Kanada G7 müttəfiqlərini birlikdə olmağa çağırır

Kanada, G7, XİN iclası, qlobal təhlükəsizlik, RF kölgə donanması Kanadanın xarici işlər naziri Melanie Joly beynəlxalq gündəliyin bütün spektri boyunca G7 ölkələri arasında birliyi qorumağa ümid edir. Foto Reuters
Bu il G7-yə sədrlik edən Kanada martın 12-dən 14-dək Kvebek ştatının Şarlevua şəhərində xarici işlər nazirlərinin toplantısına ev sahibliyi edəcək. Onun məqsədi Kananaskis qraflığındakı xizək kurortunda keçiriləcək iyun sammitinə hazırlaşmaqdır. Nazirlər görüşünün yekun sənədləri hazırlanarkən ABŞ Çinə qarşı sərt dildə, Rusiyaya qarşı isə daha yumşaq ritorikada israr edib.

Bu il Böyük Britaniya, Almaniya, İtaliya, Kanada, ABŞ, Fransa, Yaponiya və Aİ-nin qrup şəklində daxil olduğu G7 yarım əsrlik yubileyini qeyd edəcək. Bu müddət ərzində Kanada altı dəfə ona sədrlik edib. Kanadanın ev sahibliyi etdiyi yeddinci G7 sammiti iyunun 15-17-də Alberta ştatının Kananaskis şəhərində keçiriləcək.

Yeri gəlmişkən, sammit ikinci dəfədir ki, orada keçiriləcək. 2002-ci ildə xizək kurortu Rusiyanın da daxil olduğu o vaxtkı G8-in liderlərini qəbul edirdi.

Sammitin ev sahibi kimi Kanadanın G7-də prioritetləri davamlı qlobal iqtisadi inkişaf, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və sürətli texnoloji irəliləyişlərə cavab verməkdən ibarət idi. Çərşənbə günü açılacaq xarici işlər nazirlərinin görüşünə gəlincə, Kanada prezidentliyinin saytında xəbər verildiyi kimi, nazirlər Ukraynaya Rusiya ilə münaqişəsində gələcək dəstəyi, Yaxın Şərq və Hind-Sakit okean regionunda vəziyyət, Haiti və Venesueladakı böhranlar, Afrikada təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edəcəklər.

Görüş ərəfəsində Kanadanın xarici işlər naziri Melani Coli CTV-yə bildirib ki, Ottava Ukraynadakı vəziyyət də daxil olmaqla qlobal təhlükəsizlik məsələlərində G7 ölkələri arasında birliyi qorumağa ümid edir. O, beynəlxalq gündəliyin əsas məsələləri üzrə birgə işləməyin və G7 iştirakçılarının hərəkətlərinin əlaqələndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Bununla belə, birliyə nail olmaq tezisi artıq sual altındadır, çünki ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun görüşdə iştirakı prezident Donald Trampın xarici siyasət gündəmini “Öncə Amerika!” şüarı altında təbliğ etmək məqsədi daşıyır. Ən azı, Dövlət Departamentinin mətbuat katibi Tammy Bruce öz müdirinin missiyasını belə təsvir etdi.

Bu baxımdan, Charlevoix-də Kanadanın yeganə quru qonşusu və ən böyük tərəfdaşı olan ABŞ-ın təzyiqi altında qalması ilə bağlı müzakirələr qaçılmazdır. Tramp nəinki Kanada ilə tarif müharibəsinin yeni mərhələsini təhrik etdi, həm də onu ABŞ-a 51-ci ştat olaraq qoşulmağa çağırdı. Ottavada Amerika prezidentinin təşəbbüsləri dövlətin suverenliyinə ciddi təhlükə kimi qəbul edilir. “Donald Tramp, bildiyimiz kimi, nə tikdiyimizə, nə satdığımıza və necə dolandığımıza əsassız tariflər qoyub. Kanadalı ailələrə, işçilərə və müəssisələrə hücum edir. "Biz onun uğur qazanmasına imkan verə bilmərik və etməyəcəyik" deyən iqtidarda olan Liberal Partiyanın yeni seçilmiş sədri Mark Karni, səlahiyyət müddəti başa çatan baş nazir Castin Trüdonun tezliklə hakimiyyət cilovunu ona təhvil verəcəyini bildirib.

G7 daxilində ixtilafın başqa bir səbəbi Rusiya ola bilər. Rubio artıq G7 bəyanatlarında Rusiya və Ukrayna arasında sülh danışıqları prosesini çətinləşdirə biləcək ifadələrə qarşı çıxıb. “Biz hiss edirik ki, antaqonizm dili bəzən tərəfləri danışıqlar masası arxasına gətirməyi çətinləşdirir, xüsusən ona görə ki, biz (ABŞ – NG) indi bu cür danışıqları mümkün edə bilən yeganə tərəfik”, - Reuters dövlət katibinin sözlərindən sitat gətirir.

Əziz Mustafa, Oxuməni.az