Kəlbəcər artıq tarixdə qalmır Yeni gələcək və yeni həyat başlayır

Azərbaycanın azad edilmiş Kəlbəcər rayonunun tarixi, mədəniyyəti və dirçəlişini əks etdirən simvolik bir gündür. Bu gün hər il 25 noyabrda qeyd olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, bu təşəbbüs Azərbaycan dövlətinin azad edilmiş ərazilərə olan diqqətinin, qayıdış strategiyasının və milli birliyin ifadəsidir.

2023-cü il 31 iyul tarixində Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş əraziləri üzrə şəhər günlərinin təsis edilməsi” haqqında sərəncam imzalayıb. Bu sərəncama əsasən, 25 noyabr Kəlbəcər Şəhəri Günü elan edilmişdir.

Noyabrın 25-i, eyni zamanda, Kəlbəcər rayonunun 2020-ci il Vətən Müharibəsi zamanı işğaldan azad edilməsinin ildönümüdür.

Üçtərəfli bəyanata görə, Kəlbəcər şəhəri 2020-ci il noyabrın 25-də rəsmi olaraq Azərbaycana təhvil verilib. Bu gün Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının simvoludur.

Kəlbəcər şəhərinin azad edilməsi yalnız əraziyə nəzarətin bərpası deyil, həm də insanların evlərinə, doğma torpaqlarına qayıtması üçün bir zəminin yaradılması deməkdir.

Kəlbəcər uzun tarixi olan, arxeoloji dəyəri yüksək bir regiondur.

“Şəhəri Günü” tədbirləri mədəni irsə diqqəti artırmaq, tarixi yaddaşı qorumaq məqsədi daşıyır. Bu gün şəhidlərin xatirəsi anılır, onların qəhrəmanlığı və fədakarlığı yaddaşa alınır.

Bu tədbirlərdə Azərbaycan Ordusu bölmələrində xidmət edən şəxslər, hərbi qulluqçular iştirak edir.

Mədəniyyət və İctimai Qurumlar da Kəlbəcər Şəhəri Gününü müxtəlif konfranslar, sərgilər və xatirə tədbirləri ilə qeyd edirlər.

Kəlbəcər Azərbaycan üçün strateji və tarixi əhəmiyyəti olan bir rayon olub. Bölgədə çox qədim yaşayış məskənləri tapılmışdır — 30 mindən artıq yaşı olan yerlər var.

Qaya təsvirləri, qədim türk əlifbası nümunələri kimi arxeoloji dəyərlər Kəlbəcər ərazisində mövcuddur.

Tarixi boyunca Kəlbəcər müxtəlif mədəniyyətlərin təsiri altında olmuş — atəşpərəstlik, erməni xristianlığı, türk mədəniyyəti, islam kimi izlər var.

Kəlbəcərin azad edilməsindən sonra ölkə daxilində “Böyük Qayıdış” strategiyası çərçivəsində regionun bərpası sürətlə gedir. Yol, məktəb, su, elektrik kimi əsas infrastrukturların bərpası planlaşdırılır və həyata keçirilir.

Kəlbəcərin dağlıq relyefi, mineral sular, təbii gözəllikləri turizm baxımından böyük perspektivlər təklif edir.

Tarixi abidələrin (qədim yaşayış məskənləri, daş təsvirləri, qaya rəsmləri) qorunması və təbliği prioritet sahələrdəndir.

Kəlbəcər Şəhəri Gününün rəsmi qeyd olunması, azad edilmiş torpaqlara bütün ölkənin diqqətini cəmləyir. Regionun yenidən bərpası, insanlara öz ata-baba yurdlarına qayıtmaq imkanı verir. Bu, kütləvi ruh yüksəkliyi yaradır.

Bu gün tarixi hadisələri, işğalın ağır nəticələrini unutmayaraq gələcək nəsillərə ötürmək üçün bir vasitədir.

İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə mina təhlükəsi hələ tam aradan qalxmayıb, bu da bərpa işlərini çətinləşdirir.

Yeni sakinlərin qayıdışı üçün su, elektrik, kommunikasiya sistemləri tam formalaşmamışdır.

Qədim abidələrin bərpası və qorunması üçün kifayət qədər resurs və ekspertiza tələb olunur.

Qayıdan məcburi köçkünlərin, yeni gələnlərin və regionun əvvəlki sakinlərinin harmonik bir şəkildə birləşməsi vacibdir.

Kəlbəcər şəhərinin turizm mərkəzinə çevrilməsi mümkündür — dağ-təbiət turizmi, mədəni-tarixi turizm üçün böyük potensial var.

Təhsil və tədqiqat mərkəzlərinin yaradılması (arxeologiya, tarixi tədqiqatlar) regionun zəngin irsini araşdırmaq üçün əhəmiyyətlidir. Enerji (xüsusilə bərpa olunan enerji), su layihələri, səmərəli kənd təsərrüfatı aparılaraq regionun iqtisadiyyatı gücləndirilə bilər.

“Kəlbəcər Şəhəri Günü” — bu gün yalnız bir rəsmi yubiley deyil, həm də Azərbaycanın dövlət strategiyasının, tarixi ədalətin bərpasının, mədəni irsin qorunmasının və insanların doğma torpağa qayıdışının simvoludur. Bu gün həm milli qürur, həm də gələcəyə ümid günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcərin bərpası və yenidən qurulması, ölkənin azad olunmuş torpaqlarında sabit və firavan gələcək üçün açar rolunu oynayır.

Elnur Qəhrəmanov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı