səthində bu prosesin baş verdiyini göstərən heç bir əlamət yoxdur. Lakin alimlər əvvəllər burada qeyri-adi dərin zəlzələlər müşahidə ediblər. Belə ki, 1,9-3,2 bal gücündə olan bu yeraltı təkanlar 40 kilometrdən çox dərinlikdə baş verib. Şulte-Pelkum bildirir ki, adətən bu dərinlikdəki süxurlar isti və yüksək təzyiq altında olduqları üçün deformasiyaya uğrayır, lakin qırılıb seysmik dalğalar yaratmırlar.

Şulte-Pelkum və San-Dieqo Kaliforniya Universitetinin seysmoloqu Debora Kilb bölgədə 1985-2023-cü illər arasında qeydə alınmış zəlzələlərin məlumatlarını araşdırıblar. Nəticədə, 40-70 km dərinlikdə süxurların yer qabığından ayrıldığı bir geoloji qat müəyyən edilib. Syerra-Nevadanın cənub hissəsində, Sequoia Milli Parkı yaxınlığında bu qat artıq yox olub, şimal hissədə, Tahoe gölü ətrafında isə hələ də yerində qalır. Ancaq mərkəzi hissədə, Yosemite Milli Parkının altında bu qat aktiv şəkildə mantiyaya doğru batır.

Alimlərin fikrincə, bu laylanma prosesi Syerra-Nevadanın cənubunda 3-4 milyon il əvvəl baş verib və hələ də davam edir. Dekabr ayında Geophysical Research Letters jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilib ki, bu proses Yeni Zelandiya, Türkiyənin Anadolu platosu və Şərqi Avropadakı Karpat dağları da daxil olmaqla dünyanın müxtəlif yerlərində də baş verə bilər.

"Biz bu fenomenin daha əvvəl baş verdiyi ehtimal olunan digər bölgələrdə də tədqiqatlar aparmaq istəyirik", deyə Şulte-Pelkum bildirib.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2025 22:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri